Son yıllarda teknolojinin gelişmesiyle birlikte dijital bankacılık işlemleri hayatı kolaylaştırırken, dolandırıcılık yöntemleri de aynı ölçüde çeşitlenmeye başladı. Özellikle internet üzerinden yapılan araç ve taşınmaz satışlarında güvenliği sağlamak amacıyla uygulanan ‘Güvenli Ödeme Sistemi’nin adının dolandırıcılar tarafından istismar edilmesi üzerine Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Bankacılık Komisyonu harekete geçti. TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı, eski banka müfettişi, şube müdürü ve BEDAM Bilirkişi Eğitmeni Hüseyin Ölmez, yaptığı kapsamlı açıklamada son dönemde çok sayıda vatandaşın aynı yöntemle mağdur edildiğini belirterek kamuoyunu dikkatli olmaya çağırdı.
Güven duygusunu istismar ediyorlar
Hüseyin Ölmez, dolandırıcıların ilk aşamada güven kazanmaya çalıştığını belirterek, vatandaşların özellikle araç ve gayrimenkul satış ilanlarında hedef seçildiğini söyledi. Ölmez, “Son dönemde otomobil ve taşınmaz alım satım işlemlerinde güvenliği artırmak amacıyla kullanılan ‘Güvenli Ödeme Sistemi’nin ismi kullanılarak yeni bir dolandırıcılık yöntemi geliştirildiğini üzülerek görüyoruz. Vatandaşlarımız güvenli ödeme ifadesini duyunca işlemin resmi ve güvenli olduğunu düşünüyor. Ancak dolandırıcılar tam da bu güven duygusunu istismar ediyor. Bu nedenle tüketicilerimizin son derece dikkatli olması gerekiyor” dedi.
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı, eski banka müfettişi, şube müdürü ve BEDAM Bilirkişi Eğitmeni Hüseyin Ölmez
Yönteminin işleyişini anlattı
Dolandırıcılık yönteminin işleyişini ayrıntılarıyla anlatan Ölmez, vatandaşların çoğu zaman farkına varmadan kendi hesaplarından para gönderdiğini söyleyerek, “Dolandırıcılar satış ilanı veren vatandaşlarla alıcı gibi iletişime geçiyor. Güven oluşturmak amacıyla kapora ödemesini Güvenli Ödeme Sistemi üzerinden yapacaklarını söylüyorlar. Daha sonra satıcının IBAN bilgisini talep ediyorlar. Ancak para göndermek yerine bankaların sunduğu ‘para iste’ veya ‘ödeme iste’ uygulamaları üzerinden satıcıya para talebi oluşturuyorlar. Satıcı ise hesabına para geleceğini düşündüğü için bildirimi yeterince incelemeden onaylıyor. Böylece kapora alacağını sanırken kendi hesabındaki parayı dolandırıcının hesabına göndermiş oluyor. Son günlerde bu yöntemle çok sayıda vatandaş mağdur edildi” ifadelerini kullandı.
‘Sofistike tekniklerle karşı karşıyayız’
Her geçen gün dolandırıcılık yöntemlerinin daha profesyonel hale geldiğini belirten Ölmez, sadece vatandaşların dikkatli olmasının artık yeterli olmadığını hatırlattı. Ölmez, “Dolandırıcılar teknolojik gelişmeleri yakından takip ediyor. Dijital bankacılık sistemlerini ve insanların iyi niyetini kendi çıkarları doğrultusunda kullanıyorlar. Artık klasik yöntemlerden çok daha sofistike tekniklerle karşı karşıyayız. Bu nedenle sadece vatandaşlarımızın dikkatli olması çözüm değildir. Finans kuruluşlarının da güvenlik sistemlerini sürekli güncellemesi ve yeni önlemler geliştirmesi gerekiyor” diye konuştu.
‘Her bildirimi dikkatle okuyun’
Vatandaşın işlem onayı vermeden önce mutlaka bildirimin içeriğini dikkatlice incelemesi gerektiğini vurgulayan Ölmez, en küçük bir dikkatsizliğin ciddi maddi kayıplara yol açabileceğini ifade etti. “Bankalardan veya resmi kurumlardan geliyormuş gibi görünen her bildirime güvenilmemelidir” diyen Ölmez, “İşlem onayı verilmeden önce bunun hesabınıza para girişini sağlayan bir bildirim mi yoksa hesabınızdan para çıkışına neden olacak bir ödeme talebi mi olduğu mutlaka kontrol edilmelidir. İnsanlar çoğu zaman hızlı hareket ettikleri için ayrıntıları gözden kaçırıyor. Dolandırıcılar da tam olarak bu dikkatsizlikten faydalanıyor” dedi.
‘Kapora veya avans ödemeleri yapılmaz’
Vatandaşın Güvenli Ödeme Sistemi hakkında doğru bilgiye sahip olması gerektiğini ifade eden Ölmez, sistemin kullanım amacının açık olduğunu belirterek, “Güvenli Ödeme Sistemi yalnızca otomobil ve taşınmaz satış bedelinin güvence altına alınması amacıyla kullanılan resmi bir uygulamadır. Kapora veya avans ödemeleri bu sistem üzerinden yapılmaz. Eğer size ‘Kapora göndereceğim’ denilerek ‘para iste’ veya ‘ödeme iste’ talebi gönderiliyorsa bunun yüksek risk taşıdığı bilinmelidir. Vatandaşlarımız bu tür taleplere kesinlikle onay vermemelidir” diye konuştu.
‘Acele ettirilen işleme onay vermeyin’
Dolandırıcıların en sık kullandığı yöntemlerden birinin psikolojik baskı oluşturmak olduğunu belirten Ölmez, vatandaşların aceleye getirilmek istenen işlemlerde daha dikkatli olması gerektiğini hatırlatarak, “Size sürekli acele etmenizi söyleyen, işlemi hemen onaylamanızı isteyen kişilerden şüphe duyun. İçeriğini tam olarak anlamadığınız hiçbir bankacılık işlemine onay vermeyin. Emin olamadığınız durumlarda mutlaka bankanızla iletişime geçin. Birkaç dakikalık kontrol sizi büyük maddi kayıplardan kurtarabilir” ifadelerini kullandı.
‘Bankalar da önlemlerini artırmalı’
Hüseyin Ölmez, yalnızca tüketicilerin değil bankaların da daha güçlü güvenlik önlemleri alması gerektiğini belirterek, “Vatandaşlarımıza sürekli IBAN ve hesap bilgilerinizi paylaşmayın uyarısı yapılırken bazı bankaların cep telefonu numarası üzerinden IBAN bilgilerinin görüntülenmesine imkân tanıyan uygulamaları kişisel verilerin korunması açısından yeniden değerlendirilmelidir. Dijital bankacılık uygulamalarında güvenlik, kullanıcı kolaylığının önünde tutulmalıdır” dedi. Bankaların kullandığı dijital uygulamalarda güvenlik uyarılarının daha görünür hale getirilmesi gerektiğini söyleyen Ölmez, yanlış onayların önüne geçilmesi için yeni düzenlemelerin şart olduğunu belirterek, “Özellikle ‘para iste’ uygulamalarında tüketiciye açık ve net şekilde ‘Bu işlem hesabınızdan para çıkışına neden olacaktır’ uyarısı verilmelidir. Daha büyük yazılarla, daha belirgin güvenlik ekranları hazırlanmalıdır. Bu sayede yanlışlıkla verilen onayların önemli ölçüde önüne geçilebilir” dedi.
