Orta Doğu'nun az bilinen topluluklarından biri olan Dürziler, tarih boyunca hem inanç yapıları hem de kapalı toplum anlayışlarıyla dikkat çekmiştir. Dürzilik, İslam’ın Şii mezhebiyle bağlantılı olarak ortaya çıkan ancak zamanla farklı bir kimlik kazanan ezoterik bir inanç sistemidir. Bu topluluk, özellikle Lübnan, Suriye, İsrail ve Ürdün gibi ülkelerde yaşamaktadır. Türkiye'de ise çok az sayıda Dürzi birey bulunmaktadır.
Dürziler hangi inanca sahiptir?
Dürzilik, 11. yüzyılda Fatımi Halifesi Hakim Biemrillah döneminde şekillenmiştir. İslam’ın Şii koluna dayansa da, zamanla Yunan felsefesi, Hinduizm ve Gnostisizm gibi öğretilerden etkilenmiş, kendine has bir inanç sistemi oluşturmuştur. Dürziler, Tanrı’nın insan suretinde yeryüzüne geldiğine inanır ve bu nedenle birçok Müslüman tarafından ana akım İslam dışında görülürler. Bu inançları nedeniyle tarih boyunca baskı görmüş ve kapalı toplum yapısını benimsemişlerdir.
Dürziler nerelerde yaşar?
Bugün yaklaşık 1 milyondan fazla Dürzi, çoğunlukla Orta Doğu ülkelerinde yaşamaktadır. Lübnan'ın dağlık bölgeleri, Suriye'nin güneyi, İsrail'in kuzeyi ve Ürdün'ün kırsal alanları başlıca Dürzi nüfus barındıran bölgelerdir. İsrail’de yaşayan Dürziler, ordu hizmeti de dahil olmak üzere devlete entegre olmuşlardır. Türkiye’de ise Hatay ilinde küçük bir Dürzi topluluğu bulunmaktadır.
Neden gizemli kabul ediliyorlar?
Dürziler dini bilgileri sadece inançta olgunlaşmış bireylerle paylaşır. Dini metinleri sır gibi saklarlar ve bu metinler yalnızca "Uqqal" adı verilen bilge kişilere açıktır. Bu nedenle Dürziliğe dışarıdan katılım yoktur. Kapalı cemaat yapıları, yüzyıllar boyunca onların hayatta kalmalarını sağlamış, aynı zamanda gizemli bir halk olarak anılmalarına yol açmıştır.
Dürziler gündemde neden?
Son zamanlarda Dürziler, özellikle İsrail-Filistin çatışmaları ve Suriye iç savaşı sırasında yaşadıkları bölgelerdeki siyasi konumlarıyla gündeme gelmiştir. Kimi zaman İsrail ordusuyla işbirliği yapan Dürziler, kimi zaman da rejim güçleriyle yan yana durmuştur. Bu da onları karmaşık siyasi dengelerin ortasında kalan bir topluluk haline getirmiştir.