Kaleiçi’nin gece hayatı, kafe-bar kültürü ve işletmelerin yaşadığı ekonomik sıkıntıları Kaleiçi İşletmeciler Derneği Başkanı Fikret Çağlan ile konuştuk. 1998 yılında Antalya Otelciler ve Pansiyoncular Odası’nın kuruluş sürecinde görev alan, 2012 yılında Kaleiçi’ndeki kafe-bar işletmecilerini bir araya getirerek dernekleşme çalışmalarına öncülük eden Çağlan, artan maliyetlerden yüksek kiralara, turizm politikalarından denetimlere kadar sektörün yaşadığı sorunları anlattı.
* Öncelikle sizi tanıyabilir miyiz? Kaleiçi ile bağınız nasıl başladı?
** 1998 yılında Antalya Otelciler ve Pansiyoncular Odası’nı kuran ekipte görev aldım. Esnaf sanatkarlar oluşumunda Kaleiçi danışmanlığı yaptım. 2012 yılında ise Kaleiçi’nde faaliyet gösteren kafe-bar işletmelerini bir araya getirerek sektörün ortak sesi olmak amacıyla dernekleşme çalışmalarını başlattık. O tarihten bu yana Kaleiçi İşletmeciler Derneği Başkanlığı görevini yürütüyorum. Bizim amacımız sadece işletmelerin sorunlarını dile getirmek değil. Aynı zamanda Antalya’nın şehir kültürünü, Kaleiçi’nin tarihi dokusunu ve mekanlardaki içecek kültürünü korumak.
* Antalya’da eğlence sektörü farklı bölgelerde farklı dinamiklerle ilerliyor. Kaleiçi’ni diğer bölgelerden ayıran özellik nedir?
** Kaleiçi’nin kendine özgü bir yapısı var. Kaleiçi’nde eğlence kültürü farklı bir yapıya sahip. Burada daha çok genç nüfusun ağırlıkta olduğu, Türk vatandaşlarının yoğun olarak bulunduğu bir kitleye hizmet veriyoruz. Burası sadece para harcayarak eğlenilen bir yer değil. Kültürüyle, atmosferiyle, tarihi dokusuyla insanların kendini iyi hissettiği bir bölge. Öğrenciler, gençler ve şehri yaşayan insanlar için önemli bir buluşma noktası.
* Kaleiçi ekonomisinin kalbi kafe ve barlar diyebilir miyiz? Peki sektör bugün ayakta kalmakta zorlanıyor mu?
** Tabii ki zorlanıyor. Bunun en büyük nedeni maliyetlerin sürekli yükselmesi. Kaleiçi ekonomisinin kalbi kafe ve barlar ama sektör zor durumda. Alkollü ve alkolsüz içeceklerde ciddi fiyat artışları yaşandı. Bunun yanında kira maliyetleri sürekli yükseliyor. Mülk sahiplerinin kira artışları işletmeler için büyük bir yük haline geldi. Vergiler, işletme giderleri ve diğer maliyetler de eklenince ayakta kalmak her geçen gün daha zor hale geliyor.
* Ekonomik kriz ve fiyat artışları müşterilerin tüketim alışkanlıklarını nasıl değiştirdi?
** İnsanlar artık eskisi kadar rahat tüketemiyor. Önceden bir mekana gelen kişi daha fazla ürün alabiliyordu. Şimdi ise birçok insan bir içecekle bütün geceyi tamamlamaya çalışıyor. Çünkü insanların alım gücü düştü. Bizim hizmet verdiğimiz kesim de zaten çok yüksek gelir grubunda değil. Dışarıdan bakıldığında kalabalık görünüyoruz ama bu kalabalık her zaman ekonomik hareketlilik anlamına gelmiyor. Fiyat artışları müşterinin davranışını değiştirdi.
* Kaleiçi’nin eski hareketli günlerine dönüş mümkün mü? Bugünkü tablo nasıl?
** Eski dönemleri özlemle anıyoruz. Şu anda bir hareketlilik var ama bunun büyük kısmı kuru kalabalık. Bazı insanlar mekanlara girmeden sadece bölgenin atmosferini görmek için geliyor. Kalabalık var ama işletmelerin içine yansıyan ekonomik hareketlilik aynı oranda değil. Biz yine de umutluyuz. Kaleiçi’nin eski canlı günlerine dönmesi için çalışmaya devam ediyoruz.
* Turizmde rekorlardan bahsediliyor ancak siz sektörün zorlandığını söylüyorsunuz. Bu çelişkinin nedeni nedir?
