Konut piyasasında yaşanan hareketlilik ve ev sahibi-kiracı anlaşmazlıklarının artması, kiracıların yasal haklarını daha da önemli hale getirdi. Tüketiciler Birliği Antalya Şube Başkanı Neşet Gündüz, bilinçsizce imzalanan sözleşmelerin ve aceleyle alınan kararların ileride ciddi hak kayıplarına neden olabileceğini belirterek kiracıları dikkatli olmaya çağırdı. Son dönemde kendilerine ulaşan şikayetlerde artış yaşandığını ifade eden Gündüz, mevcut yasal düzenlemelerin kiracıyı koruyan hükümler içerdiğini vurgulayarak, "Kiracılarımız panik yapmasın ancak haklarını da çok iyi bilsinler. Örneğin, ev sahibi IBAN numarasını kapatırsa kira ödenmiyor sanılmasın; hemen noter aracılığıyla IBAN talep edilmeli, aksi takdirde yasal süreç başlatılmalıdır. Ayrıca 'ev satıldı' denilerek apar topar evden çıkarılmak istenen kiracılar, 6 ay boyunca evde oturma hakkına sahiptir. İhtiyaç nedeniyle tahliye edildikten sonra eve başkasının girdiğini tespit ederlerse, son bir yıllık kira bedeli kadar tazminat talep etme hakları doğar" dedi.
‘İmzadan kaçının’
Kira sözleşmeleri ile tahliye süreçlerinde yapılan hataların telafisi güç sonuçlar doğurabileceğini ifade eden Gündüz, özellikle uzun süredir aynı evde oturan kiracılar için önemli uyarılarda bulundu. Beş yılını dolduran kiracılar açısından yeni kira bedelinin emsal rayiç bedeller dikkate alınarak belirlendiğini kaydeden Gündüz, ev satıldığında yeni malik tarafından yeniden kira sözleşmesi imzalatılmasının gerekli olmadığını, mevcut sözleşmenin hukuki geçerliliğini koruduğunu söyledi. Gündüz, "5 yıllık kiracıysanız, yeni kira bedeli emsal rayiç bedellerin yüzde on ile yüzde yirmi düşüğü olacak şekilde belirlenir. Kiracıların en büyük hatası, ev satıldığında yeni sözleşme imzalamaktır; oysa son yapılan sözleşme 12 yıl geçerlidir ve yeni bir sözleşmeye gerek yoktur. Yılda sadece bir kez yasal oranda zam yapılmalıdır, daha fazlası veya yıl içinde tekrarlanan zamlar geçersizdir. Özellikle 'tahliye taahhüdü' imzalamaktan kaçınmalıdırlar" ifadelerini kullandı.
‘Anahtarı tutanakla teslim edin’
Ev gösterme ve tahliye sürecinde de kiracıların haklarını bilmesi gerektiğini belirten Gündüz, kiracıların evlerini istenilen her an göstermek zorunda olmadığını hatırlattı. Evden ayrılırken anahtar tesliminin mutlaka tutanakla yapılması gerektiğine dikkat çeken Gündüz, bu işlemin ihmal edilmesinin hukuki ve maddi sorunlara yol açabileceğini söyledi. Gündüz, "Evden çıkarken anahtar mutlaka tutanakla teslim edilmelidir. Aksi halde yasal olarak evde oturmaya devam ediyormuş gibi kira borcunuz işlemeye devam eder. Unutmayın ki, hakkınızı bilmek sizin en büyük güvencenizdir" diyerek kiracıların tüm işlemlerini belgeli ve yasal çerçevede yürütmesinin büyük önem taşıdığını vurguladı.
