Antalya’nın Aksu ilçesindeki EXPO yerleşkesinde, Türkiye’nin ev sahipliğinde ve Avustralya ile oluşturulan ortaklık çerçevesinde düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı COP31 başladı. Dünyanın dört bir yanından devlet temsilcilerini, uluslararası kuruluşları, bilim insanlarını ve iklim uzmanlarını bir araya getiren zirvenin açılış programı, Mavi Alan’daki Anadolu Salonu’nda gerçekleştirildi.
‘İnsanlığın ortak meselesi’
COP31 Başkanı ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Başkanı Murat Kurum, bir önceki Taraflar Konferansı COP30’un Başkanı Andre Correa do Lago’dan başkanlık tokmağını devraldı. Böylece Türkiye’nin BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’ne taraf 196 ülke ve Avrupa Birliği’nin yer aldığı Taraflar Konferansı’na (COP) bir yıl sürecek başkanlık süreci resmen başladı. Başkan Kurum, genel kurul açılışında yaptığı konuşmada dünyanın savaşlar, jeopolitik gerilimler, ekonomik belirsizlikler, gıda güvensizliği ve iklim krizi gibi çok yönlü sorunlarla karşı karşıya olduğunu söyledi. İklim değişikliğinin artık yalnızca çevresel bir mesele olmadığını belirten Kurum, bunun aynı zamanda kalkınma, gıda, enerji, şehirleşme ve insanlığın geleceğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade etti. İklim krizinin farklı coğrafyalarda birbirini etkileyen sonuçlar doğurduğuna dikkat çeken Kurum, kuraklığın gıda güvenliğini, taşkınların üretim ve tedarik zincirlerini, su kaynaklarındaki azalmanın ise ekonomiyi ve toplumsal yaşamı etkilediğini kaydetti. Aşırı sıcaklıkların şehirleri, tarımı ve insan sağlığını aynı anda tehdit ettiğini dile getiren Kurum, dünyanın artık beklemeye tahammülü olmadığını vurguladı.
‘Bir uygulama COP’u olacak’
COP31’in temel hedefinin alınan kararları somut sonuçlara dönüştürmek olduğunu belirten Kurum, “COP31’i bir Uygulama COP’u yapmak istiyoruz” dedi. Antalya’dan yalnızca kararlar ve açıklamalarla ayrılmak istemediklerini ifade eden Kurum, verilen sözlerle insanların hayatı arasındaki mesafenin kapatılması gerektiğini söyledi. “Sözleri sonuçlara dönüştürelim. Kararları yatırıma dönüştürelim. Bilgiyi harekete geçirelim” diyen Kurum, iklim mücadelesinin başarısının şehirlerin altyapısında, çiftçilerin tarlalarında, fabrikaların üretim süreçlerinde ve ailelerin enerji faturalarında hissedilmesiyle mümkün olacağını belirtti.
Diyalog, uzlaşı ve aksiyon
COP31 Başkanlığı yaklaşımının üç temel kavram üzerine kurulduğunu açıklayan Kurum, bunların diyalog, uzlaşı ve aksiyon olduğunu söyledi. Öncelikle ülkelerin birbirini dinlemesi, ardından ortak bir zeminde buluşması ve alınan kararların uygulamaya geçirilmesi gerektiğini kaydetti. İklim mücadelesinde finansman, teknoloji ve bilgiye erişimde ülkeler arasında önemli farklılıklar bulunduğuna işaret eden Kurum, iklim diplomasisinin en önemli görevlerinden birinin bu eşitsizlikleri azaltmak olduğunu ifade etti. Türkiye’nin tarih boyunca farklı coğrafyaları buluşturan bir köprü görevi üstlendiğini belirten Kurum, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerin beklentilerini ortak zeminde buluşturmak için sorumluluk üstlendiklerini dile getirdi.
İklim finansmanında güven
İklim mücadelesinde finansman kadar güvenin de önemli olduğunu vurgulayan Kurum, Bakü’de gelişmekte olan ülkeler için 2035 yılına kadar yıllık en az 300 milyar dolarlık iklim finansmanı hedefinde uzlaşıldığını hatırlattı. Kamu ve özel kaynakların yıllık en az 1,3 trilyon dolara çıkarılması yönündeki çağrının da artık yatırımlara dönüşmesi gerektiğini belirtti.
Kurum, finansman arayan projelerle yatırımcıları, teknolojiye ihtiyaç duyan ülkelerle çözüm sahiplerini buluşturmayı amaçladıklarını söyledi. Bu kapsamda İklim Uygulama Köprüsü’nün önemine dikkat çekerek ihtiyaç duyulan bölgelere finansman, teknoloji, bilgi ve uzmanlık ulaştırılmasını hedeflediklerini kaydetti.
Enerji dönüşümünde 2035 hedefi
Konuşmasında enerji dönüşümüne de geniş yer ayıran Kurum, 35’e 35 Küresel Elektrifikasyon Taahhüdü kapsamında 2035 yılına kadar nihai enerji tüketiminde elektriğin payını yüzde 35’e çıkarma hedefini açıkladı. Yenilenebilir enerji, güçlü elektrik şebekeleri, enerji depolama, enerji verimliliği, temiz ulaşım ve yeşil sanayinin bu dönüşümün birbirini tamamlayan unsurları olduğunu belirtti. Sıfır Atık Hareketi’nin önemine de değinen Kurum, Emine Erdoğan’ın öncülüğünde yürütülen çalışmaların kaynakların korunması, israfın azaltılması ve verimliliğin artırılması açısından önemli bir dönüşüm sağladığını ifade etti. Çocukların ve gençlerin bu sürecin en güçlü taşıyıcıları olduğunu söyleyen Kurum, bugün kazanılan alışkanlıkların yarının çevre kültürünü oluşturacağını dile getirdi.
Antalya’dan dünyaya imece çağrısı
Türkiye’nin iklim mücadelesinde iş birliği ve dayanışmayı ön plana çıkardığını belirten Kurum, Brezilya’nın Belém kentinde anlatılan “muçiaro” ruhunun Türk kültüründeki karşılığının imece olduğunu söyledi. İmece anlayışının herkesin gücünü ortak bir amaç için birleştirmesi anlamına geldiğini kaydeden Kurum, iklim krizinin ancak ortak sorumluluk ve dayanışmayla aşılabileceğini vurguladı. Antalya’da alınacak kararların yıllar sonra yalnızca konuşmalarla değil, başlatılan yatırımlar, geliştirilen teknolojiler ve iklim karşısında daha dirençli hâle gelen şehirlerle hatırlanmasını istediklerini belirten Kurum, “Antalya’nın mirası sözlerimizden büyük olsun” mesajını verdi. Konuşmasının sonunda COP31 sürecine destek veren Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Emine Erdoğan’a, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri António Guterres’e, BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell’e, Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’ye, Avustralya Hükûmetine, Chris Bowen’a, organizasyon ekiplerine, Antalya halkına ve gönüllülere teşekkür eden Kurum, dünya ülkelerini ortak geleceğin sorumluluğunu birlikte üstlenmeye çağırdı.
Türkiye ve Avustralya ortaklığı
Türkiye’nin ev sahipliğinde Avustralya ile ortaklık çerçevesinde gerçekleştirilen COP31’de başkanlık görevini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, müzakereler başkanlığını ise Avustralya İklim Değişikliği ve Enerji Bakanı Chris Bowen yürütüyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell’in de katıldığı zirve, 9 Kasım’da başlayan programıyla Antalya’yı küresel iklim diplomasisinin merkezine taşıdı.
