Sosyal Güvenlik Kurumu’nun son dönemde artırdığı denetimler, sahte sigortalılık yoluyla emeklilik elde edenler için kritik sonuçlar doğurdu. Yapılan incelemeler, sistemdeki usulsüzlükleri ortaya çıkarırken yüz binlerce kişinin hak kaybı yaşamasına neden oldu.
245 BİNDEN FAZLA KİŞİNİN EMEKLİLİĞİ İPTAL EDİLDİ
SGK’nın yürüttüğü kapsamlı çalışmalar sonucunda 245 binden fazla kişinin sigortalılığı ve buna bağlı emeklilik işlemleri iptal edildi. Kurum, özellikle kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılık konularında denetimlerini daha da sıkılaştırdı.
DİJİTAL DENETİM VE YAPAY ZEKÂ DEVREDE
Son yıllarda devreye alınan yapay zekâ destekli analizler ve saha kontrolleri, sahte sigortalılık tespitlerini hızlandırdı. Fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişiler tek tek belirlenirken, sahte iş yerleri ve gerçeğe aykırı bildirimler sistemden temizlendi.
“FİİLİ ÇALIŞMA YOKSA SİGORTA GEÇERSİZ”
SGK uzmanı İsa Karakaş, sigortalılığın yasal şartlara bağlı olduğunu vurgulayarak şu uyarıyı yaptı:
“Bir kişinin sigortalı sayılabilmesi için bir işverene bağlı, ücret karşılığı ve fiilen çalışması gerekir. Bu şartlar yoksa sigortalılık yok hükmündedir.”
MİLYONLARCA VERİ TARANDI
Denetimlerin temelini oluşturan “Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi” kapsamında, 2011-2016 yılları arasında tescil edilen yaklaşık 4,6 milyon iş yeri incelendi.
Yaklaşık 100 farklı parametre üzerinden yapılan analizlerle, şüpheli iş yerleri hızla belirlenerek denetim süreci başlatıldı.
KAMU ZARARI MİLYARLARI AŞTI
Yapılan incelemelerde yalnızca bireysel usulsüzlükler değil, büyük çaplı kamu zararı da ortaya çıktı.
Son verilere göre, 128 sahte iş yerinde 18 binden fazla sahte sigortalı tespit edilerek 487 milyon TL borç çıkarıldı.
Devam eden çalışmalarda ise 195 iş yerinde 20 binden fazla sahte sigortalı belirlenirken kamu zararının 1,27 milyar TL’yi aştığı hesaplandı.
Toplamda 3 bini aşkın sahte iş yeri üzerinden yapılan işlemler nedeniyle yüz binlerce kişinin kaydı silindi.
YAPTIRIMLAR AĞIRLAŞTI
SGK’nın uyguladığı yaptırımlar yalnızca iptalle sınırlı kalmıyor. Haksız emekli olanların maaşları kesiliyor,
ödenen aylıklar faiziyle geri alınıyor,
sağlık giderleri tahsil ediliyor ve
hem sigortalılar hem de organizasyonu kuranlar hakkında adli süreç başlatılıyor.
UZMANLARDAN KRİTİK UYARI
Uzmanlar, “çalışmadan emekli olma” girişimlerinin ciddi sonuçlar doğurduğunu belirterek vatandaşları uyardı. Kısa vadeli kazanç uğruna yapılan bu işlemlerin, uzun vadede büyük maddi kayıplara ve hukuki yaptırımlara yol açtığı vurgulandı.