Reklam
Reklam

Ehliyetzedeler!

Hız ihlali ya da drift yapan, aday sürücülük kurallarına aykırı davrananların ehliyetleri iptal ediliyor. Bu kişiler ehliyet kursuna yazıldıktan sonra psiko-teknik muayeneden geçerse, sınavları kazanmış olsa dahi ehliyet alamıyor, nüfus müdürlüklerinde mağdur oluyor

Ehliyetzedeler!

Hız ihlali ya da drift yapan, aday sürücülük kurallarına aykırı davrananların ehliyetleri iptal ediliyor. Bu kişiler ehliyet kursuna yazıldıktan sonra psiko-teknik muayeneden geçerse, sınavları kazanmış olsa dahi ehliyet alamıyor, nüfus müdürlüklerinde mağdur oluyor

Ehliyetzedeler!
04 Ağustos 2019 - 21:00

Psiko-teknik süreci
Belirli bir ücret mukabilinde yetkili kuruluşların değerlendirmesinden geçen sürücülere verilen psiko-teknik belgesi; zihinsel, muhakeme, algılama, farkındalık gibi temel değerlendirme süreçlerinin ardından gerçekleşiyor. Psiko-teknik değerlendirmenin amacı; sürücülerin sahip oldukları güvenli araç kullanmalarını sağlayan zihinsel ve psiko-motor yetenek düzeylerini objektif yöntemlerle ölçmek ve değerlendirmek olarak tanımlanıyor. Bu kapsamda sürücüler, çeşitli değerlendirme aşamalarından geçiyor.
 
Detaylı bir değerlendirme
Bu uygulamayla sürücülerin güvenli araç kullanmalarını sağlayan zihinsel yetenek ve becerilerinin (algı, dikkat, hafıza, muhakeme yeteneği, hız ve mesafe algılama, geniş görüş alanı içinde uyaran fark etme, şekil algılamada görsel süreklilik, performans hızı, performans kalitesi, performanstaki tutarlılık vb.); psiko-motor yetenek ve becerilerinin (tepki hızı, koordinasyon düzeyi, göz-el-ayak koordinasyonu vb.); tutum-davranış, alışkanlık ve kişilik özelliklerinin (risk alma, saldırganlık, sorumluluk, öz kontrol vb.) ölçülmesi ve sürücülük açısından uygunluğu-yeterliliği hakkında bir sonuca varılıyor.
 
İş yeri de isteyebiliyor
Psiko-teknik değerlendirme sırasında; sürücülerin sahip oldukları güvenli araç kullanmalarını sağlayan zihinsel ve psiko-motor yetenek düzeyleri; bu yetenek alanlarında tanımlanan bilgisayar destekli testler aracılığı ile ölçülüyor. Psiko-teknik değerlendirme; iş başvurularında da kullanılıyor. Bireyin belirli bir işteki yeterliliğinin ortaya konması amacıyla, gerekli bedensel ve zihinsel özellikleri testler aracılığıyla ölçülüyor. Psiko-teknik; fizyolojik ve psikolojik yöntemlerle çalışanı değerlendiriyor. Burada amaç; bireyi elemek değil yeteneklerine uygun işe yönlendirmek, böylece meslek hastalıkları ile iş kazaları ve uyumsuzlukları azaltmak ve önlemek.
 
Diğer sürücüler de almak zorunda
Kanunlara göre yük, eşya ve yolcu taşımacılığı yapan tüm ticari araç sürücüleri psiko-teknik belgesi almak zorunda. Bu durum Kara Yolu Taşıma Yönetmeliği 36’ncı maddesinde de vurgulanıyor. Ticari araç kullanan kişilerin her 5 yılda bir yetkili psiko-teknik merkezinden sağlıklı olduğunu gösteren psiko-teknik değerlendirme raporunu alması gerekiyor. Ancak bu belgeyle ilgili sorun en çok ehliyet iptaline dönük olarak verilen psiko-teknik değerlendirme raporu sırasında yaşanıyor.
 
