Yemek yeme sırasında yaşanan ‘tam tıkanma’ vakaları, müdahale edilmediğinde dakikalar içinde facia ile sonuçlanabiliyor. İlk Yardım Eğitmeni (ATT) Halit Özdemir, yalnızken boğazına bir şey kaçan kişilerin panik yapmak yerine kendi kendine ‘Heimlich Manevrası’ yapması gerektiğini söyledi. Özdemir, ilk olarak evrensel işarete dikkat çekerek şunları kaydetti: “Boğulan bir kişinin eller boğazına gider konuşamaz, nefes alamaz ve rengi morarmaya başlar. Bu durumda çevrenize durumunuzu anlatmak için ellerinizi boynunuza götürerek evrensel boğulma işaretini yapmalısınız. Eğer yalnızsanız, komşularınızın duyabileceği şekilde yere sert eşyalar atarak gürültü çıkarmalı ya da komşunuzun kapısını çalmalısınız. Yardıma gelecek kişilerle konuşamadığınız için sadece baş hareketleriyle iletişim kurmalısınız.”
‘Cankurtarana dönüşebilir’
Eğitmen Halit Özdemir, kişinin kendi kendine Heimlich yaparken bir eşyadan destek almasının hayati önem taşıdığına dikkat çekerek şu tüyoları paylaştı: “Sert bir sandalye arkalığı, masa kenarı veya koltuk kolçağı idealdir. Yumuşak kanepeler veya plastik sandalyelerden kaçının. Plastik sandalyeler ağırlığınızla kırılıp yaralanmanıza, yumuşak yüzeyler ise gerekli basıncı oluşturamamanıza neden olur.” Halk arasında doğru bilinen en büyük yanlışın, her tıkanan kişinin sırtına hemen vurmak olduğunun altını çizen Özdemir, “Eğer kişi öksürebiliyor ve konuşabiliyorsa bu ‘kısmi tıkanmadır.’ Bu aşamada asla sırtına vurulmamalı ve su içirilmemelidir. Sırt vuruşu, yabancı cismi daha derine iterek durumu ‘tam tıkanmaya’ çevirebilir. Kısmi tıkanmada Tek yapılması gereken öksürmeye teşvik etmektir” diye konuştu.
‘Beynin sadece 4-6 dakikası var’
Boğaza bir şey kaçtığında bilinci kaybetmeden önce çok kısıtlı bir zamanın varlığına vurgu yapan Özdemir, “Vücudun oksijensiz kaldığında beyin ölümü 4 ila 6 dakika içinde başlar. En kritik hata panikleyerek tuvalete veya kimsenin olmadığı bir odaya saklanmaktır. Tam tıkanan kişiler kendi vücut ağırlıklarını kullanmalıdır. Masa veya sandalye köşesine karın bölgesini yaslayıp kendilerini sertçe ileri-yukarı iterek diyaframa baskı uygulamalıdır” ifadelerini kullandı.
İşte en riskli gıdalar listesi
İlk Yardım Eğitmeni (ATT) Halit Özdemir, bölgemizdeki acil servis verilerine göre tıkanmaya en çok sebep olan gıdaları sıralayarak şöyle konuştu: “Et, lokum, leblebi, ayva gibi çiğnenmesi zor gıdalar, Çocuklarda ise özellikle oyuncak parçaları ve bozuk paralar başı çekiyor. Cisim çıktıktan sonra ‘iyiyim’ diyerek geçiştirmemek gerekir. Tam tıkanma oluştuğu anda 112'yi mutlaka arayın. Konuşamasanız bile hattı açık bırakın. Kapınızı açın veya komşu ziline basın. Özellikle bebeklerde ve çocuklarda cisim çıktıktan sonra mutlaka doktor kontrolü gerekir. Cisim yutulmuş olabilir veya metal parçaları solunum ve sindirim yoluna zarar verebilir. Hamile ve obez kişilerde elinizin karın bölgesine ulaşamadığı durumlarda karın basısı yerine biraz daha yukarıya, yani göğüs kemiğinin alt ucuna ‘göğüs basısı’ yapılabilir.”