Kayıp ya da çalıntı olduğu banka tarafından bilinen kredi kartlarıyla yapılan usulsüz alışverişlerde tüketicilerin haklarını koruyan önemli bir yargı kararı çıktı. Yargıtay, kartını kaybettiğini fark ederek zaman kaybetmeden bankaya bildirim yapan tüketicinin, sonrasında gerçekleştirilen işlemler nedeniyle sorumlu tutulamayacağına hükmetti. Kararda, kartın korunması ve saklanması konusunda tüketiciye yüklenebilecek herhangi bir kusur bulunmadığı, zararın oluşmasında tüketicinin ihmali olmadığı belirtildi. Bu durumda meydana gelen maddi zararın değerlendirilmesinde banka ve kartın kullanıldığı iş yerinin sorumluluğunun araştırılması gerektiği vurgulandı.
Zamanında bildirim yaptı, kusurlu bulunmadı
Yargıtay kararında, somut olayda kart sahibinin durumu fark eder etmez bankaya bildirim yaptığına dikkat çekildi. Kartın kaybolması veya çalınmasının ardından gerekli yükümlülüklerini yerine getiren tüketicinin, sonrasında gerçekleşen alışverişlerden dolayı kusurlu kabul edilemeyeceği ifade edildi. Kararda, “Davacı tüketicinin kartın muhafaza ve saklanmasında kusurlu bir eylemi olduğuna dair dosya kapsamında herhangi bir delil bulunmamaktadır. Davacı, durumu fark eder etmez derhal bankaya bildirerek sorumluluğunu yerine getirmiştir. Bu durumda gerçekleşen zararda davacıya atfedilebilecek kusur bulunmamaktadır” değerlendirmelerine yer verildi.
Bankanın güvenlik sistemi de incelenecek
Yargıtay, yalnızca tüketicinin değil, bankanın da sorumluluğunun değerlendirilmesi gerektiğine dikkat çekti. Özellikle yüksek tutarlı ve tüketicinin normal kullanım alışkanlıklarıyla örtüşmeyen alışverişlerde bankaların güvenlik sistemlerinin yeterli olup olmadığının araştırılması gerektiği belirtildi. Kararda, kart işlemlerinde kullanılan güvenlik altyapısının olay tarihindeki şartlara göre yeterli olup olmadığının uzman bilirkişiler tarafından incelenmesi gerektiği ifade edildi. Yargıtay, bankanın herhangi bir güvenlik zafiyeti bulunup bulunmadığının araştırılmadan, doğrudan tüketicinin ağır kusurlu kabul edilerek bankanın sorumluluğunun kaldırılmasının hukuka uygun olmadığına karar verdi.
POS cihazını kullanan iş yeri de sorumluluk taşıyabilir
Kararın tüketiciler açısından en dikkat çeken noktalarından biri ise alışverişin yapıldığı iş yerinin sorumluluğuna ilişkin değerlendirme oldu. Kayıp ya da çalıntı olduğu bankaya bildirilen bir kartla alışveriş yapılması halinde, işlemin gerçekleştirildiği POS cihazının bulunduğu iş yerinin de sorumluluğunun gündeme gelebileceği belirtildi. Yargıtay, kart kullanımında gerekli kontrollerin yapılmaması, olağan dışı işlemlerin fark edilmemesi veya güvenlik yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi halinde, zararın oluşmasında iş yerinin de kusurunun bulunabileceğine işaret etti.
Tüketicilere önemli uyarı
Uzmanlar, kararın kart kullanıcıları açısından önemli bir hak hatırlatması olduğunu belirterek, kredi veya banka kartı kaybolduğunda ya da çalındığında vakit kaybetmeden bankaya bildirim yapılmasının büyük önem taşıdığını ifade ediyor. Kart kaybı sonrası yapılacak resmi bildirimlerin, tüketicinin olası zararlara karşı sorumluluğunun belirlenmesinde kritik rol oynadığı vurgulanıyor. Yargıtay’ın bu kararı, kayıp ve çalıntı kartlarla yapılan alışverişlerde yalnızca tüketicinin değil; bankaların, ödeme sistemlerinin ve alışveriş yapılan işletmelerin de güvenlik sorumluluğu bulunduğunu ortaya koyan önemli bir emsal niteliği taşıyor.