81 ilin yerleşim hareketi analiz edildi
Araştırmada, 1975-2020 dönemine ait Global Settlement Layer verileri kullanılarak 81 ilin kentsel yerleşim merkezlerindeki değişim incelendi. Elde edilen sonuçlara göre 44 ilin ağırlık merkezi batıya kayarken, göç, ulaşım yatırımları ve yeni yerleşim alanları şehirlerin gelişim yönünü belirleyen temel unsurlar oldu.
Antalya ve Isparta farklılaştı
Türkiye genelindeki batı yönlü genişlemenin aksine Antalya ile Isparta'nın kentsel ağırlık merkezinin yaklaşık 5,5 kilometre doğuya kaydığı belirlendi. Araştırma, iki ilin gelişim ekseninin ülke genelindeki eğilimden farklı bir rota izlediğini ortaya koydu.
Doğu ilçelerindeki gelişim etkili oldu
Uzmanlar, Antalya'daki doğu yönlü büyümede özellikle Manavgat ve Alanya gibi ilçelerde son yıllarda artan konut, turizm ve altyapı yatırımlarının etkili olduğuna dikkat çekti. Yeni yerleşim alanlarının bu bölgelerde yoğunlaşmasının kentin ağırlık merkezini doğuya taşıdığı değerlendiriliyor.
Muğla batıya, Balıkesir kuzeye kaydı
Araştırmada diğer illere ilişkin dikkat çeken sonuçlar da yer aldı. Muğla, yaklaşık 7,3 kilometrelik değişimle batıya doğru en fazla genişleyen il olurken, Balıkesir kuzeye, Konya ise güneye doğru en fazla büyüyen şehirler arasında gösterildi. İstanbul ve Ankara'nın da batı ve kuzey yönünde gelişim gösterdiği tespit edildi.
Planlamaya yön verecek veri
Uzmanlar, kentlerin büyüme yönünü gösteren bu verilerin gelecekte hazırlanacak imar planları, ulaşım yatırımları ve sanayi bölgelerinin planlanmasında önemli bir referans oluşturacağını belirtiyor. Özellikle hızlı nüfus artışı yaşayan şehirlerde yönsel gelişimin dikkate alınmasının sürdürülebilir kentleşme açısından kritik önem taşıdığı ifade ediliyor.