Birleşmiş Milletler (BM) İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ile Avrupa Birliği’ni bir araya getiren ve 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya’da gerçekleştirilen COP31’in en önemli etkinliği olan Dünya Liderler Zirvesi, COP31 Alanı’nın Mavi Bölgesi’ndeki en büyük genel kurul salonu Anadolu’da başladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın ev sahipliğinde düzenlenen programda, COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese ve COP30’a ev sahipliği yapan Brezilya’nın Devlet Başkanı Luiz Inacio Lula Da Silva konuştu. Programda, Türkiye’nin COP31 için hazırladığı videolar ve özel klipler izletilirken, Anadolu Ateşi ekibi tarafından Türkiye’nin 7 coğrafi bölgesinin halk oyunlarını tek bir koreografide buluşturan gösteri sunuldu. Anadolu’nun kültürel çeşitliliğini ‘birlik içinde çokluk’ mesajıyla dünya liderlerine tanıtmayı hedefleyen gösteri, ev sahibi Antalya’nın bulunduğu Akdeniz Bölgesi’nin Teke yöresi oyunlarıyla başlayıp tüm bölgelerin halayda buluşmasıyla sona erdi. Liderler Zirvesi’nin ilk gün teması olan ‘Sıfır Atık’ı anlatan gösterinin seremonisinde COP31’in resmi şarkısı ‘Let’s Cop’ da dinletildi.
‘İnsanlık ortak paydada buluşmalı’
Zirvenin açılış konuşmasını ise Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan yaptı. Türkiye’nin COP Liderler Zirvesi’ne ilk kez ev sahipliği yaptığını ve bunun haklı gururunu yaşadıklarını belirten Erdoğan, “COP31’i her açıdan Anadolu’nun zenginliğini yansıtacak şekilde tasarladık. Mavi ve yeşil bölgedeki salonlara tarihimizdeki büyük şahsiyetlerin, kültür mirasımızın eşsiz güzelliklerinin, tabiat varlıklarımızın isimlerini verdik. Barış adasından sıfır atık köylerine, sergi ve panellerden açık hava etkinliklerine, söyleşilerden film gösterileri, uygulama atölyeleri ve canlı performanslara kadar konferansın en verimli şekilde geçmesi için özel bir gayret gösterdik. Düşük emisyonlu ulaşım, sıfır atık, su ve enerji verimliliği ile karbon dengeleme uygulamalarını bütüncül bir biçimde uygulayarak COP31’in çevreye etkisini en aza indirdik. ‘Dünya Ortak Evimiz’ temasıyla düzenlediğimiz kısa film yarışmasının ödüllerini de inşallah 14 Kasım’da takdim edeceğiz. Konferansın iklim kriziyle mücadelede yeni bir dönüm noktası olmasını temenni ediyorum" dedi. Dünya liderlerine hitaben yaptığı konuşmada küresel ekosistemin karşı karşıya olduğu büyük tehlikelere dikkat çekerek tarihi ve kritik çağrılarda bulunan Erdoğan, iklim krizinin boyutlarının artık göz ardı edilemeyecek bir noktaya ulaştığını ve insanlığın derin bir tüketim krizi içerisinde olduğunu söyledi. “İnsanlık olarak evimizin tek çatısı gökyüzü ve tek bahçesi yeryüzü” diyen Erdoğan, doğal kaynakların ölçüsüz tüketimiyle ciddi sorunlar yaşandığını dile getirdi. Dünyanın dört bir yanında yaşanan ekolojik dengesizliklerin insanlığı ortak bir paydada buluşmaya zorunlu kıldığını belirten Cumhurbaşkanı Erdoğan, kaynakların sınırlı olduğu gerçeğiyle yüzleşilmesi gerektiğinin altını çizdi. Yanan bir ormanın ya da kirlenen bir denizin gezegenin tamamının canını yaktığını ifade eden Erdoğan Asya'dan Pasifik'in küçük adalarına kadar hiçbir coğrafyanın bundan azade olmadığını vurguladı. 31 yıl önce düzenlenen ilk COP toplantısından bu yana büyük adımlar atıldığını dile getiren Erdoğan, Paris Anlaşması hedefleri için şikayet etmek yerine eyleme geçme vaktinin geldiğini ifade etti.
Yeşil kalkınma ve sıfır atık vizyonu
Kalkınma hedefleri planlanırken çevre etkilerinin dikkate alındığına dikkat çeken Erdoğan Türkiye'nin tüm sektörleri karbonsuzlaştırma yolunda adımlar attığını ve suyun her damgasının koruma altına alındığını söyledi. Emine Erdoğan'ın öncülüğünde filizlenen Sıfır Atık Hareketi ile 90 milyon ton atığın ekonomiye kazandırıldığını ve 30 Mart'ın Sıfır Atık Günü ilan edildiğini kaydeden Erdoğan, ülke genelinde yürütülen yenilenebilir enerji yatırımları ve ekolojik koruma projeleri sayesinde gelecek nesillere daha yaşanabilir bir miras bırakılmasının hedeflendiğini belirtti. Kuraklık, gıda güvenliği ve iklime dirençli şehirler konusundaki hedeflere de değinen Cumhurbaşkanı Erdoğan, "Şu gerçeğin hepimiz bilincindeyiz: Böyle gelmiş, böyle gider diyemeyiz. Eli kolu bağlı oturamayız. Çiftçilerimizin üretim imkânlarını ve milyonlarca insanın sağlıklı gıdaya erişimini etkileyen kuraklık, toprak kaybı ve aşırı hava olaylarına karşı uluslararası farkındalığı artırmak durumundayız. Temiz teknolojilerin yaygınlaşması, yatırım imkânlarının genişletilmesi ve sanayicimizin, sanayimizin rekabet gücünün artırılması fevkalade önemlidir. Şehirlerimizde iklim risklerine karşı daha dayanıklı altyapılar, daha verimli binalar ve sürdürülebilir yaşam alanları inşasına odaklandık. Yerel yönetimlerin finansmana erişimi bu dönüşümün başarısında belirleyici olacaktır" dedi.
