Evde bakım maaşı uygulamasında köklü değişiklikler hayata geçirildi. Yeni düzenlemelerle birlikte hem başvuru şartları ağırlaştırıldı hem de mevcut hak sahipleri için kapsamlı denetim süreci başlatıldı. Altı Nokta Körler Derneği Başkanı Ahmet Oktay, yapılan değişikliklerin binlerce engelli birey ve ailesini doğrudan etkileyeceğine dikkat çekerek, vatandaşların hak kaybı yaşamaması için süreci çok iyi takip etmeleri gerektiğini vurguladı. Kurumdan derneğimize bildirilen bilgiye göre, artık yalnızca engelli raporuna sahip olmak evde bakım maaşı almak için yeterli olmayacak. Ahmet Oktay, “Yeni düzenlemeyle bakıma muhtaçlık kavramı çok daha net tanımlandı. Engelli bireyin günlük yaşamını tek başına sürdürememesi ve başkasının bakımına muhtaç olması şartı aranıyor. Bu durum hem heyet raporu hem de evde yapılan inceleme ile tespit ediliyor. ‘Bakım olmadan hayatını sürdüremez’ kriteri artık temel ölçüt haline geldi” dedi.
Ailelere kritik uyarı
En dikkat çekici değişikliklerden birinin, aynı hanede birden fazla engelli bulunan aileleri ilgilendirdiğini ifade eden Oktay, “Evde bakım yardımı alan bir engelli birey, başka bir engellinin bakıcısı olamayacak. Aynı şekilde bir bakıcı da iki engelli için maaş alamayacak. ‘Evde iki engelli var, biri diğerine bakıyor’ uygulaması tamamen sona erdi” diye konuştu. Yeni denetimlerle birlikte, evde bakım alan engelli bireyin fiilen bakıma muhtaç olup olmadığının daha sık kontrol edileceğini belirten Oktay, “Yapılan incelemelerde engelli bireyin kendi işlerini yapabildiği, başkasının bakımına ihtiyaç duymadığı tespit edilirse yardım kesiliyor. Eğer yanlış veya uygunsuz raporla maaş alındığı belirlenirse, yalnızca maaş kesilmekle kalmıyor, geçmişte ödenen paralar da geri isteniyor” uyarısında bulundu
Ev ziyaretlerinin önemi
Ev ziyaretlerinin artık başvurunun vazgeçilmez bir parçası olduğunu dile getiren Oktay, “Başvurular yalnızca evrak üzerinden değil, evde yapılan inceleme ve kontrol raporlarıyla birlikte değerlendiriliyor. Denetimler ciddi biçimde arttı” dedi. Adres değişikliğinin de hayati önem taşıdığına dikkat çeken Oktay, “Ev değişikliği yapanların 90 gün içinde bildirimde bulunması zorunlu. Bildirim yapılmazsa evde bakım yardımı kesiliyor” ifadelerini kullandı. Gelir hesabında da önemli değişiklikler yapıldığını ve kurumdan derneğimize bildirilen bilgiye göre, araç ve konutun artık daha ayrıntılı değerlendirildiğini belirten Oktay, “Hanede binek araç varsa, aracın rayiç ya da kasko bedelinin yüzde 120’si gelir olarak kabul ediliyor. Birden fazla araç varsa en yüksek değere sahip olan dikkate alınıyor. Kira geliri varsa doğrudan gelir sayılıyor, kira geliri yoksa bile evin rayiç bedeline göre varsayımsal gelir hesaplanıyor” dedi. Öğrenci kredisi ve doğum yardımı gibi ödemelerin ise hane geliri kapsamı dışında bırakılmasının olumlu bir gelişme olduğunu kaydetti.
Vergi muafiyeti ve sosyal haklar
Ayrıca, engelli üzerinden alınan araçların özel tüketim vergisi dışında bulundurulması, engelli bireylerin sosyalleşmesine ve sağlık fonksiyonlarına hızlı erişimini sağlamaktadır. Emeklilerde olduğu gibi, engelli bireylerin de 120 metrekareye kadar olan evlerinden vergi alınmaması hem engelliye sahip çıkılması açısından hem de aile bütçesine katkı sunması bakımından büyük önem taşımaktadır. Burada özellikle engelli kişilerin hak kayıplarını önleyebilmek için, gelir hesaplamalarında aslında engellinin kendi gelirinin esas alınması gerektiği hatırlatıldı. Hak kaybı riskini en aza indirmek ve yanlış bir uygulamaya maruz kalmamak için adım atmadan önce, mutlaka kurumdan veya ilgili sivil toplum kuruluşlarından (STK) bilgi alınmasının önemi vurgulandı. Yeni düzenlemede itiraz hakkının tanınmasının önemli bir kazanım olduğunu belirten Ahmet Oktay, “Evde bakım yardımı kesilen vatandaşlar, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içinde itiraz edebilecek. İtirazlar, farklı kişilerden oluşan ikinci bir heyet tarafından yeniden değerlendirilecek” dedi.