Tarım sektöründe yaşanan kriz her geçen gün derinleşiyor. Geçen yıl borçlarını yine borçla kapatmak zorunda kalan üreticiler, bu yıl da beklediğini bulamadı. ‘Yeni/Yeniden Kooperatifçilik ve Üretimin Finansmanı’ kitabının yazarı Hüseyin Ölmez, ürün bazında tabloyu şu şekilde özetliyor: “Bostan üreticisi zararda. Buğday üreticisi zararda. Fındık üreticisi zararda. Üzüm üreticisi zararda. Zeytin üreticisi zararda. Diğer ürün üreticileri zararda.” Ölmez’e göre; tarımdaki bu dar boğazın arkasında 3 ana neden yatıyor. Bunlar, “Plansız üretim, örgütsüz üretici ve tarımı tasfiye eden yönetim.” Hüseyin Ölmez, duruma şu şekilde açıklık getiriyor: “Hangi üründen ne kadar üretileceği planlanmıyor. Arz fazlası oluştuğunda fiyatlar çakılıyor ve bölgesel/ulusal stratejik bir planlama olmaması nedeniyle üretici doğrudan zarar ediyor. Üretici; tüccar, şirket ve aracılar karşısında yalnız kalıyor. Pazarlık gücü olmayan çiftçi ürününün fiyatını belirleyemezken, kooperatif ve üretici örgütleri de yetersiz kalıyor. Tarım alanları aşamalı olarak önce büyük şirketlere, ardından yabancı sermayeye devredilme riski taşıyor. Üretici sistemin dışına itilirken topraklar el değiştiriyor.”
‘Üreten de tüketen de kazanmalı’
Sorunun çözümü için üreticiyi değil, üretimi ve toprağı koruyan politikaların hayata geçirilmesi gerektiği belirtiliyor. Öne çıkan çözüm adımları şunlar: “Üretici örgütlenmesinin güçlendirilmesi. Stratejik arz-talep planlaması yapılması. Çiftçinin finansal olarak desteklenmesi. Ürünün katma değerinin artırılması. Aracıların aradaki payının azaltılarak pazarlamanın doğrudan yapılması.” ‘Yeni/Yeniden Kooperatifçilik ve Üretimin Finansmanı’ kitabının yazarı Hüseyin Ölmez, meselenin yalnızca bugünün fiyatları olmadığını belirterek, "Mesele toprağın kimin elinde kalacağı, üretimi kimin yöneteceği ve soframızdaki ekmeğin geleceğidir. Tarımı korumak, üreticiyi korumak, Türkiye'nin geleceğini korumaktır" ifadelerini kullandı.
