Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31’e ev sahipliği yapan Antalya’dan, uluslararası iklim politikalarına yönelik yeni bir kalkınma önerisi geldi. Çevre mühendisi ve Arüv Çevre A.Ş. Yönetim Kurulu Başkanı Cem Arüv tarafından hazırlanan “Antalya 2035 – İklimle Uyumlu Kalkınma, Doğal Sermaye Güvencesi ve Önleyici İklim Finansmanı İlkesi”, COP31 Başkanlığının değerlendirmesine sunuldu.

'Kalkınma anlayışımızı değiştirmeliyiz'

Çalışmanın gerekçelerini açıklayan Cem Arüv, iklim değişikliğiyle mücadelenin yalnızca sera gazı emisyonlarının azaltılması ve enerji dönüşümüyle sınırlı kalmaması gerektiğini belirtti. Ekonomik büyümenin dayandığı doğal kaynakların ve ekosistemlerin korunmasının da kalkınma politikalarının temel unsurlarından biri olması gerektiğini vurguladı.

Sürdürülebilir kalkınma nasıl olur?

Ekonomik büyümenin tek başına kalkınma başarısı olarak değerlendirilemeyeceğini ifade eden Arüv, “Bir ülke ekonomik olarak büyürken su kaynaklarını tüketiyor, tarım topraklarını kaybediyor, ekosistemlerini bozuyor ve kentlerini iklim risklerine karşı savunmasız bırakıyorsa ortaya çıkan ekonomik büyüklük gerçek bir kalkınma başarısı olarak değerlendirilemez” dedi.

2035 yılına kadar yeni planlama

Antalya 2035 İlkesi, ülkelerin 2035 yılına kadar ulusal kalkınma ve yatırım planlarında iklim değişikliğinin uzun vadeli etkilerini, su güvenliğini, doğal sermayeyi ve ekolojik taşıma kapasitesini bilimsel verilerle değerlendirmesini öneriyor. Bu kapsamda nüfus, üretim, turizm, sanayi ve altyapı yatırımlarının doğal kaynaklar üzerindeki etkilerinin ölçülmesi hedefleniyor.

Ekolojik sınırlar belirlenecek

Öneride yer alan ekolojik taşıma kapasitesi kavramının kentlere veya ülkelere değişmez nüfus sınırları koymak anlamına gelmediği belirtildi. Amaç, doğal kaynaklar üzerindeki baskıyı ölçerek gelecekte ortaya çıkabilecek riskleri önceden belirlemek ve kalkınma kararlarını bu veriler doğrultusunda şekillendirmek olarak açıklandı.

Önleyici yatırımların değeri

Önerinin ikinci temel başlığını iklim finansmanı oluşturuyor. Arüv, finansman kararlarında yatırımların yalnızca başlangıç maliyetinin ve doğrudan gelirinin değil, önleyebileceği ekonomik kayıpların ve koruyabileceği doğal varlıkların da dikkate alınması gerektiğini söyledi.

'Zararı ödemek yerine önleyelim'

Bir su kaynağının kaybedilmesinin veya bozulan bir ekosistemin yeniden oluşturulmasının maliyetinin, zamanında yapılacak koruyucu yatırımlardan çok daha yüksek olabileceğini belirten Arüv, “Bir yatırımın değeri yalnızca doğrudan ürettiği gelirle ölçülmemelidir. Önlediği ekonomik kayıplar, koruduğu doğal sermaye ve topluma sağladığı uzun vadeli yararlar da finansman kararlarının bir parçası olmalıdır” ifadelerini kullandı.

Uluslararası finans kuruluşlarına çağrı

Bu çerçevede öneri, kalkınma bankaları ve uluslararası finans kuruluşlarının önleyici iklim yatırımlarını değerlendirirken uzun vadeli ekonomik ve çevresel kazanımları da hesaba katmasını öngörüyor. Uygun projeler için imtiyazlı kredi ve karma finansman mekanizmalarının geliştirilmesi de çalışmanın önerileri arasında yer alıyor.

Hafta sonu sıcaklıklar azalacak
Hafta sonu sıcaklıklar azalacak
İçeriği Görüntüle

COP31 karar taslağında değişiklik talebi

COP31 Başkanlığına iletilen çalışmada, 19 Kasım 2026 tarihli Başkanlık Karar Taslağı'nın 19, 36 ve 45'inci maddelerine yönelik değişiklik önerileri sunuldu. Ayrıca 39'uncu maddeden sonra yeni bir karar hükmü eklenmesi talep edildi.

Dört temel başlık öne çıkıyor

Öneride doğal sermaye, su güvenliği ve ekolojik taşıma kapasitesinin ulusal kalkınma planlarına dahil edilmesi isteniyor. Bunun yanı sıra iklim riskleriyle altyapı ihtiyaçlarını birlikte değerlendiren bilimsel planlama yöntemlerinin geliştirilmesi, önlenen ekonomik kayıpların finansman kararlarına yansıtılması ve Antalya 2035 İlkesi'nin gönüllülük esasına dayalı olarak teşvik edilmesi amaçlanıyor.

Zorunlu yükümlülük getirilmeyecek

Çalışmanın taraf ülkelere yeni mali veya raporlama yükümlülükleri getirmeyi hedeflemediği belirtildi. Antalya 2035 İlkesi'nin, ülkelerin kendi kalkınma önceliklerini belirleme hakkını koruyan ve mevcut uluslararası iklim politikalarını yatırım kararlarıyla bütünleştiren gönüllü bir yaklaşım olarak benimsenmesi öneriliyor. Antalya'nın COP31'e ev sahipliği yapmasının kalıcı bir politika mirasına dönüşmesi gerektiğini söyleyen Arüv, kentin iklim değişikliğinin farklı alanlardaki etkilerinin bir arada görülebildiği önemli bir coğrafya olduğunu ifade etti. Su kaynakları, tarım, turizm, kıyılar ve kentleşmenin bu açıdan önemli başlıklar olduğunu kaydetti.

Uluslararası miras olması hedefleniyor

Antalya'nın yalnızca uluslararası bir konferansa ev sahipliği yapan kent olarak hatırlanmasını istemediğini belirten Arüv, “Benim arzum, yıllar sonra COP31 Antalya anıldığında yalnızca alınan kararların değil, kalkınma ile doğal sermayenin korunmasını bir araya getiren yeni bir anlayışın da hatırlanmasıdır. Antalya 2035 önerisini bu düşünceyle geliştirdim ve kişisel sorumluluğumla COP31 Başkanlığının değerlendirmesine sundum” dedi.

Türkçe ve İngilizce hazırlandı

Türkçe ve İngilizce hazırlanan gerekçeli değişiklik önerisinin, COP31 Başkanlığına ve ilgili Türk müzakere yetkililerine resmî iletişim kanalları üzerinden gönderildiği bildirildi. Başvuruda, önerinin devam eden karar müzakerelerinde değerlendirilmesi ve uygun görülmesi halinde Başkanlık Karar Metni'ne dahil edilmesi talep edildi.

Son karar müzakere sürecinde verilecek

Antalya 2035 İlkesi'nin COP31 kararlarına dahil edilip edilmeyeceği, devam eden müzakere ve karar süreçlerinin ardından belli olacak. Önerinin kabul edilmesi halinde Antalya'da geliştirilen bu yaklaşımın, iklim politikalarıyla ulusal kalkınma ve yatırım planları arasında yeni bir bağ kurulmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Muhabir: Emre ARKIN