VELİ-DER Antalya Şube Başkanı Tülin Koç,son yıllarda dini içerikli 4-6 yaş Kur’an kurslarının sayısındaki artışa dikkat çekerek, bu kursların birçok kentte Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı anaokullarının sayısını geçtiğini vurguladı. Türkiye genelinde 6 bin 271 Kur’an kursuna karşılık, MEB’e bağlı anaokulu sayısının 3 bin 910’da kaldığını belirten Koç, bu tablonun okul öncesi eğitimin kamusal ve bilimsel yapısına zarar verdiğini ifade etti. VELİ-DER’in 30-31 Ağustos 2025 tarihlerinde düzenlediği “Kaybolan Çocukluğu ve Eğitim Hakkını Yeniden Kazanalım Çalıştayı”nın sonuçlarını paylaşan Koç, okul öncesi eğitimdeki yapısal sorunların giderek büyüdüğünü söyledi. Şubat ayında 18 ilde 1350 veli ve 1120 öğretmenle yapılan saha araştırmasının çarpıcı sonuçlar ortaya koyduğunu belirten Koç, “Velilerin yüzde 73,6’sı ücretsiz okul öncesi eğitim seçeneklerinin yetersiz olduğunu ifade ediyor. Yüzde 70,4’ü çocuklarını kamu okullarına göndermek istiyor ancak kontenjan yok” dedi. Araştırmaya göre, velilerin yüzde 30’unun çocuklarını yakın bir okula gönderemediğini, ulaşım ve servis maliyetlerinin ciddi bir engel oluşturduğunu kaydeden Koç, özel kreş ücretlerinin ise 25 ila 50 bin lira arasında değiştiğini belirtti.
Öğrenci sayılarında düşüş
Türkiye’de okul öncesi eğitimde dikkat çeken bir diğer gelişmenin ise resmi anaokullarındaki öğrenci sayısındaki sert düşüş olduğunu ifade eden Koç, “Resmi anaokullarındaki öğrenci sayısı bir yılda yüzde 38,9 azalarak 788 binden 482 bine geriledi. Buna karşılık ilkokullara bağlı anasınıflarında yüzde 26,1 artış yaşandı” diye konuştu. Toplum temelli kurumlarda ise öğrenci sayısının yüzde 24,9 artarak 152 bin 983’e yükseldiğini aktaran Koç, bu durumun kamusal eğitim yerine alternatif yapıların güçlendiğini gösterdiğini söyledi. Okul öncesi eğitimin çocuk gelişimindeki kritik rolüne dikkat çeken Koç, 0-6 yaş döneminin bilişsel, duygusal ve sosyal gelişim açısından hayati önem taşıdığını belirtti. Ancak mevcut politikalar nedeniyle milyonlarca çocuğun beslenme, sağlık ve eğitim desteklerinden mahrum kaldığını ifade etti. Araştırma bulgularına göre, okul öncesi eğitim alan çocuklarda önemli gelişmeler gözlemlendiğini dile getiren Koç, “Velilerin yüzde 96,2’si çocuklarının öz bakım becerilerinin geliştiğini, yüzde 88,7’si ise duygusal gelişimde ilerleme kaydedildiğini söylüyor. Öğretmenler de dikkat süresi, problem çözme ve sosyal becerilerde ciddi artış olduğunu belirtiyor” dedi. Koç, son dönemde eğitim politikalarında dini ve ideolojik içeriklerin yaygınlaştığını savunarak, özellikle 3-5 yaş grubunda laik ve bilimsel eğitim hakkının tehdit altında olduğunu ifade etti. Okul öncesi eğitimin her türlü ideolojik etkiden arındırılması gerektiğini vurguladı.
İşte VELİ-DER’in talepleri
VELİ-DER Antalya Şubesi tarafından kamuoyuna sunulan çalıştay sonuç bildirgesinde öne çıkan talepleri sıralayan Tülin Koç, “5 yaş için zorunlu, 3-4 yaş için ücretsiz ve erişilebilir okul öncesi eğitim sağlanmalı. Okul öncesi eğitim tamamen kamusal bir hak olarak yalnızca Milli Eğitim Bakanlığı tarafından verilmeli. Eğitim programları bilimsel, çocuk merkezli ve oyun temelli olmalı. Öğretmenlerin niteliği artırılmalı, hizmet içi eğitimler güçlendirilmeli. Mahalle bazlı anaokulu ve kreşler yaygınlaştırılmalı. Okul öncesi eğitim kurumları güvenli ve erişilebilir hale getirilmeli. Eğitim süreçleri her türlü ideolojik ve dini müdahaleden arındırılmalı” dedi. Koç, okul öncesi eğitimin yalnızca bir hazırlık süreci değil, toplumsal eşitliğin temel taşı olduğunu belirterek, “Kamusal ve eşit erişim sağlanmadığı sürece kuşaklararası eşitsizlik derinleşir. Okul öncesi eğitim her çocuğun hakkıdır ve bu hakkı sağlamak devletin asli görevidir” şeklinde konuştu. VELİ-DER olarak mücadelelerini sürdüreceklerini belirten Koç, “Hiçbir çocuk yalnız bırakılmayacak, hiçbir veli yalnız yürümeyecek” mesajını verdi.
