Türkiye’nin turizm başkenti ve dünyanın en çok Mavi Bayraklı plajına sahip kentlerinden biri olan Antalya'da, deniz sağlığına ilişkin ezber bozan bir uyarı geldi. TMMOB Çevre Mühendisleri Odası (ÇMO) Antalya Şubesi Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada; denizlerin yalnızca berrak görünmesinin ya da mevcut mikrobiyolojik analizlerin temiz çıkmasının artık yeterli olmadığı vurgulandı. Denizlerdeki en büyük tehdidin gözle görülemeyen mikro ve nanoplastikler olduğuna dikkat çekilen açıklamada, sentetik maddelerin insan vücudunda tespit edildiği bilimsel verilere değinildi. Güneş, dalgalar ve fiziksel aşınmayla parçalanan plastiklerin besin zinciri yoluyla sofralarımıza ulaştığı belirtilerek şu ifadelere yer verildi: "Bilim insanları artık yalnızca denizlerde değil; insan kanında, akciğerde, plasentada ve anne sütünde mikroplastik parçacıkları tespit etmektedir. İnsanlık tarihinde ilk kez ürettiği sentetik bir maddeyi kendi vücudunda taşımaktadır. Bugün kıyıya vuran plastik şişeler yalnızca estetik bir sorun değil; geleceğin mikroplastikleridir."
Akdeniz alarm veriyor
Akdeniz'in yarı kapalı yapısı nedeniyle mikroplastik yoğunluğu en yüksek denizlerden biri haline geldiği hatırlatılan açıklamada, sürdürülebilir çevre yönetiminin "atık oluştuktan sonra temizlemek" değil, "atığın oluşmasını kaynağında önlemek" olduğu vurgulandı. Antalya ekonomisinin ve turizminin geleceğinin temiz denizlere bağlı olduğu ifade edilirken, günübirlik gezi teknelerinden otellere kadar sektörün tüm paydaşlarına plastik kullanımını azaltma çağrısı yapıldı. ÇMO Antalya Şubesi, Türkiye’nin Avrupa’dan plastik atık ithal eden ülkeler arasında yer almasını sert bir dille eleştirdi. Geri dönüşüm adı altında giren atıkların önemli bir kısmının çevreye karıştığı ve halk sağlığını tehdit ettiği belirtilerek; Avrupa başta olmak üzere tüm ülkelerden plastik atık ithalatının derhal ve tamamen yasaklanması talep edildi.
7 maddelik acil eylem çağrısı
Açıklamanın sonunda yetkili kurumlara ve kamuoyuna yönelik şu talepler sıralandı: “Avrupa'dan yapılan plastik atık ithalatı tamamen yasaklanmalı. Antalya Körfezi için sürekli mikroplastik ve nanoplastik izleme programı oluşturulmalı. Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda insan maruziyetini değerlendiren biyolojik takip başlatılmalı. Mavi Bayrak ve yüzme suyu kalite izleme kriterlerine mikroplastik/nanoplastik parametreleri eklenmeli. Turizm sektöründe tek kullanımlık plastiklerin azaltılmasına yönelik bağlayıcı kurallar getirilmeli. Dere havzalarından denize taşınan plastik yükünü önlemek için kaynak odaklı politikalar uygulanmalı. Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi; üniversiteler, kamu kurumları ve meslek odalarının ortak veri ürettiği güçlü ve kalıcı bir yapıya kavuşturulmalı.” Çevre Mühendisleri Odası Antalya Şubesi Yönetim Kurulu, "Denizlerimizi korumak bir çevre tercihi değil, bir halk sağlığı görevidir. Yarın maalesef çok geç olacaktır" sözleriyle basın açıklamasını noktaladı.