Sosyal güvenlik sisteminde milyonlarca çalışanı yakından ilgilendiren önemli bir değişiklik yürürlüğe girdi. Yıllardır emekliliğe kısa süre kala yapılan statü değişiklikleriyle daha avantajlı koşullarda emekli olmayı sağlayan “son 7 yıl” kuralı, 2008 sonrası sigortalılar için artık uygulanmayacak. Yeni sistemde belirleyici olan son yıllar değil, tüm sigortalılık süresi olacak.
“SON 7 YIL” AVANTAJI TARİH OLDU
Uzun yıllardır uygulanan ve çalışanlara statü değiştirerek daha avantajlı emeklilik imkânı sunan “son 7 yıl” kuralı, 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlar için geçerliliğini yitirdi.
Önceki uygulamada, emekliliğe esas statü belirlenirken son 2.520 gün (7 yıl) içindeki prim ödemelerine bakılıyor, bu sürede en az 1.260 gün hangi statüde prim yatırıldıysa emeklilik o statüye göre hesaplanıyordu.
Bu yöntem sayesinde birçok çalışan, emekliliğe kısa süre kala statü değiştirerek daha düşük prim gün şartıyla emekli olabiliyordu. İşte bu uygulama kamuoyunda “altın dokunuş” olarak anılıyordu.
VATANDAŞLAR EMEKLİLİĞE KISA SÜRE KALA STATÜ DEĞİŞTİRİYORDU
Sosyal Güvenlik Kurumu çatısı altında SSK (4/1-a), Bağ-Kur ve Emekli Sandığı birleşmiş olsa da emeklilik şartları statülere göre farklılık göstermeye devam ediyor.
Özellikle prim gün sayısı açısından SSK, Bağ-Kur’a kıyasla yaklaşık 1.800 ila 2.000 gün daha az prim gerektirdiği için daha avantajlı kabul ediliyordu.
Bu nedenle geçmişte çok sayıda sigortalı, emekliliğine 3-3,5 yıl kala Bağ-Kur’dan çıkıp SSK’lı olarak çalışmaya başlıyor ve şartları sağlaması halinde SSK’dan emekli olabiliyordu.
2008 ÖNCESİ SİGORTALILAR İÇİN HAK DEVAM EDİYOR
2008 yılında yapılan sosyal güvenlik reformu öncesinde sigorta girişi bulunanlar için “son 7 yıl” kuralı uygulanmaya devam ediyor.
Buna göre son 2.520 gün içinde en fazla hangi statüde prim ödenmişse ve bu süre en az 1.260 gün ise emeklilik o statüye göre belirleniyor.
Örneğin uzun yıllar Bağ-Kur’lu çalışmış bir kişi, emekliliğine son 3,5 yıl kala SSK’lı olarak prim öderse ve gerekli şartları sağlarsa, SSK’dan emekli olabiliyor.
YENİ SİSTEMDE TÜM ÇALIŞMA HAYATI ESAS
SGK Başuzmanı İsa Karakaş, konuyu Türkiye gazetesindeki köşesine taşıyarak önemli ayrıntılara dikkat çekti.
Buna göre Ekim 2008 ve sonrasında ilk kez sigortalı olanlar için “son 7 yıl” uygulaması kaldırıldı.
Yeni sistemde emeklilik statüsü belirlenirken son yıllar değil, tüm çalışma hayatındaki ağırlıklı sigorta kolu esas alınacak.
Bu kapsamda çalışma süresinin büyük bölümünü Bağ-Kur’lu geçiren bir kişi, son yıllarda SSK’lı çalışsa bile çoğunluk Bağ-Kur’da olduğu için emeklilik şartlarını Bağ-Kur’a göre tamamlamak zorunda kalacak.
Bu da özellikle Bağ-Kur’lular için 9.000 prim günü şartının devreye girmesi anlamına geliyor.
MİLYONLARCA ÇALIŞAN İÇİN NE ANLAMA GELİYOR?
Yeni düzenleme ile birlikte:
- Statü değiştirerek erken emeklilik avantajı büyük ölçüde ortadan kalktı.
- Emeklilik planlamasında artık tüm çalışma hayatı belirleyici olacak.
- Özellikle Bağ-Kur ağırlıklı çalışanlar için daha uzun prim süresi gerekecek.
Uzmanlar, çalışanların emeklilik planlarını yaparken sigorta statülerini ve prim gün sayılarını dikkatle hesaplamaları gerektiğini vurguluyor.