Turizm ve tarımın başkenti Antalya, deniz ekosistemini korumak ve su altı biyoçeşitliliğini artırmak adına tarihi bir projeye imza attı. Antalya Valiliği öncülüğünde; Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi, Antalya Büyükşehir Belediyesi ve Akdeniz Üniversitesi ortaklığında yürütülen ‘Antalya Yapay Resif Projesi’, Atatürk Kültür Merkezi (AKM) Perge Salonu’nda düzenlenen geniş katılımlı bir programla kamuoyuna tanıtıldı.
‘Gelecek nesillere en kıymetli miras’
Programın açılış konuşmasını gerçekleştiren Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Büşra Özdemir, Antalya’nın doğası ve denizinin gelecek nesillere bırakılacak en kıymetli miras olduğunu vurguladı. İklim krizi ve insan kaynaklı baskılara karşı ortak akılla hareket ettiklerini belirten Özdemir, projenin teknolojik vizyonuna dikkat çekerek şunları söyledi: “Yıllardır denizden beslenen, denizin sunduğu güzelliklerle büyüyen bir kent olarak bu kez biz denizimize bir şey veriyoruz. 1. etap kapsamında denizle buluşturacağımız yapay resifler, iştirakimiz ALDAŞ tarafından 3D yazıcı teknolojisi kullanılarak üretilmiştir. Projemiz; online izleme sistemleri, su altı robotları, 3D üretim teknolojileri, güneş enerjisi kullanımı ve yapay zeka destekli takip uygulamaları gibi yenilikçi yaklaşımlarıyla Türkiye’de ve dünyada fark yaratan örnek bir çevre yatırımı niteliğindedir. Ortak çalışmalarımızın, COP31 sürecinde Antalya’dan yükselen güçlü bir çevre ve iklim mesajı olacağına yürekten inanıyoruz.” Özdemir, projenin deniz yaşamı için taşıdığı hayati öneme dikkat çekti.
‘Denize borcumuzu ödeme zamanı geldi’
Ardından kürsüye çıkan Antalya Valisi Hulusi Şahin, kentin son 40 yılda hem turizmde hem de tarımda dünya çapında muazzam bir büyüme kaydettiğini belirtti. Bu büyük başarının doğaya bir faturası olduğunu ifade eden Vali Şahin, şu dikkat çekici ifadeleri kullandı:
“Antalya, eşine az rastlanır bir sıçrama gerçekleştirdi ancak bu muazzam büyümenin faturasını en çok denizaltı yaşamı ödedi. Denizden beslenen Antalya’nın artık denize bir şeyler vermesinin vakti geldi. Şimdi doğaya olan borcumuzu ödeme zamanıdır.”
Antalya vites yükseltti
Vali Şahin, Antalya’nın 2026 Dünya İklim Zirvesi’ne ev sahipliği yapma vizyonu doğrultusunda ‘Mavi Akdeniz İnisiyatifi’nin kurulduğunu açıkladı. İnisiyatifin temel amacının denizi korumak ve mevcut durumunu daha iyiye götürmek olduğunu belirten Şahin, Yapay Resif Projesi’nin bu küresel vizyonun en somut ve en önemli bileşeni olduğunu vurguladı. Proje, Antalya’nın ticari bir güç olmanın ötesinde, çevre ve iklim dostu bir dünya kenti olma yolunda vites yükselttiğinin en net göstergesi oldu.
Temizle, Önle, İyileştir, Sahiplen
Vali Şahin’in ardından panelde söz alan Antalya Mavi Akdeniz İnisiyatifi Koordinatörü Ebru Şahin, inisiyatifin COP31 sürecindeki çalışmalarını ve sahada elde edilen somut başarıları aktardı. Birleşmiş Milletler’in küresel ölçekte ‘üçlü gezegen krizi’olarak tanımladığı iklim değişikliği, biyoçeşitlilik kaybı ve çevre kirliliği ile mücadele ettiklerini belirten Ebru Şahin, hareketin ‘Temizle, Önle, İyileştir, Sahiplen’ olmak üzere 4 ana strateji üzerine kurulduğunu vurguladı. Şahin, kısa sürede hayata geçirilen dev çevre yatırımlarını şu çarpıcı verilerle paylaştı: “Dünya Çevre Günü kapsamında 3 binden fazla gönüllünün katılımıyla yapılan temizlikte, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve STK’lar iş birliğiyle deniz dibinden 13 tonun üzerinde çöp çıkarıldı. Karasal atıkların denize ulaşmasını engellemek amacıyla Finike’deki Acısu ve Akçay derelerine ilk koruma bariyerleri yerleştirildi.”
Türkiye’de bir ilk: Dumansız Plaj
Şahin, konuşmasının devamında şunları kaydetti: “Sigara izmaritlerinin deniz canlılarına zarar vermesini önlemek amacıyla Antalya’daki 5 plajda ‘Dumansız Plaj’ uygulamasına geçildi. Plastik kirliliğinin önüne geçmek amacıyla ASAT iş birliğiyle şehrin farklı noktalarına tek kullanımlık pet şişe tüketimini azaltacak 17 adet su istasyonu kuruldu. Çocuklarda sıfır atık bilincini geliştirmek amacıyla inisiyatifin maskotu ‘Turko’ aracılığıyla okullarda eğitimlere başlandı.”
Uzmanlar panelde buluştu
Açılış konuşmalarının ardından, Akdeniz Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Olgaç Güven’in moderatörlüğünde ‘Yapay Resif Paneli’ gerçekleştirildi. Panelde, sürdürülebilir balıkçılıktan dalış turizmine kadar pek çok konu masaya yatırıldı. Doç. Dr. Olgaç Güven, Ülkemizde ve Dünyada Yapay Resif Uygulamalarını; Mavi Akdeniz İnisiyatifi Koordinatörü Ebru Şahin, COP31 Sürecinde ‘Antalya Mavi Akdeniz’ Çalışmalarını;
Büyükşehir Belediyesi Başkan Danışmanı Lokman Atasoy, Deniz Koruma ve Yapay Resif Çalışmalarını; Finike Belediyesi Başkan Yardımcısı Ömer Özdemir, Finike Yapay Resif Çalışmalarını; AKSAM Müdürü Serkan Erkan, Deniz Çayırları ve Denizel Restorasyon; Antalya Tarım ve Orman Müdürlüğü Balıkçılık ve Su Ürünleri Şube Müdürü Gürsel Coşkun, Sürdürülebilir Balıkçılık; TSSF İl Temsilcisi Taner Şahakalkan, Sürdürülebilir Dalış konularını anlattı.
Resif blokları mavi sulara bırakıldı
Panelin ardından projenin en heyecanlı safhasına geçildi. Katılımcılar, sağlanan servislerle Kaleiçi Yat Limanı’na hareket etti. Buradan teknelerle açılan heyet, Düden Şelalesi açıklarında gerçekleştirilen operasyonla yapay resif bloklarını denizle buluşturdu. 25 Haziran Dünya Denizciler Günü gibi anlamlı bir günde su altına yerleştirilen resifler; deniz canlılarına yeni yuva ve üreme alanı sağlarken, Antalya’nın su altı turizmine yeni bir soluk getirecek.