Kafe ve restoranlarda karşılaşılan fahiş fiyat uygulamaları ve ‘Sürpriz’ hesaplar tüketiciyi canından bezdirirken, Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz’den hayati uyarılar geldi. Gündüz, yüksek hesap karşısında vatandaşın izlemesi gereken yol haritasını açıklayarak, "Hak aramak için menünün fotoğrafını çekin" dedi. ‘Serbest piyasa’ gerekçesiyle yapılan değerlendirmelerin yanlış anlaşıldığını vurgulayan Gündüz, serbest ekonomi düzeninin de kuralları bulunduğunu ifade ederek, “Demokrasi dediğimiz, serbest ekonomi dediğimiz sistemin kendi içerisinde kuralları vardır. Herkes ‘Ben istediğim fiyata satarım, istediğim parayı alırım’ şeklinde bir şey söyleyemez. Bugün Ticaret Bakanlığı’nın bu konuda uyguladığı bir genelge var. Ticaret Bakanlığı ne diyor? Bütün restoranlar ve kafeler, fiyatlarını müşterinin görebileceği şekilde hem dış kapıda hem de masa başında bulundurmak zorunda” diye konuştu.
Gündüz, yüksek bir bedelle karşılaşıldığında tüketicinin başvurabileceği kurumları da sıralayarak, “Bu tür durumlarda belgelerle birlikte ilgili belediyelerin zabıtasına başvurulabilir. Turistik işletme belgesi varsa Ticaret Bakanlığı, Ticaret İl Müdürlükleri ve Turizm İl Müdürlükleri bilgilendirilebilir. Eğer menü dışında farklı bir fiyatla karşılaşılmışsa tüketici aradaki farkın iadesini isteyebilir” dedi. Antalya’da özellikle turistik bölgelerde benzer şikâyetlerin zaman zaman gündeme geldiğini belirten Gündüz, tüketicinin alışverişten önce araştırma yapmasının önemine dikkat çekti.
‘Parasına göre gidecek’
“Önce tüketici kendine güvenecek. Tüketici alışveriş yapmadan önce araştıracak” diyen Başkan Neşet Gündüz, “ Bizim başımıza bu şikâyetler çok geliyor. Bir mağazadan 500 liraya aldığı bir ürünü, iki mağaza aşağıda 150 liraya görünce ‘Ben kazıklandım’ diyerek parasını geri istiyor. Ancak ayıplı ürün olmadığı sürece satıcı ürünü iade almak zorunda değil. Tüketicilerimiz burada iyice araştıracak, fiyatlara bakacak, ondan sonra alışveriş yapacak” dedi.
‘Tüketiciye ceza kesilemez’
Fiş kesilmemesi veya fiş alınmaması tartışmalarına da değinen Gündüz, bu konuda sorumluluğun tüketicide değil işletmede olduğunu vurgulayarak, “Hiçbir zaman tüketiciye ceza kesilemez. Çünkü tüketici vergi mükellefi değil, vergi mesuliyeti olan bir insan da değil. Dolayısıyla fişi vermek zorunluluğu tamamıyla tacire ait bir şeydir” diye konuştu. Fişin bulunmaması halinde banka dekontunun kanıt sayılıp sayılmayacağına ilişkin konuşan Gündüz, hakem heyetlerinde uygulamanın değişebildiğini söyledi. ‘Banka dekontu hakem heyetlerinde bazen kabul ediliyor, bazen kabul edilmiyor. Bu, hakem heyetinin anlayışına bağlı ‘yorumunu yaptı. Yüksek meblağlı bir hesapla karşılaşıldığında vatandaşın nasıl hareket etmesi gerektiğine ilişkin konuşan Gündüz, tartışmaya girmeden ihbar mekanizmalarının kullanılmasını önererek. “ Bence astronomik bir ücret geldiyse kavga etmeye gerek yok. Menünün ve fiyat listesinin fotoğrafını alsınlar. Belgelerini alsınlar. Hemen Alo 175 Tüketici Hattı’nı arayabilirler. Ticaret İl Müdürlüğü’nün ihbar hatları var, buraya da bildirebilirler” dedi. Denetimlerin hangi kurumlar tarafından yürütüldüğünü de anlatan Gündüz, belediyelerin ve Ticaret İl Müdürlüklerinin yetkili olduğunu belirterek, “Belediyenin yetki alanındaysa zabıtalar zaten denetim yapıyor. Ayrıca Ticaret İl Müdürlükleri gerekli denetlemeleri yapıyor. Vatandaşın ihbar etmesi durumunda da gerekli uygulama anında devreye giriyor” dedi.
‘Fiyat şeffaflığı güçlenmeli’
Turistik bölgelerde fiyat şeffaflığının artırılmasına yönelik düzenleme ihtiyacına da değinen Gündüz, tüketicilerin mutlaka kayıt alması gerektiğini vurgulayarak, “Öncelikle menülerinin fotoğraflarını çeksinler. Restoranın girişindeki fiyat listelerinin de resimlerini çeksinler. Bunun haricinde ekstra bir fiyat gelirse hiç kavga etmesinler. Hemen Alo 175’i veya Ticaret İl Müdürlüğü’nün ihbar hattını arasınlar. Ticaret İl Müdürlüğü zaten çok yüklü bir ceza kesiyor. Para iadesini de hakem heyetinden hızlı şekilde alabiliyorlar” diye konuştu. Neşet Gündüz, tüketicilere çağrısını yineleyerek, eğer sipariş edilen ürünler ile hesap fişi arasında bir uyumsuzluk varsa veya menüde belirtilmeyen ek ücretler (kuver, servis ücreti vb. açıkça yazılmamışsa) yansıtılmışsa, tüketicilerin şu yolları izlemesi öneriliyor: İtiraza rağmen ödeme yapılması durumunda mutlaka ayrıntılı fiş veya fatura alınmalıdır. Aradaki fiyat farkının iadesi için e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyetlerine başvurulabilir. Mevzuata aykırı fiyat uygulamaları için Ticaret İl Müdürlüklerine veya belediye zabıta ekiplerine ihbarda bulunulmalıdır. Ve en önemlisi menünün ve gelen yemeğin fotoğrafını çekin” uyarılarında bulundu. Tüketici koruma dernekleri, turistik ve yoğun bölgelerde "sürpriz hesap" mağduru olmamak için sipariş vermeden önce fiyat teyidi yapmanın en etkili koruma yöntemi olduğunun altını çiziyor.