TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı ve Eski Banka Müfettişi ve Şube Müdürü Hüseyin Ölmez, emeklilerin günlük yaşamda karşılaştığı ekonomik sıkıntılar ile sistematik tüketici hakları ihlallerini 6 ana başlık altında mercek altına aldı. ‘Emeklilik bir sosyal yardım değil, yıllarca verilen emeğin ve ödenen primlerin karşılığıdır’ vurgusuyla hazırlanan raporda, emeklilerin hem gelir kaybı hem de ağır hak ihlalleriyle karşı karşıya olduğu belirtildi. Emekliler bugün yalnızca enflasyon ve geçim sıkıntısıyla değil, aynı zamanda tüketici olarak karşılaştıkları haksız uygulamalarla da mücadele ediyor. Emekli maaşlarının alım gücü düşerken; bankacılık hizmetlerinden sağlık harcamalarına, alışverişten dijital işlemlere kadar birçok alanda haklarını kullanmakta zorlanıyor. Uzmanlar, Anayasa'nın 2. (sosyal devlet), 60. (sosyal güvenlik hakkı) ve 172. (tüketicinin korunması yükümlülüğü) maddelerinin bir bütün olarak ele alınması gerektiğini, emeklinin her türlü hak ihlaline karşı korunmasının şart olduğunu belirtiyor.
Düşen alım gücü ve borç batağı
Enflasyon karşısında eriyen maaşların, emeklileri kredi ve bankalara bağımlı hale getirdiğine dikkat çeken Hüseyin Ölmez, “Emeklilerin önemli bir bölümü, temel ihtiyaçlarını karşılayabilmek için tüketici kredilerine ve ek hesaplara yöneliyor. Faiz, komisyon ve masraflar ise sınırlı geliri daha da eriterek sosyal güvenlik sorununu finansal bir borçluluk krizine dönüştürüyor. Bankalar, emeklilere kredi ve kredi kartı verirken tüketicinin korunması ilkesine yeterince uymuyor. Emeklinin düzenli bir maaşa sahip olması, sınırsız borç ödeme gücü olduğu anlamına gelmiyor. Bankaların, kişinin yaşam giderlerini ve gerçek ödeme gücünü gözetmesi; sorumlu bankacılık ilkeleri gereği müşterinin ekonomik güvenliğini koruması gerekiyor” dedi.
‘Yaşam güvencesini tehdit ediyor’
Emekli maaşlarına bankalar tarafından bloke konulmasının ve borçlar nedeniyle kesinti yapılmasının hukuki tartışmaları da beraberinde getirdiğini belirten Ölmez, “5510 sayılı Kanun'un 93. maddesi emekli aylıklarını hacze karşı korusa da, sözleşmelerdeki takas ve mahsup hükümleri tartışma yaratıyor. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu'nun kararları bu noktada büyük önem taşırken, sözleşme hükümlerinin emeklinin asgari yaşam koşullarını ortadan kaldıracak biçimde uygulanmaması gerekiyor. Bankaların sunduğu promosyonlar ekonomik bir avantaj sağlasa da, süreçte yaşanan bazı dayatmalar oluyor. Maaş taşıma taahhüdünün süresi ve erken ayrılma halinde yapılacak iadelerin şeffaf bir şekilde anlatılması gerekiyor. Emeklilerin, promosyon almak istemediği halde kredi kartı veya sigorta gibi ek ürünleri kabul etmeye zorlanması tüketici haklarına aykırı bulunuyor” diye konuştu.
Haksız ücret kesintilerini eleştirdi
TÜKONFED Bankacılık Komisyonu Başkanı ve Eski Banka Müfettişi ve Şube Müdürü Hüseyin Ölmez, bankaların tahsil ettiği aidat ve hizmet ücretlerinin hangi durumlarda haksızlık oluşturduğu konusuna netlik kazandırdı. Bankaların ancak mevzuata uygun ücretleri, gerekli bilgilendirmeyi yaparak tahsil edebileceğini hatırlatan Ölmez, kartlarda aidatsız seçenek sunulmasının zorunlu olduğu, krediye bağlı sigortaların ise tüketicinin açık talebiyle yapılabileceğini ifade etti. Hüseyin Ölmez, emeklilerin haklarını bilmesinin, korumasının ve takip etmesinin daha adil bir toplum için hayati önem taşıdığının altını çizdi.
