Türkiye’de uzun süredir tartışma konusu olan APP (Amerikan Pres) plaka kullanımıyla ilgili yaptırımlar ağırlaştırıldı. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nda yapılan düzenlemelerin Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmesiyle birlikte, standart dışı ve sahte plakaya yönelik idari para cezaları ve ek yaptırımlar ciddi oranda artırıldı. Yetkililer araç sahiplerine, “Plakalarınızı kontrol edin” uyarısında bulundu.
Standart dışı plaka yasak
Mevzuata göre araçlarda yalnızca yetkili kuruluşlarca basılmış, mühürlü ve standart ölçülere uygun plakalar kullanılabiliyor. Plakaların boyutu, yazı tipi, harf ve rakam aralıkları ile üzerindeki işaretler yönetmelikle belirlenmiş durumda. Standart dışı ölçü, kalınlaştırılmış karakter, farklı yazı aralığı, vernik uygulaması ya da sahte mühür/karekod gibi unsurlar taşıyan plakalar “APP plaka” olarak değerlendiriliyor ve yasal kabul edilmiyor. Ayrıca MOBESE, PTS ve EDS gibi elektronik denetim sistemlerinin standart plaka formatı üzerinden çalıştığı, APP plakaların bu sistemlerin sağlıklı çalışmasını engelleyebildiği belirtiliyor. Kanundaki yeni düzenlemeye göre; Plaka basım yetkisi olmayan yerlerde üretilmiş, tescil kaydı bulunmayan, sahte ya da başka araca ait plaka takan veya kullanan kişilere 140 bin TL idari para cezası uygulanacak. Ayrıca sürücü belgesi 30 gün süreyle geri alınacak ve araç 30 gün trafikten men edilecek. Son ihlalin gerçekleştiği tarihten geriye doğru bir yıl içinde iki veya daha fazla kez aynı fiilin işlenmesi halinde ise: 280 bin TL idari para cezası, 60 gün ehliyete el koyma 60 gün araç trafikten men yaptırımları uygulanacak. Ayrıca fiilin niteliğine göre Türk Ceza Kanunu’nun 204. maddesi kapsamında “resmî belgede sahtecilik” suçu oluşabileceği ve sorumlular hakkında 2 yıldan 5 yıla kadar hapis istemiyle dava açılabileceği ifade ediliyor.
Yönetmeliğe uygun plaka
Yönetmelikte belirtilen nitelik veya ölçülere aykırı plaka takan sürücülere de idari para cezası uygulanıyor. Plakaların farklı okunmasına ya da hiç okunamamasına bilerek neden olacak şekilde değişiklik yapılması halinde yüksek tutarlı cezalar ve trafikten men yaptırımı devreye giriyor. Plakası uygun duruma getirilmeden araç teslim edilmiyor. Ayrıca geri alınan sürücü belgelerinin iadesi için kesilen idari para cezalarının tamamının ödenmiş olması şartı aranıyor. Araç muayenesi sırasında plakanın delik, hasarlı, okunamaz veya standart dışı olup olmadığı kontrol ediliyor. APP plaka taşıyan araçlar muayeneden geçemiyor ve uygun plaka takılmadan onay verilmiyor. Yetkililer, özellikle ikinci el araç satın alan vatandaşların plakalarını kontrol etmeleri gerektiğini vurguluyor. Araç üzerinde sonradan takılmış standart dışı bir plaka bulunması halinde sorumluluğun araç sahibine ait olduğu hatırlatılıyor. Vatandaşların yalnızca yetkili plaka basım merkezlerinden alınmış, mühürlü ve yönetmeliğe uygun plakaları kullanmaları gerektiği belirtilerek, “Aksi halde hem yüksek para cezaları hem de araç bağlama yaptırımıyla karşı karşıya kalabilirsiniz” uyarısı yapılıyor.
