ABD ve İsrail’in İran’a karşı başlattığı askeri operasyonların Körfez bölgesine yayılması, küresel enerji piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açtı. Petrol fiyatlarının hızla yükselmesi, dünya genelinde enflasyon baskısını artırırken yatırımcıların güvenli liman arayışı doları güçlendirdi.
Piyasalarda yaşanan bu hareketlilik, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz indirimi beklentilerini de geri plana itti ve dolar endeksinin yükselişini hızlandırdı.
ORTA DOĞU’DA SAVAŞ GENİŞLEDİ, PETROL FİYATLARI YÜKSELDİ
ABD ve İsrail’in İran’a yönelik başlattığı geniş çaplı saldırılar, kısa sürede Körfez bölgesindeki enerji altyapısını ve ticaret yollarını etkileyen bir güvenlik krizine dönüştü.
Analistler, Hürmüz Boğazı çevresinde yaşanabilecek olası kesintilerin küresel petrol arzını ciddi biçimde etkileyebileceğini belirtiyor. Uzayan bir savaşın enerji maliyetlerini artırarak dünya ekonomisinde yeni bir enflasyon dalgası yaratabileceği değerlendiriliyor.
Petrol fiyatlarındaki artışın etkisiyle küresel piyasalarda risk iştahı düşerken yatırımcılar dolar ve altın gibi güvenli varlıklara yöneldi.
DOLAR ENDEKSİ 99 SEVİYESİNİN ÜZERİNDE
Sert yükselişlerin ardından dolar endeksi Çarşamba günü 99 seviyesinin üzerinde kalmayı sürdürdü.
Uzmanlara göre bunun en önemli nedeni, Orta Doğu’da uzun sürebilecek bir savaşın enerji fiyatlarını yüksek tutacağı beklentisi. Bu durum, ABD’de enflasyonun yeniden yükselmesi riskini artırıyor.
Bu gelişmeler, ABD Merkez Bankası’nın faiz indirimleri konusunda daha temkinli davranacağı beklentisini güçlendirdi.
FED FAİZ İNDİRİMİ BEKLENTİLERİ GERİ ÇEKİLDİ
Yatırımcılar daha önce Fed’in Temmuz ayında faiz indirimi yapmasını beklerken, savaş sonrası piyasalarda oluşan yeni tablo nedeniyle bu beklenti Eylül ayına ertelendi.
Buna rağmen piyasalarda 2026 yılı içinde iki adet 25 baz puanlık faiz indirimi beklentisi tamamen ortadan kalkmış değil.
Ancak enerji fiyatlarının kalıcı şekilde yükselmesi halinde Fed’in faiz indirimlerini daha da geciktirebileceği değerlendiriliyor.
GÜVENLİ LİMAN TALEBİ DOLARI DESTEKLEDİ
Doların güçlenmesinde sadece enflasyon beklentileri değil, aynı zamanda jeopolitik risklerin artması da etkili oldu.
Savaşın beşinci gününe girilmesi ve İsrail’in İran’da yeni bir Yüksek Lider seçmek için toplanan din adamlarının bulunduğu bir binaya saldırması, bölgedeki gerilimi daha da artırdı.
ABD Başkanı Donald Trump, çatışmanın gidişatına ilişkin yaptığı değerlendirmede İran’da ortaya çıkabilecek yeni yönetimin de istikrarsızlık yaratabileceği uyarısında bulundu ve savaşın seyrinin belirsiz olduğunu vurguladı.
Bu gelişmeler sonucunda dolar bu hafta özellikle euro ve Avustralya doları karşısında en güçlü performanslarından birini gösterdi.
DOLAR/TL 44 LİRAYA YAKLAŞTI
Küresel piyasadaki hareketlilik Türkiye’de de döviz kurunu etkiledi.
- Dolar güne 43,9587 liradan başladı.
- Gün içinde en düşük 43,9041 lira,
- en yüksek 43,9919 lira seviyesi görüldü.
Son işlemlerde dolar/TL 43,9876 seviyesinde işlem görüyor.
SAVAŞIN EKONOMİK ETKİSİ BÜYÜYEBİLİR
Uzmanlar, İran-ABD-İsrail çatışmasının uzaması halinde küresel enflasyonun yeniden yükselmesi, enerji fiyatlarının kalıcı şekilde artması ve finansal piyasalarda daha büyük dalgalanmalar yaşanabileceği uyarısında bulunuyor.
Ayrıca savaşın savunma harcamalarını artırarak bütçe açıklarını büyütebileceği ve tahvil faizlerinde yükselişe neden olabileceği belirtiliyor.
Bu nedenle birçok ekonomist, İran savaşı küresel ekonomide yeni bir belirsizlik dönemi başlatabilir değerlendirmesini yapıyor.