Gazze'deki insanlık ve çevre kıyımı
Zirve konuşmasında Gazze'de yaşananlara da değinen Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, burada yaşananların sadece bir soykırım değil aynı zamanda asırlık zeytin ağaçlarının kesildiği büyük bir çevre kıyımı olduğunu vurgulayarak dünyaya şöyle seslendi; “İklim değişikliğiyle mücadelemiz maalesef uluslararası sistemin daha çetin sorunlarla boğuştuğu bir döneme denk geliyor. Savaşlar, krizler, göçler, açlık ve yoksulluk uluslararası dayanışmaya duyulan ihtiyacı günden güne artırıyor. Silahlı çatışmaların yol açtığı ağır faturayı insanların yanı sıra tabiat da ödüyor. Bunun en canlı örneği Gazze’dir. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu hitabımda da vurguladığım gibi, Gazze’de sadece bir soykırım değil, aynı zamanda bir çevre kıyımı yaşanmıştır. Gazze’de asırlık zeytin ağaçları kesildi, biz bugün zeytin ağacı diktik. Asırlık ağaçlar kesilirken toprak kirletildi, su kirletildi, şehirler devasa birer enkaz yığınına çevrildi. Biz konteyner göndermek istiyoruz ama müsaade edilmiyor. Filistinli kardeşlerimiz ne yazık ki çamur batağının içerisindeki çadırlarda yaşamaya mahkûm edildiler. Bunlar insan değil mi? Son birkaç gündür Gazze’den yine yürek yakan haberler geliyor. Gazze’de yok edilen altyapı, aşırı yağışlar ve sel felaketiyle birleşince on binlerce çadır, barınak sular altında kaldı. Altına sığınabilecekleri hiçbir çatısı olmayan yüz binlerce Gazzeli kardeşimiz, özellikle tir tir titreyen masum çocuklar suların içinde, bu kış şartlarında çoğu zaman anne-babasız olarak hayatta kalma mücadelesi veriyor. Şunu burada açık yüreklilikle ifade etmek durumundayım; insanlık adına utanç verici böyle bir tabloyu gören, bilen, şahit olan hiç kimse sorumluluktan kurtulamaz. Antalya’dan hep birlikte insanlığın ortak vicdanına tercüman olarak şu çağrıyı yapmamız gerektiğine inanıyorum: Gazzeli çocukların dramı üzerinden güç gösterisi yapmak; bakın, çok açık konuşuyorum, zayıflıktır, acizliktir, hepsinden öte vicdansızlıktır. Bölgeye insani yardımların geçişine derhâl izin verilmeli. Bu tecrit politikası son bulmalı. Bu zulüm, bu gaddarlık artık sona ermeli ve erdirilmelidir."
‘Paylaşalım, üretelim, uygulayalım’
Konuşmasının son bölümünde COP31 kapsamında gerçekleştirilecek görüşmelerin uzlaşı ve somut ilerlemeye katkı sağlaması çağrısında bulunan Cumhurbaşkanı Erdoğan, sözlerini şöyle noktaladı; "Gelin, Antalya’dan tüm dünyaya güçlü bir irade sergileyelim. Adaletle paylaşalım, dayanışmayla üretelim, kararlılıkla uygulayalım. Bu hafta yapacağımız istişarelerle bu konferansın uzlaşı ve somut ilerleme açısından güçlü bir örnek teşkil etmesini sağlayalım. Daha önemlisi; ekolojiyi ekonomiye feda eden tamahkâr zihniyete artık "dur" diyelim. İnsanlık olarak bugün asıl ihtiyaç duyduğumuz; insan ve tabiat arasında imzalanacak evrensel merhamet mutabakatıdır. Dünya yaşanamaz bir yer olmadan, gelecek nesillere bırakacağımız en kıymetli miras; daha temiz, daha yeşil ve daha adil bir dünya olacaktır. Biz Türkiye olarak bugün bir yol açıyor, çok anlamlı bir hedef belirliyoruz. İnanıyorum ki istikbalimizin teminatı olan gençler, bizim açtığımız yoldan yürüyerek bu hedefe doğru emin adımlarla ilerleyecek. Liderler olarak bizim siyasi düzeyde göstereceğimiz kararlılık ise bu kutlu yolculukta gençlerimizin önünü açacak."
