Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş, Macaristan’ın başkenti Budapeşte’de düzenlenen ‘Aile Odaklı Zirve’nin, ‘Dünya Genelinde Aile Odaklı İş Birliğinin Önemi’ panelinde konuştu. Göktaş, yaptığı konuşmada, günümüzde ailenin, toplumların dayanıklılığını belirleyen en temel kurum olarak kritik konuma geldiğini söyledi. Ailenin, değerlerin genç nesillere aktarıldığı yer olduğunu kaydeden Göktaş, ailenin dayanışmanın ve toplumsal aidiyetin en güçlü biçimde kurulduğu, bireyin kendini güvende hissettiği ilk sosyal çevre olduğunu belirtti.
Ailenin uluslararası hukukta da tanımlanmış toplumsal bir kurum olduğunu anımsatan Göktaş, “İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi, aileyi toplumun doğal ve temel birimi olarak kabul etmektedir. Aynı zamanda hem devlet hem de toplum tarafından korunması gerektiğini vurgulamaktadır” ifadelerini kullandı.
Dünyada, aile kurumunun giderek benzeşen varoluşsal tehditlerin baskısı altında olduğunu vurgulayan Bakan Göktaş, “Artan bireyselleşme, yalnızlaşma, dijitalleşme ve demografik değişimler, aileyi güçlendirmeyi küresel gündemin merkezine taşıyor, ülkeler arası dayanışmayı zorunlu kılıyor” değerlendirmesinde bulundu.
Bugün birçok ülkenin, düşen doğurganlık oranları ve nüfusun hızla yaşlanması gibi benzer demografik meydan okumalarla karşı karşıya olduğunun altını çizen Göktaş, şunları kaydetti:
“Bu gelişmeler, iş gücü piyasaları, ekonomik büyüme, sağlık, bakım ve sosyal güvenlik sistemlerine kadar geniş bir alanı etkilemektedir. Bu nedenle aile ve nüfus hususlarını birbirini tamamlayan bir bütün olarak görüyoruz. Bu hususları, tüm politika alanlarını derinden etkileyen ve küresel düzeyde istikrar ve kalkınmanın temel unsuru olarak değerlendirmemiz gerekiyor. Aile odaklı perspektif olmadan uzun vadeli kalkınma hedeflerine ulaşmanın mümkün olmayacağı kanaatindeyiz.”
‘DİJİTAL DÜNYADA ÇOCUKLARIN GÜVENLİĞİNİ SAĞLAMAK İÇİN ADIMLAR ATTIK’
Türkiye için aileyi korumanın ve güçlendirmenin, sadece bugünü değil geleceği de güvence altına almak olduğunu bildiren Göktaş, 2024–2028 dönemini kapsayan ‘Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı’ ile aile politikalarını somut adımlara dönüştürdüklerini söyledi.
‘Nüfus Politikaları Kurulu’ ve ‘Aile Enstitüsü’nü kurarak kurumsal yapıyı güçlendirdiklerini aktaran Göktaş, “Nüfus Politikaları Kurulu ile ülkemizin demografik yapısına ilişkin politikaları stratejik bir vizyonla ele alıyoruz. Aile Enstitüsü, aile yapısındaki dönüşümü ve toplumsal eğilimleri analiz eden ve politika üreten çalışmalar yürütüyor” diye konuştu.
Göktaş, 2025’i ‘Aile Yılı’, 2026–2035 dönemini ise ‘Aile ve Nüfus On Yılı’ ilan ettiklerini anımsatarak, aile içi iletişimden ebeveynliğe, kuşaklar arası dayanışmadan dijital güvenliğe kadar pek çok konuda aileyi destekleyen hizmetleri görünür kıldıklarını belirtti.
