Türkiye’de kadın çalışanların emeklilik hakları ve sosyal güvenlik sistemi yeniden gündemin en önemli başlıklarından biri haline geldi. Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, mevcut sistemde özellikle ev hanımlarının emekliliği, doğum borçlanması şartları ve yüksek prim yükü gibi konuların kadınlar açısından önemli sorunlar yarattığını belirtti. Karakaş, kadınların talepleri doğrultusunda bazı yasal düzenlemelerin gündeme gelebileceğini ifade etti.
KADIN İSTİHDAMI TÜRKİYE’DE NEDEN DÜŞÜK?
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı son verilere göre Türkiye nüfusu 86 milyonu aşarken bunun yaklaşık yarısını kadınlar oluşturuyor. Ancak iş gücü piyasasında tablo farklı görünüyor.
Verilere göre erkeklerde iş gücüne katılım oranı yüzde 70’e yaklaşırken kadınlarda bu oran yalnızca yüzde 34,7 seviyesinde kalıyor. Uzmanlara göre bu fark, kadın istihdamını artıracak yeni sosyal ve ekonomik politikaların gerekliliğini ortaya koyuyor.
PRİM YÜKÜ VE EMEKLİLİK SİSTEMİ TARTIŞILIYOR
Uzmanların dikkat çektiği en önemli başlıklardan biri ise isteğe bağlı sigorta primlerinin yüksekliği.
Karakaş’a göre mevcut sistemde isteğe bağlı sigorta primi yaklaşık 10 bin 900 TL seviyesine ulaşmış durumda. Bu tutar özellikle herhangi bir geliri bulunmayan kadınlar için ciddi bir mali yük oluşturuyor.
Bu nedenle uzmanlar prim desteği, devlet katkısı ve yıpranma payı gibi düzenlemelerin gündeme gelebileceğini değerlendiriyor.
DOĞUM BORÇLANMASINDAKİ ŞARTLAR TARTIŞMA YARATIYOR
Kadın çalışanların en çok dile getirdiği sorunlardan biri de doğum borçlanması şartları.
Karakaş, erkek çalışanların askerlik borçlanmasını sigorta başlangıcından önce yapabildiğini hatırlatarak, kadınlarda ise doğumdan önce sigortalı olma şartının bulunduğunu vurguladı.
Uzmanlara göre bu durum kadın çalışanlar açısından önemli bir dezavantaj oluşturuyor ve bu konuda yeni düzenleme talepleri gündemde yer alıyor.
EV HANIMLARI EMEKLİLİKTE YENİ HAK İSTİYOR
Karakaş’ın dikkat çektiği bir diğer önemli konu ise ev hanımlarının emeklilik sistemi.
Uzman isme göre 2008 yılına kadar ev hanımları daha kolay şekilde SSK üzerinden emekli olabiliyordu. Ancak yapılan düzenlemeyle birlikte bu grup Bağ-Kur kapsamına alındı.
Bu sistemde ise yaklaşık 1800 gün daha fazla prim ödeme zorunluluğu bulunuyor. Bu nedenle çok sayıda ev hanımı yeniden SSK statüsünde emeklilik hakkı talep ediyor.
YURT DIŞINDAKİ UYGULAMA TÜRKİYE’DE YOK
Karakaş ayrıca dikkat çeken bir karşılaştırma da yaptı.
Bazı yurt dışında yaşayan ev hanımlarının Türkiye’de toplu ödeme yaparak emekli olabildiğini belirten uzman isim, Türkiye’de yaşayan kadınlar için benzer bir uygulamanın bulunmadığını söyledi.
Bu durumun da kadın çalışanlar arasında eşitsizlik tartışmalarını artırdığı ifade ediliyor.
3600 EK GÖSTERGE BEKLENTİSİ DEVAM EDİYOR
Kadın kamu çalışanlarının gündemindeki bir diğer kritik konu ise 3600 ek gösterge düzenlemesi.
Karakaş’a göre birinci dereceye ulaşmış birçok kamu çalışanı, 3600 ek gösterge düzenlemesi yapılacağı beklentisi nedeniyle emeklilik kararını erteliyor.
Bu düzenlemenin hayata geçirilmesi halinde emekli maaşları ve ikramiyelerde önemli artışlar yaşanabileceği değerlendiriliyor.
UZMANLAR: KADINLARIN EKONOMİYE KATILIMI ARTIRILMALI
Uzmanlara göre Türkiye’de azalan doğum oranları ve giderek yaşlanan nüfus yapısı, kadınların ekonomik hayata daha aktif katılımını daha da önemli hale getiriyor.
Bu nedenle kadınların emeklilik sistemi, sosyal güvenlik hakları ve çalışma hayatındaki koşullarının iyileştirilmesi gerektiği vurgulanıyor.
Önümüzdeki süreçte kadın çalışanların emeklilik haklarına ilişkin yeni düzenlemelerin gündeme gelmesi bekleniyor.
