İşveren Sen Konfederasyonu Genel Başkanı Barış Ay, ticari araçlarda sigortasız işçi çalıştırılmasının ciddi idari yaptırımlara yol açtığını belirterek, trafik polisinin düzenlediği tutanakla tespit edilen durumlarda şirketlerin 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında ağır para cezalarıyla karşı karşıya kaldığını açıkladı. Barış Ay, özellikle şehir içi ve şehirlerarası taşımacılık yapan ticari araçlarda kayıt dışı istihdamın artış gösterdiğine dikkat çekerek, “Sigortasız işçi çalıştırmak yalnızca işçiyi mağdur etmiyor, aynı zamanda işvereni de telafisi güç mali yüklerin altına sokuyor” dedi. Barış Ay, sigortasız işçi çalıştırıldığı trafik polisi tutanağıyla tespit edilen şirketlere, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından farklı kalemlerde cezalar uygulandığını hatırlatarak, “Bu cezaların her biri ayrı ayrı kesilirken, toplam tutar işverenler açısından oldukça yüksek rakamlara ulaşabiliyor” dedi.
Tekrar eden ihlaller
5510 sayılı Kanun’un 102’nci maddesine göre; sigortasız çalıştırılan işçi için işe giriş bildirgesinin yasal süresi içinde SGK’ya verilmemesi halinde işverene 2 asgari ücret tutarında, yani 66 bin 60 lira idari para cezası uygulanıyor. Barış Ay, özellikle tekrar eden ihlallerin çok daha ağır sonuç doğurduğunu vurgulayarak, “Bir yıl içinde aynı durumun tekrar tespit edilmesi halinde, her bir sigortasız işçi için ceza katlanıyor” ifadelerini kullandı. Buna göre, aynı durumun bir yıl içinde tekrarı halinde işveren, her bir sigortasız işçi için asgari ücretin 5 katı tutarında ceza ödüyor. Bu tutar güncel hesaplamayla 198 bin 180 lira olarak uygulanıyor. Sigortasız işçinin, çalıştığı halde Aylık Prim ve Hizmet Belgesi’nde (APHB) bildirilmemesi durumunda ise işverene her ay için 2 asgari ücret tutarında, yani 66 bin 60 lira ceza kesiliyor. Bu cezanın, sigortasız çalıştırılan süre uzadıkça her ay yeniden uygulanması, toplam maliyeti daha da artırıyor. Ay’ın verdiği bilgiye göre, sigortasız işçinin aylık ücret bordrosunda adının yer almaması halinde de işverene her ay için yarım asgari ücret tutarında ceza kesiliyor. Bu ceza kalemi ise aylık 16 bin 515 lira olarak hesaplanıyor.
‘Geçersizlik cezası da var’
Ayrıca şirketin yasal kayıt ve belgelerinin incelenmesi sonucunda, işçinin sigortasız çalıştığının tespit edildiği her ay için, “kayıt geçersizliği” gerekçesiyle de işverene asgari ücretin yarısı kadar ceza uygulanıyor. Bu kalem de her ay için 16 bin 515 lira olarak belirtiliyor. İşveren Sen Konfederasyonu Genel Başkanı Barış Ay, cezaların birbirinden bağımsız olarak uygulandığını ve aynı işçi için farklı başlıklarda ceza kesilebildiğini belirterek, “Bu nedenle sigortasız çalıştırma girişimi, kısa vadeli bir kazanç gibi görünse de işvereni çok ağır bir mali tabloyla karşı karşıya bırakıyor” diye konuştu. Ay, özellikle ticari araç sahibi esnafın, şoför ve yardımcı personel çalıştırırken mutlaka yasal bildirimleri eksiksiz yapması gerektiğini belirterek, kayıt dışı istihdamın hem işçi haklarını hem de işverenin geleceğini riske attığını sözlerine ekledi.