2025 yılında aile dostu ekosistem inşa etmek için pek çok alanda aileyi güçlendiren adımlar attıklarını belirten Göktaş, şu ifadeleri kullandı:
“Aile bütçesine katkı sağlayan ve sosyo-kültürel gelişimi destekleyen faaliyetleri yaygınlaştırdık. Genç çiftlerin mali yükünü hafifletmek üzere, evlilik kredisi dahil evliliği destekleyici mekanizmaları hayata geçirdik. Tüm bunların yanı sıra dijital dünyada çocukların güvenliğini sağlamak için adımlar attık. Çocukların sosyal medyaya erişimini yaşa uygun biçimde düzenleyen, zararlı içerik ve istismara karşı korumayı güçlendiren taslak mevzuatımızda son aşamaya geldik. Bu alanda uluslararası iş birliğini büyütmeyi hedefliyoruz. Küresel ölçekte ortak standartların oluşmasına katkı sunmak amacıyla ‘Dijital Dünyada Çocuk Hakları Sözleşmesi’ni uluslararası düzeyde imzaya açtık. Bu alanda küresel bir mutabakatın oluşması adına, sözleşmeye verilecek her desteği kıymetli görüyoruz.”
‘AİLEYİ GÜÇLENDİREN ÜLKELERİN YÜKSELECEĞİNE İNANIYORUZ’
Nüfus politikalarında, ailenin güçlendirilmesinin önemli bir yeri olduğuna işaret eden Göktaş, kadın, erkek, genç, yaşlı, çocuk tüm bireyleriyle aileyi merkeze alan politikaların refahın ve istikrarın temeli olduğunu söyledi.
Yasaların, kurumsal yapıların, politikaların ve uygulamaların bütün olarak aile kurumunun güçlendirilmesi odağında oluşturulmasının önemine dikkati çeken Göktaş, “Ancak aile odaklı çalışmaların başarısı, yalnızca ulusal çabalarla sınırlı kalmamalıdır. İyi uygulamaların paylaşılması, ortak araştırmalar yürütülmesi ve aile dostu politikaların uluslararası düzeyde teşvik edilmesi büyük önem taşımaktadır” açıklamasını yaptı.
Aile odaklı iş birliği mekanizmalarının, aileyi etkileyen küresel risklere karşı ortak koruma alanı oluşturacağını kaydeden Göktaş, bu nedenle ‘aile diplomasisi’ anlayışını benimsediklerini belirtti.
Göktaş, aile konusunun uluslararası gündemin öncelikli başlıklarından biri olması gerektiğini savunduklarını belirterek, şunları kaydetti:
“Uluslararası iş birliği, uluslararası belgelerde kullanılan terminoloji ve çerçevelendirmede de açık, tutarlı ve ortak bir dil benimsemeyi gerektirir. Bu anlamda, uluslararası raporlama ve dokümantasyonda aile kurumunu zayıflatmak yerine güçlendiren bir dilin esas alınması gerekir. Aileyi güçlendiren ülkelerin geleceklerinin daha sağlam temeller üzerinde yükseleceğine inanıyoruz. Bu alanda karşılıklı güvene dayalı, sürdürülebilir ve somut sonuçlar üreten iş birliklerine açık olduğumuzu özellikle vurgulamak isterim. Pro-Family yaklaşımı, bireylerin sağlıklı gelişimini, kuşaklar arası sorumluluğu ve toplumsal dayanışmayı merkeze alan ortak bir vizyon sunuyor. Bu vizyon, ülkeleri buluşturarak ailenin korunmasına önemli katkılar sağlıyor. Aileyi küresel dayanışmanın ortak paydası haline getirmek hepimizin ortak sorumluluğudur. Macaristan’da gerçekleştirilen bu zirvenin, bu sorumluluk bilincini güçlendireceğine inanıyoruz.”
MACARİSTAN İLE FAALİYET PLANI İMZALANDI
Bakan Göktaş’ın Macaristan’daki temasları kapsamında Türkiye Cumhuriyeti Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Macaristan Kültür ve İnovasyon Bakanlığı arasında sosyal hizmetler alanındaki iş birliğini güçlendirmeye yönelik olarak 2026-2027 Yılı Faaliyet Planı da imzalandı. Faaliyet Planı kapsamında iki ülke arasında aile, kadın, çocuk ve sosyal hizmetler alanlarında bilgi ve tecrübe paylaşımının artırılması ve kurumsal iş birliğinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
Bakan Göktaş, daha sonra Sırbistan Aile Bakımı ve Demografi Bakanı Jelena Zaric Kovacevic ile ikili görüşme gerçekleştirdi. Görüşmede, başta ailenin korunması ve güçlendirilmesi, nüfus politikaları ve uluslararası iş birliği olmak üzere çeşitli konular ele alındı.