Dünya’da ve Türkiye’de yağışların azalmasıyla birlikte su rezervlerindeki sular azalmaya başlamış durumda. Azalan su kaynakları öncelikle içme suyunu ve tarımda kullanılan suyu etkilemektedir. Gelecekte yaşanacak su krizlerine karşı yavaş yavaş da olsa bazı önlemler üzerinde çalışılıyor.
Konuşulan ve uygulamaya alınan tedbirlerden birisi de atık suların tekrar kullanımının sağlanmasıdır. Bu kapsamda “gri su” kavramı öne çıkmaya başladı.
Peki gri su nedir? Önce bu kavramın neyi ifade ettiğine değinelim.
Gri suyun kaynağı evsel atık sulardır. Evlerdeki atık suları gri ve siyah su diye ikiye ayrılır. Evlerde kullanılan her türlü yıkama sonrası atılan suları ifade eder. Yani duş aldıktan sonra çıkan, el yıkama sonrası atılan, çamaşırhaneler, çamaşır makinelerinden çıkan sulara verilen isimdir. Tabiki bunların arıtılması gerekiyor. Tuvaletlerden atılan sulara ise siyah su adını veriyoruz.
Evsel atık suları üç ayrı renge de ayrılabiliyor. Sarı su, gri su ve siyah su… Sarı suyu da insan idrarı oluşturur.
Evsel atık suların %40’nı duş-banyo-lavabo, tuvalet rezervuarları %25’ni, çamaşır yıkama %13’ünü, mutfak suları %12’sini, temizlik ve bahçe kaynaklı sular ise %10’ununu oluşturmaktadır. Bu da demek olur ki evsel atık suların yaklaşık %75-80’i gri sudur.
Bunlar bir anda konuşulunca “olur mu öyle şey” denilebilir. Olmaya başladığını söyleyelim. Gri su kullanıma girmiş durumda. Gri su için turizm dönemi ve otelleri düşününce atık suyun ne kadar fazla olduğunu gösterir.
Bu sular arıtıldıktan sonra okul bahçelerinde, otel park ve bahçelerinde, toplu konut bölgelerinde, endüstri alanlarda rahatlıkla kullanılabilmektedir. Arıtılan bu sular ile temizlik ve dezenfeksiyonda kendisine yer bulabiliyor.
Evsel atık suların arıtımıyla ilgili mevcut halde farklı yöntemler bulunmaktadır. Bu yöntemlerle arıtmalar sağlanıyor. Gelecek yıllarda bu konudaki artıma teknolojileri çok daha geliştirilecektir.
Arıtma suları ne kadar sağlıklıdır? Bu suların kullanımı sonrası bulaşıcı hastalıklar ya da başka zararlı etkilerin oluşması muhtemeldir. Bunun önlenmesi için sıkı denetim ve kurallara uymak, uymayanlar zorla uydurmak en önemli çözümdür.
Bu arada büyükşehir belediyeleri oluşan atıkları bazı merkezlerde toplayıp arıtmaktadır. Buralardan çıkan suların tarımsal amaçlı kullanıldığını biliyoruz. Arıtma işlemleri hem suyun arıtılması hem de arıtılan sular sonrası ortaya çıkan katı maddelere yönelik yapılabilmektedir. Buraların da hızla denetim altına alınması gerekiyor.
Su yoksa insan beslenmesinden, hayvanların beslenmesine, insanların temizliğine kadar her şey olumsuz etkilenecektir.
Öncelikle mevcut sularımızın kıymetini bilmeliyiz ve korumalıyız. Ancak gelecek yıllar için atık suların, deniz sularının arıtılarak kullanılabilmesini çok hızlı ve çok sıkı şekilde çalışmalıyız.
Kaynak: Gri Suyun Kullanımı, https://www.tarimorman.gov.tr