Dijital ortamda, kullanıcılar tarafından yapılan her şey geride bir tür veri bırakır. Bu bırakılan verilere digital footprint ya da dilimizdeki karşılığı ile dijital ayak izi denir. Arama motorlarında yapılan sorgulamalar, izlenen videolar, beğenilen gönderiler, yapılan yorumlar ve benzeri gibi pek çok şey dijital ayak izimizi oluşturur.
Aktif Ayak İzi
Aktif ayak izi, kullanıcılar tarafından bilerek paylaşılan içeriklerden oluşur. Bunlara örnek olarak:
-Sosyal medya gönderileri
-Paylaşılan fotoğraflar
-Yapılan yorumlar
ve benzeri örnek gösterilebilir.
Pasif Ayak İzi
Pasif ayak izi, kullanıcılar tarafından farkında olmadan bırakılır. Bunlara örnek olarak:
-Konum bilgileri
-IP adresi
-Tarayıcı geçmişi ve benzeri örnek gösterilebilir.
Besin Kaynağı
Kullanıcıların dijital dünyada bırakabileceği pek çok farklı iz vardır. Bu nedenle bu verilerin kullanılabileceği alanlar da bir hayli fazladır. Bu verilerin nasıl karşımıza çıkabileceğine dair birkaç örnek verelim:
-Bir önceki yazımızda öneri algoritmalarına değinmiştik. Arkamızda bıraktığımız dijital ayak izimiz bu algoritmalar için bir besin kaynağı olarak düşünülebilir. Sonuçta algoritmanın kullanıcıya özel bir öneride bulunabilmesi için geçmiş aktivitelerini bilmesi gerekir.
-Hangi reklamların karşımıza çıkacağı. Reklamda yer alacak ürün, bu ürünün fiyat aralığı gibi şeyleri etkileyebilir.
-Geride bıraktığımız bazı veriler kötü niyetli kişiler tarafından bize zarar vermek amacıyla kullanılabilir. Örnek olarak sosyal medyada insanların sıklıkla paylaştığı konum bilgileri verilebilir. Nerede olduğumuzu gösteren verileri paylaşmak riskli bir harekettir.