** Turizmde sadece kaç turist geldiğine bakmak doğru değil. Asıl konuşmamız gereken, gelen turistin ülkeye ve kente ne kadar ekonomik katkı sağladığıdır. Milyonlarca turist geliyor demek tek başına yeterli değil. Önemli olan bu turistin Antalya’da ne kadar para harcadığıdır. Turistin harcadığı para hangi sektörlere gidiyor, yerel işletmelere ne kadar yansıyor; bunları konuşmamız gerekiyor.
* Turist profilindeki değişim Kaleiçi’ni etkiledi mi?
** Eskiden Avrupalı turistlerin gece hayatına ilgisi daha fazlaydı. Ancak son dönemde farklı ülkelerden gelen turistlerin sayısında artış var. Kuzey Afrika ve bazı Arap ülkelerinden gelen misafirlerimiz oluyor ancak bunların önemli bir kısmı bizim sektörümüzün müşterisi değil. Bu da gece ekonomisini etkiliyor.
*Sektörün bugün en büyük problemi nedir?
** Birçok sorun var ama personel konusu çok önemli. Nitelikli çalışan bulmakta ciddi sıkıntı yaşıyoruz. İyi ücretler verilmesine rağmen sektörümüzde çalışacak deneyimli personel bulmak zorlaşıyor. Kaleiçi alışveriş merkezine dönüşmemeli.
* Tarihi dokuyla gece hayatı arasında nasıl bir denge kurulmalı?
** Kaleiçi’nin en büyük özelliği tarihi kimliği. Biz eğlence sektörünün tamamen kaldırılmasını değil, doğru planlanmasını istiyoruz. Bugün Kaleiçi’nde her noktada otel, kafe, işletme var. Ancak burada yaşayan insanların da korunması gerekiyor. Eğer bölgedeki yaşam kültürünü kaybedersek Kaleiçi zamanla sadece bir alışveriş merkezine dönüşür. Buna karşıyız. Yeni ruhsatlandırmalarda daha dikkatli olunması gerekiyor.
* Denetim süreçleri işletmeleri nasıl etkiliyor?
** Denetimlere karşı değiliz. Her işletme kurallara uymalıdır. Ancak sürekli ve tekrarlayan denetimler işletmeleri zor durumda bırakıyor. Denetimler işletmenin moralini bozuyor. Bir denetim sırasında müzik kapanıyor, ışıklar açılıyor, eğlence duruyor. Müşteri de ‘Acaba burada bir sorun mu var’ diye düşünüyor. Daha planlı ve koordineli denetimler yapılması gerektiğine inanıyoruz.
* Bugün Kaleiçi’nde işletmeler para kazanabiliyor mu?
** Şu anda işletmeler eğlenmekten çok ayakta kalma mücadelesi veriyor. Bazı mekanlara giriyorsunuz, içerisi dolu görünüyor. Ancak o doluluk her zaman kazanç anlamına gelmiyor. Giderler o kadar arttı ki işletmeler sadece günü kurtarmaya çalışıyor. Doluluk var ama kazanç yok.
* Sektörün ayakta kalması için beklentiniz nedir?
** Devletin ve ilgili kurumların bu sektöre daha fazla destek olması gerekiyor. Kaleiçi Antalya’nın cazibe merkezlerinden biri. Biz ciddi istihdam sağlıyoruz. Bazı işletmelerde hafta sonları 100-150 kişiye kadar çalışan oluyor. Böyle bir sektörü korumak gerekirken sürekli mücadele etmek zorunda kalıyoruz. Bizi desteklemeleri gerekirken sürekli mücadele ediyoruz.
* Kaleiçi akşamları ışıl ışıl görünüyor. Ancak işletmelerin geleceği açısından tablo nasıl?
** Maalesef işletmeler geleceğe umutla bakmakta zorlanıyor. Kaleiçi’nin ışıkları yanıyor ama işletmelerin geleceği kararıyor. Fiziki aydınlatmaların yanı sıra bizim de moralimizin, umudumuzun aydınlanmaya ihtiyacı var. Ama biz yine de mücadele etmeye devam edeceğiz.
* Bu şartlar devam ederse işletmeler kapanmaya devam eder mi?
** Sektörde kapanan işletmeler oldu. Bu şartlar devam ederse daha fazla işletmenin zorlanması kaçınılmaz. Kapanan işletmeler oldu, daha fazlası olabilir. Biz işletmelerin korunmasını, desteklenmesini istiyoruz. Umudumuz var, başka seçeneğimiz de yok.