Hangi kurum yapıyor
Psiko-teknik işlemi, resmi ve özel kuruluşlar bünyesinde oluşturulan ve il sağlık müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılmış merkezlerde çalışan psikolog unvanına sahip kişiler tarafından yapılıyor. Psiko-teknik değerlendirme raporu üç nüsha olarak düzenleniyor. Düzenlenen raporun iki nüshası sürücüye veriliyor, bir nüshası merkezde kalıyor. Düzenlenen bu raporlar ise on yıl süre ile saklanıyor. Kişi düzenlenen psiko-teknik değerlendirme raporu ile birlikte otuz gün içerisinde, kamu veya özel sağlık kuruluşlarında görev yapan psikiyatri uzmanına başvuruyor. Psikiyatri uzmanı; kişiye ait psiko-teknik değerlendirme raporundaki bulgular ile psikiyatrik muayene sonucu elde ettiği bulguları birlikte değerlendirerek, söz konusu kişinin sürücülük yapmasına engel bir durum olup olmadığını belirten psikiyatri raporunu iki nüsha olarak düzenliyor.
 
Aday sürücüler
Karayolları Trafik Kanunu ve bu kanuna bağlı Karayolları Trafik Yönetmenliğinde ehliyetlerin nasıl geri alınacağı ve iptal edileceği anlatılıyor. Buna göre ilk defa sürücü belgesi alanlar ile herhangi bir sebeple sürücü belgesi iptal edilmiş olup da yeniden sürücü belgesi alanlar, belgenin alındığı tarihten itibaren iki yıl süreyle aday sürücü olarak kabul ediliyor. Aday sürücülük kurallarına aykırı davrananların ehliyetleri iptal ediliyor. Buna göre iki yıllık aday sürücülük süresi içerisinde 2918 sayılı Kanuna göre trafik ışıklarının (kırmızı ışık) üç kez ihlal edilmesi, hız limitlerinin üç kez ihlal edilmesi, alkol, uyuşturucu veya ceza puanı maddelerine istinaden sürücü belgelerinin geri alınması, sola dönüş kurallarının üç kez ihlal edilmesi, yayalara ilk geçiş hakkının üç kez ihlal edilmesi, emniyet kemeri-kask vb. koruyucu tertibatının üç kez ihlal edilmesi hallerinden birinin gerçekleşmesi veya araç cinsine bakılmaksızın 0,20 promilin üzerinde alkollü olarak araç kullanıldığının tespit edilmesi veya toplam 75 ceza puanının aşılması durumunda sürücü belgesi (ehliyet) iptal ediliyor
 
Drift yapanlar
Örneğin halk arasında ‘spin’ ya da ‘drift’ denilen; herhangi bir zorunluluk olmaksızın, karayollarında dönüş kuralları dışında bilerek ve isteyerek aracın el freninin çekilmesi suretiyle veya başka yöntemlerle aracın ani olarak yönünü değiştiren veya kendi etrafında döndürenlerin, son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru 5 yıl içinde ilgili madde kapsamında sürücü belgesi ikinci kez geri alınanların sürücü belgeleri iptal ediliyor.
 
Hız sınırını aşanlar
Aynı şekilde; hız sınırlarını yüzde otuzdan fazla aşmak suretiyle ihlalin işlendiği tarihten geriye doğru bir yıl içerisinde bu kuralı beş defa ihlal ettiği tespit edilenlerin sürücü belgeleri bir yıl süre ile geri alınıyor. Süresi sonunda psiko-teknik değerlendirmeden ve psikiyatri uzmanının muayenesinden geçirilerek sürücü belgesi almasına mâni hâli olmadığı anlaşılanlara kanun kapsamında verilen trafik idari para cezalarının tahsil edilmiş olması şartıyla belgeleri iade ediliyor. Ancak son ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren geriye doğru beş yıl içinde bu madde kapsamında sürücü belgesi ikinci defa geri alınanların sürücü belgeleri iptal ediliyor.
 
