Atık suyun arıtılmasından organik gübre kullanımına, kadın kooperatiflerinin finansmana erişiminden mavi yatırımlara kadar birçok uygulamanın mercan resiflerini korumadaki rolü anlatıldı. COP31 kapsamında Antalya’da kurulan pavilyonda gerçekleştirilen özel oturumda, dünya genelinde 22 ülkeyi kapsayan sürdürülebilir kalkınma ve çevre koruma projeleri ele alındı. Mercan resiflerinin korunması, deniz kirliliğinin önlenmesi ve iklim kriziyle mücadelede finansman kaynaklarının etkin kullanılması gerektiğine dikkat çekilen oturumda, farklı ülkelerde hayata geçirilen örnek çalışmalar katılımcılarla paylaşıldı. Konuşmalarda, çevre sorunlarına karşı yalnızca taahhütlerin yeterli olmadığı, somut projelerin desteklenmesi ve uygulamaların hızlandırılması gerektiği vurgulandı.

COP31 İklim Diplomasisi Baş Yetkilisi Hasar: 'Antalya'dan dünyaya uygulama odaklı, kalıcı bir miras bırakacağız'
COP31 İklim Diplomasisi Baş Yetkilisi Hasar: 'Antalya'dan dünyaya uygulama odaklı, kalıcı bir miras bırakacağız'
İçeriği Görüntüle

Su temizleniyor, enerji üretiliyor

Kenya’nın Malindi Belediyesi’nde yürütülen Sanivation projesi, oturumun dikkat çeken örneklerinden biri oldu. Kanalizasyon altyapısının yetersiz olduğu bölgede, atık suların önemli bir bölümünün arıtılmadan nehirlere ve buradan deniz koruma alanlarına ulaşması üzerine geliştirilen proje kapsamında belediyeye atık su toplama sistemi kurulması için destek veriliyor. Toplanan atık sular tesiste arıtılırken, işlem sonrasında ortaya çıkan atıklardan yakıt briketleri üretiliyor. Böylece hem bölge halkının enerjiye erişimine katkı sağlanıyor hem de yakacak ihtiyacından kaynaklanan ormansızlaşmanın azaltılması hedefleniyor. Arıtılan suyun yeniden doğaya temiz şekilde kazandırılmasıyla nehirlerin ve deniz ekosistemlerinin korunmasına da katkı sunuluyor. Projenin Kenya kıyıları boyunca genişletilmesi, ilerleyen dönemde Tanzanya’ya taşınması planlanıyor.

Kimyasal gübreye alternatif

Brezilya’da yürütülen AgriUM projesi de sürdürülebilir tarım ve denizlerin korunması açısından önemli bir örnek olarak gösterildi. Birleşmiş Milletler fonunun teknik desteğiyle geliştirilen çalışma, ülkenin kuzeydoğusundaki şeker kamışı tarımında kimyasal gübrelerin yerine organik gübrelerin kullanılmasını amaçlıyor. Tarımsal faaliyetlerden kaynaklanan kimyasal gübrelerin akarsular aracılığıyla Güney Atlantik’teki önemli mercan resiflerine ulaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor. Projenin büyütülmesi için Pegasus Capital Advisors ortaklığıyla öz sermaye yatırımı konusunda da çalışmalar yürütülüyor. Kadın Kooperatiflerine Mavi Finansman Desteği Oturumda, kadın kooperatiflerinin finansmana erişimini kolaylaştırmaya yönelik uygulamalar da gündeme geldi. Brezilya’da Banco Pan ile gerçekleştirilen 1 milyon dolarlık garanti desteğinin, bankanın Aralık 2025 itibarıyla mavi finansman portföyünü başlatmasına olanak sağladığı belirtildi. Benzer finansman modellerinin Pasifik bölgesine de taşındığı, Fiji Kalkınma Bankası ile garanti anlaşması yapıldığı ve Solomon Adaları’nda da yeni bir garanti programının başlatıldığı aktarıldı. Bu modellerle özel sektör yatırımlarının çevre koruma projelerine yönlendirilmesi ve mercan resiflerinin korunmasına yönelik finansman kaynaklarının artırılması amaçlanıyor.

‘Taahhüt değil, eylem zamanı’

Oturumun kapanışında, mercan resiflerinin geleceğinin yalnızca verilen sözlerle güvence altına alınamayacağı vurgulandı. Bilimsel verilerin politika süreçlerine aktarılması, kıyı topluluklarının karar alma mekanizmalarına dahil edilmesi, güçlü ortaklıkların kurulması ve yatırımların sürekliliğinin sağlanması gerektiği ifade edildi. Çevre koruma çalışmalarında kamu kurumlarının, finans kuruluşlarının, özel sektörün ve yerel toplulukların birlikte hareket etmesinin önemine dikkat çekildi.

Muhabir: Esra ALTUNKES