COP31 Mavi Bölge'deki Türkiye Pavilyonu'nda KADEM tarafından 'İsrail'in Gazze'deki Soykırımının Zehirli Mirası: Toprağın, Suyun ve Havanın Zehirlenmesi ve Filistin Halkının Yaşamı Üzerindeki Sonuçları' başlıklı panel düzenlendi. KADEM Yönetim Kurulu Üyesi ve İstanbul Üniversitesi'nden Dr. Öğr. Üyesi Sevim Zehra Kaya moderatörlüğündeki panelde Gazze'de saldırılar nedeniyle ortaya çıkan çevre kirliliği, su kaynaklarının tahribatı, tarım alanlarının yok olması ve bunların halk sağlığına etkileri değerlendirildi.
61 MİLYON TON ENKAZ
Panelin açılışında konuşan KADEM Yönetim Kurulu Başkanı Av. Dr. Canan Sarı, Birleşmiş Milletler verilerine dikkati çekerek, Gazze'de 61 milyon tonu aşan enkaz bulunduğunu, tarım alanlarının yüzde 82'sinin, zeytinlik ve meyve bahçelerinin yüzde 97'sinin zarar gördüğünü açıkladı. Sarı, yıkılan binaların enkazında bulunan tehlikeli maddeler, patlayıcı mühimmat kalıntıları ve ağır metallerin toprağı, suyu ve havayı kirletme riski taşıdığını belirtti. Sarı, içme suyu şebekeleri ile atık su arıtma tesislerinin zarar görmesinin de halk sağlığını tehdit ettiğini söyledi.
'YILLAR SÜRECEK'
Gazze'de yaşamın yeniden kurulmasının yalnızca yıkılan binaların inşa edilmesiyle mümkün olmayacağını vurgulayan Sarı, kirlenen su kaynaklarının temizlenmesi, tarım arazilerinin yeniden üretime kazandırılması ve doğal yaşamın iyileştirilmesinin uzun yıllar alabileceğini ifade etti. Sarı, çevresel yıkımın savaşın kaçınılmaz bir sonucu olarak kabul edilmesinin insan hakları ihlallerini normalleştirme tehlikesi taşıdığını belirterek, uluslararası topluma sorumluluk çağrısında bulundu.
KADIN VE ÇOCUKLAR
Çevresel yıkımın özellikle kadınlar ve çocuklar üzerindeki etkilerine değinen Sarı, kadınların kendi sağlıklarını korumaya çalışırken çocukların, yaşlıların ve hastaların bakımını da üstlendiğini söyledi. Temiz suya, sağlıklı gıdaya ve güvenli çevreye erişimin temel insan hakları arasında bulunduğunu vurgulayan Sarı, "Bu haklar evrenseldir ve dünyanın her yerinde aynı ölçüde korunmalıdır" dedi.
SUYA ERİŞİM
Panelde konuşan Filistinli çevre mühendisi ve PENGON/Friends of the Earth Palestine Koordinatörü Abeer Al Butmeh, Gazze'deki su kaynaklarının saldırılardan ciddi şekilde etkilendiğini belirtti. İsrail'in savaşın başlangıcından itibaren su alanlarını hedef aldığını savunan Butmeh, suyun bir savaş aracı olarak kullanıldığını söyledi.
Kırıkkale Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölüm Başkan Yardımcısı Doç. Dr. Merve Suna Özel Özcan da Gazze'de ailelerin güvenli içme suyuna erişemediğine dikkati çekerek, özellikle çocukların karşı karşıya kaldığı sağlık risklerini anlattı.
'TOPRAKLARIMIZI GERİ KAZANMAK İSTİYORUZ'
Panelin konuşmacılarından avukat ve insan hakları savunucusu, PAL Law Commission Hukuki ve Diplomatik İşler Direktörü Lamis J. Deek, Filistin halkının saldırılar nedeniyle evlerini ve yaşam alanlarını kaybettiğini söyledi. Saldırıların devam ettiğini belirten Deek, "Gerçek doğamızı, topraklarımızı geri kazanmak istiyoruz" diye konuştu.
VİDEO MESAJ
Beytüllahim Üniversitesi Biyoloji Profesörü, Filistin Biyoçeşitlilik ve Sürdürülebilirlik Enstitüsü ve Filistin Doğa Tarihi Müzesi Direktörü Prof. Dr. Mazin Qumsiyeh de panele video mesajla katıldı. Panelde; Gazze'deki çevresel tahribatın insan yaşamına etkileri, uluslararası hukuki sorumluluklar ve iklim adaleti konuları ele alındı.





