Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği (YKKED) Antalya Şubesi Yönetim Kurulu üyeleri ve dernek mensuplarından oluşan 20 kişilik kafile, erken saatlerde yola çıkarak Gazipaşa’da Pakize Türkoğlu’nun yakınlarıyla bir araya geldi. Anma programı kapsamında ilk olarak Türkoğlu’nun kabri ziyaret edildi. 21 Köy Enstitüsü’nü temsilen kabre 21 adet karanfil bırakılırken, yapılan konuşmalar ve okunan duaların ardından anma etkinliği için Gazipaşa Belediyesi Kültür Merkezi’ne geçildi. Etkinlik alanında, heykeltıraş Canan Yılmaz Atasoy tarafından hazırlanan Pakize Türkoğlu büstü de sahnede sergilendi.
‘Adı Gazipaşa’da yaşayacak’
Sunumunu YKKED Sekreteri Ayşe Kural’ın üstlendiği programda konuşan Gazipaşa Belediye Başkanı Mehmet Ali Yılmaz, Pakize Türkoğlu’nun Gazipaşa’nın okuyan ilk kızı olarak büyük bir örnek teşkil ettiğini vurguladı. Yılmaz, halkın da görüşleri doğrultusunda Türkoğlu’nun adını ilçedeki bir park veya caddeye vererek hazırlanan büstü buraya yerleştirmek istediklerini ifade etti. YKKED Antalya Şube Başkanı Dr. Hüseyin Yücel Yapıcı ise Türkoğlu’nun ve Köy Enstitüleri modelinin ülkeye ve Gazipaşa’ya sunduğu katkılara dikkat çekti. Yapıcı konuşmasında, “Kendisi çok iyi bir araştırmacıydı. Başta ‘Tonguç ve Enstitüleri’ olmak üzere geride son derece kıymetli eserler ve öğrenciler bıraktı. Bize kattıklarıyla ve yaptıklarıyla kendisini asla unutmayacağız” dedi.
Anılar paylaşıldı
Programda interaktif bir sunum gerçekleştiren YKKED Üyesi Prof. Dr. Hilmi Uysal, Türkoğlu’nun kitaplarında adı geçen yakınları ve akrabalarıyla salonda birebir etkileşim kurdu. Anıların paylaşıldığı anlarda hem duygusal hem de neşeli dakikalar yaşandı. Pakize Türkoğlu ile birlikte kaleme aldıkları Sağlık Ekseninde Köy Enstitüleri kitabı üzerindeki çalışma süreçlerine de değinen Uysal, Türkoğlu’nun Aksu ve Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü’nün ilk öğrencilerinden biri olduğunu hatırlatarak, “Onlar, gerçeğin kayalarını sırtlayıp yükseklere taşıdılar” ifadelerini kullandı. Anma töreninde söz alan Türkoğlu’nun yeğenlerinden Hüsniye Yıldız, “O benim hem ablam hem öğretmenimdi, çok değerli bir insandı” derken; diğer yeğeni Gürcan Türkoğlu da organizasyon için YKKED Yönetim Kurulu’na teşekkür ederek etkinliğin her yıl tekrarlanacağını belirtti. Emekli Öğretmen Hikmet Özkaya ise konuşmasında, bu kadar çok aydın ve Köy Enstitüsü mezununun yer aldığı Gazipaşa’da artık bir YKKED Temsilciliği açılması gerektiğine dikkat çekti. Katılımcılar, Pakize Türkoğlu’nun bıraktığı eğitim ışığının gelecek nesillere aktarılmasının önemine vurgu yaptı.
Pakize Türkoğlu kimdir?
1927 yılında Antalya’nın Gazipaşa ilçesinde doğan eğitimci ve yazar Pakize Türkoğlu, Köy Enstitüleri hareketinin en önemli canlı tanıklarından biri olarak bu sistemi akademik ve edebi çalışmalarıyla ölümsüzleştirdi.1944’te Antalya Aksu Köy Enstitüsü’nü, 1947’de Ankara Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü’nü ve 1962’de Çapa Eğitim Enstitüsü Pedagoji Bölümü’nü tamamladı. 35 yıl boyunca eğitim kurumlarında öğretmenlik ve yöneticilik yapan Türkoğlu, Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi’nden 1985 yılında emekli oldu. Türkiye Öğretmenler Sendikası’nın (TÖS) kurucu döneminden itibaren Genel Yönetim Kurulu üyesi olarak aktif görev alan Türkoğlu, 25 Temmuz 2023 tarihinde hayatını kaybetti. Başlıca eserleri ise şunlar: “Tonguç ve Enstitüleri. Kısa Süren Hasat: Köy Enstitüsünde Öğrenci Olmak. Kızlar da Yanmaz. Sağlık Ekseninde Köy Enstitüleri (Hilmi Uysal ve Mualla Aksu ile birlikte).” Ödülleri: “1998 - Türkiye İş Bankası Büyük Ödülü (Tonguç ve Enstitüleri ile Toplum ve İnsan Bilimleri İncelemesi dalında). 2004 - Ulusal Eğitim Derneği Eğitim Onur Ödülü. 2012 - YKKED Mustafa Necati Eğitim Onur Ödülü. 2018 - Eğitim-İş Fakir Baykurt Onur Ödülü.”
