Dijitalleşen dünyada hayatımızı kolaylaştıran uygulamalar ve dijital platformlar, zaman zaman tüketiciler için büyük bir maddi risk kaynağına dönüşebiliyor. Son dönemde hızla yayılan ve tüketicileri hedef alan ücretsiz deneme tuzağı adı altındaki yanıltıcı pazarlama uygulamaları, binlerce kişinin mağduriyet yaşamasına neden oluyor. Sistem, genellikle cazip bir ücretsiz deneme teklifiyle tüketiciyi cezbetmek üzere kurgulanıyor. Ancak bu süreçte tüketicilerden kredi kartı bilgileri zorunlu olarak talep ediliyor. Deneme süresi sona erdiğinde ise otomatik yenileme mekanizması devreye giriyor. Normal şartlarda, üyeliğe devam etmek isteyen tüketicinin açık onay vermesi gerekirken, sistem tam tersi bir mantıkla çalışıyor ve tüketici açıkça iptal etmediği sürece kartından düzenli olarak ücret çekmeye devam ediyor.
İptal aşamasında zorluk
Tüketiciler genellikle yoğun günlük tempodan, küçük tutarların (aylık 100 ile 200 Türk lirası gibi rakamların) fark edilmemesinden ya da dikkatsizlikten ötürü iptal etmeyi ihmal ediyor. Ancak burada temel bir hukuksuzluk bulunduğunu belirten Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Başkan Vekili Av. İbrahim Güllü, sözleşme kurulurken kolaylık sağlanırken iptal aşamasında zorluk çıkarılmasının kabul edilemez olduğunu vurgulayarak, “İptal etmezsen otomatik olarak kabul etmiş sayarım anlayışının hukuka aykırı olduğu ve bu durumun ciddi bir mağduriyet dalgası yarattığı ifade ediliyor” dedi. ‘Yaşanan mağduriyetlerin en büyük nedenlerinden biri de abonelikten çıkış süreçlerinin bilinçli olarak zorlaştırılması’ diyen Güllü, “Sistem içerisindeki iptal adımlarının karmaşık olması, müşteri hizmetlerine hiçbir şekilde ulaşılamaması ve yapılan iptal taleplerine rağmen işlemlerin gerçekleştirilmemesi gibi sorunlar işin boyutunu daha da çıkmaza sokuyor. Tüketiciler, haklarını aramak isterken karşılarında muhatap bulamamaktan yakınıyor” diye konuştu.
Net hükümler içeriyor
Güllü, tüketiciler için yasal mevzuatın önemli güvenceler sunduğunu hatırlatarak, “Abonelik sözleşmeleri yönetmeliği ve tüketici kanunu bu tür durumlarda net hükümler içeriyor. Bir yıldan kısa süreli belirli süreli aboneliklerde, tüketicinin açık onayı alınmadan otomatik uzatma yapılması mümkün değil. Ücretsiz deneme sürecinden ücretli aboneliğe geçiş aşamasında ise kullanıcının açık ve önceden bilgilendirilmesi yasal bir zorunluluk teşkil ediyor. Eğer bu bildirim usulüne uygun şekilde yapılmadıysa, yenileme işlemi geçersiz sayılıyor ve tüketicinin ödediği bedellerin iadesi talep edilebiliyor. Belirsiz süreli ya da bir yıldan uzun süreli aboneliklerde ise tüketiciler herhangi bir gerekçe gösterme zorunluluğu olmaksızın ve hiçbir ceza ödemeden istedikleri zaman sözleşmeyi feshetme hakkına sahip bulunuyor” şeklinde konuştu.
Tüketicilere kritik uyarılar
Yaşanan bu tuzaklara karşı tüketicilerin son derece dikkatli olması gerektiğinin altını çizen Güllü, asla acele edilmemesini, sosyal medyada veya internette görülen reklamlara hemen tıklanarak uygulama indirilmemesini tavsiye ederek, “Herhangi bir işlem yapmadan önce uygulamanın resmi internet sitesinden ya da uygulama mağazalarındaki kullanıcı yorumları ile şikayetlerin mutlaka incelenmesi gerekiyor. Otomatik yenileme maddeleri ve iptal prosedürlerinin okunmasının yanı sıra, finansal güvenliği sağlamak adına sanal kart veya limitli kart kullanımının önemine dikkat çekiliyor. Deneme amaçlı işlemlerde mutlaka tek kullanımlık sanal kartların veya düşük limitli kartların tercih edilmesi, deneme süresi bitmeden de kartın limitinin düşürülmesi veya alışverişe kapatılması hayati önem taşıyor” dedi.
