Gıda Mühendisleri Odası (GMO) Antalya Şube Başkanı Ali Manavoğlu, fıstık ve tereyağı maliyetleri göz önüne alındığında, piyasa değerinin çok altında satılan ürünlerin halk sağlığını tehdit ettiğini vurguladı. Bayram sevincinin hastane koridorlarında noktalanmaması gerektiğini ifade eden Manavoğlu, tüketicileri fiyat-kalite dengesi konusunda uyanık olmaya çağırdı. Bayram sofralarının vazgeçilmez lezzeti baklava, yaklaşan tatil öncesi raflardaki yerini alırken, sektördeki hareketlilik "merdiven altı" üreticileri de iştahlandırdı. Antalya genelinde tatlı üretim kapasitesinin bayram döneminde üç katına çıktığını vurgulayan Ali Manavoğlu, bu yoğunluğun beraberinde ciddi bir denetim ve hijyen sorunu getirebileceğine dikkat çekti. Manavoğlu, özellikle talebin zirve yaptığı bu günlerde, maliyeti düşürmek adına insan sağlığını hiçe sayan işletmelerin sayısında artış görülebileceği konusunda vatandaşı uyardı.
Yanlış saklama koşulları
Kuruyemiş ve özellikle Antep fıstığının yanlış koşullarda saklanmasının ciddi sağlık riskleri oluşturabileceğine değinen Manavoğlu, aflatoksin tehlikesine işaret etti. Nemli ve hijyenik olmayan ortamlarda depolanan ürünlerde küf oluşabileceğini belirten Manavoğlu, “Kuruyemişler ve özellikle Antep fıstığı uygun koşullarda saklanmadığında aflatoksin adı verilen zararlı toksinlerin oluşma riski artar. Bu maddeler uzun vadede karaciğer başta olmak üzere birçok sağlık sorununa yol açabilir. Bu nedenle tüketiciler hem ürünün kalitesine hem de üretim ve saklama koşullarına mutlaka dikkat etmeli” diye konuştu.
‘Malzemenin maliyeti belli’
Kaliteli bir baklavanın temel taşlarının birinci sınıf Antep fıstığı, gerçek tereyağı ve doğal pancar şekeri olduğunu hatırlatan Manavoğlu, bu ham maddelerin piyasa fiyatlarının oldukça yüksek seyrettiğini ifade etti. Gerçek bir baklava üretiminde usta işçiliğinin de büyük bir maliyet kalemi olduğunu söyleyen Başkan, "Bugün piyasada kaliteli fıstığın ve tereyağının kilogram fiyatı bellidir. Bu bileşenlere kira, işçilik ve enerji giderlerini eklediğinizde, bir kilogram baklavanın ucuza satılması iktisaden mümkün değildir" diyerek fiyat-kalite dengesine vurgu yaptı.
Ucuz ürünlerdeki tehlikeler
Düşük fiyatlı tatlılarda başvurulan hilelerin insan sağlığı üzerinde kalıcı hasarlar bırakabileceğini belirten Manavoğlu, merdiven altı üretimdeki tehlikeleri sıraladı. Maliyeti düşürmek için tereyağı yerine margarin veya kalitesiz bitkisel yağların kullanıldığını, fıstık yerine ise boyanmış yer fıstığı veya bezelye gibi ürünlerin tercih edilebildiğini dile getirdi. Ayrıca, doğal şeker yerine glikoz şurubu ve çeşitli katkı maddelerinin kullanımının obeziteden sindirim sistemi sorunlarına kadar pek çok riski barındırdığını sözlerine ekledi. Tüketicilerin sadece fiyata bakarak alışveriş yapmasının "sağlıktan feragat etmek" anlamına geldiğini belirten Ali Manavoğlu, alışveriş yaparken bilinen, denetlenen ve şeffaf üretim yapan noktaların tercih edilmesi gerektiğini söyledi. Vatandaşların 1.500 ile 2.000 TL bandındaki gerçek piyasa değerlerini göz önünde bulundurması gerektiğini hatırlatan Manavoğlu, "Bayram sevincini hastane koridorlarında zehir etmeyin; rengine, kokusuna ve üreticisine güvenmediğiniz ürünü sofranıza taşımayın” diyerek sözlerini noktaladı.