VELİ-DER Antalya Şube Başkanı Tülin Koç, 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü kapsamında Antalya Bölge Mahkemesi önünde yaptığı açıklamada, derinleşen ekonomik kriz ve emek karşıtı politikalar nedeniyle milyonlarca çocuğun eğitim hakkından mahrum bırakılarak emek sömürüsüne maruz kaldığını vurguladı. Çocuk işçiliğinin münferit bir olay değil, sistematik bir hak ihlali ve suç olduğunu belirten Koç, yetkilileri acil önlem almaya çağırdı. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’nin 32. Maddesi’ni hatırlatan Tülin Koç, çocukların yoksulluk nedeniyle ucuz işgücü olarak görülmesinin kabul edilemez olduğunu ifade etti. Koç, açıklamasında şu ifadelere yer verdi: “Bir çocuğun okul yerine iş yerinde olması, oyun yerine üretim baskısı altında yaşaması; eğitim, sağlık, dinlenme ve güvenli bir yaşam hakkının elinden alınması demektir. Çocukların çalışması bir tercih değil, ailelerin içine sürüklendiği ekonomik çaresizliğin bir sonucudur. Bu nedenle çocuk işçiliğiyle mücadele, aynı zamanda yoksulluğa ve sömürü düzenine karşı mücadeledir.”
‘Ucuz işgücüne dönüştürmemeli’
Açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ile kayıt dışı ekonominin yarattığı acı tabloya da dikkat çekildi. TÜİK’in 2023 verilerine göre 15-17 yaş grubunda işgücüne katılma oranının 2020’de yüzde 16,4 iken, 2023’te yüzde 22,1’e yükseldiğini belirten Koç, Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) ve kayıt dışı çalışanlar da dahil edildiğinde fiilen çalışan çocuk sayısının 4 milyona ulaştığını ifade etti. Eğitim sisteminin çocukları ucuz işgücüne dönüştürmemesi gerektiğini vurgulayan Koç, “Mesleki eğitim adı altında çocukların erken yaşta üretim süreçlerine dahil edilmesi, çocuk emeği sömürüsünün normalleştirilmesine yol açmaktadır” eleştirisinde bulundu.
‘13 yılda en az 852 çocuk can verdi’
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği (İSİG) Meclisi verilerini paylaşan Tülin Koç, çocuk işçiliğinin en acı sonucunun iş cinayetleri olduğunu belirtti. 2013-2026 yılları arasında en az 852 çocuğun iş cinayetlerinde hayatını kaybettiğini hatırlatan Koç, şunları söyledi: “Okul çağındaki çocukların iş yerlerinde ölmesi, herhangi bir gelişmiş toplumda kabul edilemeyecek bir durumdur. Buna rağmen çocuk ölümleri karşısında etkili önlemler alınmamakta, sorumlular hesap vermemektedir. Çocukların ölmediği, sakat kalmadığı, sömürülmediği bir ülke yaratmak devletin ve toplumun ortak sorumluluğudur.”
Çözüm için acil taleplerini sıraladı
Çocukların geleceğinin sermayenin ucuz işgücü ihtiyacına kurban edilemeyeceğini ifade eden Tülin Koç, VELİ-DER adına acil çözüm talep ettikleri maddeleri şu şekilde sıraladı: “Her çocuğun ücretsiz, nitelikli, bilimsel ve eşit eğitim hakkı güvence altına alınmalıdır. Çocuk emeği sömürüsüne neden olan yoksulluk ve eşitsizlik politikalarına son verilmelidir. Çocukları üretim süreçlerine dahil eden ve eğitimden koparan uygulamalar çocuk hakları temelinde yeniden değerlendirilmelidir. Denetimler artırılmalı, çocuk emeği sömürüsüne göz yumanlar hakkında caydırıcı yaptırımlar uygulanmalıdır. Yoksulluğu derinleştiren değil, emekçileri ve çocukları koruyan sosyal politikalar hayata geçirilmelidir. Tüm kamusal politikalarda çocuğun üstün yararı esas alınmalıdır.” Açıklamasını, “Çocuklar bir ülkenin sadece geleceği değil, bugünün de eşit haklara sahip bireyleridir” sözleriyle tamamlayan Koç, çocuklar için eşit, özgür ve güvenli bir gelecek mücadelesini sürdüreceklerini belirtti.