Tarım sektörü, bir yandan iklim krizi ve hastalıklarla boğuşurken, diğer yandan tarihin en derin finansal krizlerinden birinin eşiğine gelmiş durumda. Nakit akışının neredeyse durma noktasına geldiği sektörde, 12-15 ayı bulan uzun vadeler ve "açık hesap" sistemi, üreticiden bayiye, tüccardan firmalara kadar tüm zinciri kopma noktasına getirdi. Sektörün en büyük yarasının ‘veresiye defteri’ olduğunu belirten Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Antalya Şubesi Önceki Dönem Başkanı Vural Şahin, tahsilatların istenilen seviyede olmamasının gelecekte büyük iflaslara yol açabileceğini ifade etti. Şahin, "Çiftçinin üretimden kazanamamasının yanı sıra hallerden borcunu kapatacak kadar alacağını alamaması, finans ayağında büyük sekte oluşturuyor. Bu kadar ucu açık vade ile bu çark daha fazla dönemez” dedi.
Sektörü bekleyen yeni düzen
Şahin, tarımda alışılagelmiş ticaret yöntemlerinin artık sürdürülemez olduğunu belirterek, “Artık aylar süren açık hesap dönemi kapanacak, ödemeler kısa vadeli ve planlı hale gelecek. Üretici fidesini, gübresini ve ilacını alırken nakit, kredi kartı veya kendi çekini kullanmak zorunda kalacak. Sektörde güvene dayalı müşteri çeki kavramı rafa kalkacak, işletmeler kendi finansal sorumluluklarını üstlenecek” öngörülerinde bulundu. Yüksek faizli kredilerle borçlanmanın karlılığın çok üzerine çıktığını hatırlatan Şahin, sektör paydaşlarına acı bir tablo çizdi: "Sektörün toplam alacak bakiyesini toplasak, düzenli ödemelerle bile ancak 4-5 yılda düze çıkabiliriz. Belki bazı iş yerleri kapanacak, bazı çiftçiler girdi alamaz hale gelecek. Ancak gerçek bu; kimsenin kimseyi finanse edecek gücü kalmadı. Vural Şahin, açıklamasını tüm sektör paydaşlarına bir çağrıyla noktaladı: "Herkes hesabını kitabını yeniden yapsın. Günü geçmiş alacaklarınızı ve açık hesaplarınızı gözden geçirin, planlamanızı buna göre yapın. Tarım sektöründe kep düştü, kel göründü. Kendi payınıza kağıtları yeniden karmak zorundasınız” dedi.