İptal edilen ne yapacak
Belgesi iptal edilenlerin tekrar sürücü belgesi alabilmeleri için; sürücü kurslarına devam etmeleri ve yapılan sınavlarda başarılı olarak motorlu taşıt sürücüsü sertifikası almaları gerekiyor. Bu kişilerin sürücü kurslarında eğitime başlayabilmeleri için tabi tutulacakları psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgenin sürücü kursuna ibrazı ve varsa iptal nedenlerinde yer alan geri alma süreleri kadar zamanın geçmiş olması zorunlu bulunuyor.
 
Ehliyet alamıyorlar
Ancak ehliyetleri iptal edilen sürücü adayları ve bu adayların başvurduğu sürücü kurslarının büyük bir bölümü psiko-teknik kursuna ne zaman başvuru yapılması gerektiğini veyahut hangi işlemlerin sırasıyla gerçekleştirilmesi gerektiğini bilmiyor. Haliyle kurslar bekleme süreleri ya da alınacak eğitimlerin silsilesini gözetmeden kendilerine başvuran sürücü adayını kaydediyor. Motorlu taşıtlar sürücü kursunu bitirip yazılı ve direksiyon sınavını geçen adaylar psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgeyi de ibraz ederek ehliyet alabilmek için nüfus müdürlüğüne koşuyor. Ancak sistem kendisine ehliyet vermiyor. Antalya’da nüfus müdürlüklerinde her gün onlarca kişi mağdur oluyor.
 
Adaylar mağdur oluyor
Nüfus müdürlükleri; adayların psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi raporlarını kabul ediyor ancak bu süreçten sonraki tarihte alınmış olan sürücü kursu eğitiminin başarıyla tamamlanmış olduğunu gösteren belgeleri talep ediyor. Bunu gösteremeyen sürücü adayları, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgeyi sürücü kursuna ibraz ederek ve eski sertifikasını iptal ettirerek sil baştan sürücü kursuna yazılıyor, yazılı ve direksiyon sınavlarını geçmek zorunda kalıyor. Haliyle adaylar aylarca mağdur oluyor.
 
Dernek başkanı da uyardı
Antalya Sürücü Kursları Dernek Başkanı Nazmi Acan konuyla ilgili şöyle konuştu: “Uygulama yeni olduğu için çok büyük sorunlar yaşanıyor. Biz bütün kurslarımızı izlenmesi gereken prosedür hakkında bilgilendirdik. Ancak prosedürde de sıkıntılar var. Ehliyeti herhangi bir gerekçeyle iptal edilen kişiler, öncelikle varsa bekleme sürelerini tamamlayacaklar. Ardından ise sürücü kurslarına başvurmadan önce psiko-teknik değerlendirme için çeşitli kurumlara başvuracaklar. Adaylar bu kurumlarda, iptal edilen ehliyetiyle ilgili sürücü sertifikasının geçersiz sayılması için dilekçe vermek zorundalar. Bu psiko-teknik değerlendirmeyi geçen kişiler, sonrasındaki psikiyatri uzmanı muayenesi sonucunda sürücülüğe engel hali bulunmadığını gösterir belgeyi de alacaklar. Daha sonra doktor raporu, fotoğraf vb başvuru evraklarıyla sürücü kurslarına başvuracak, kursta da eski sertifikasının iptal edilmesi için yeniden dilekçe yazacaklar. Sonrasında kişilerin kursa kaydı yapılacak. Kursu tamamlayıp yazılı ve direksiyon sınavını geçenler ehliyet alabilecek. Ancak uygulamada eski sertifikanın iptali için iki dilekçe yazılmasını isteme konusu düzeltilmeli. Kurslar, bekleme süresini tamamlamayan, psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri raporunu sunamayan adayların kayıtlarını yapmamalıdırlar.”

Şükrü AĞIRMAN

YORUMLAR

  • 0 Yorum