Son dönemde market raflarında sıkça karşılaşılan ‘doğal’, ‘katkısız’, ‘şekersiz’ ve ‘glutensiz’ gibi cezbedici ifadeler, tüketici güveni ve halk sağlığı açısından mercek altına alındı. Tüketici Konfederasyonu (TÜKONFED) Gıda Komisyonu Üyesi Gıda Mühendisi Dilan Eren, gıda etiketlerinin birer reklam metni gibi kullanılmasının yaratacağı tehlikelere karşı hem üreticileri hem de tüketicileri uyardı. Gıda ambalajlarının üzerindeki bilgilerin tüketicinin bilinçli seçim yapabilmesi için temel bilgi kaynağı olduğunu belirten Dilan Eren, etiketlerin hayati önemini şu sözlerle aktardı: "Bir ürünün adı, içindekiler listesi, alerjen bildirimi, net miktarı, besin değerleri, enerji bilgisi, son tüketim tarihi (STT) veya tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT), saklama koşulları ve kullanım talimatları; o ürünün güvenli ve doğru şekilde tüketilmesi açısından kritik öneme sahiptir. Bu bilgiler asla yalnızca bir pazarlama unsuru olarak görülemez."
Hastalar için büyük risk
Özellikle sağlık hassasiyeti olan bireyler için hatalı etiketlerin geri dönülemez sonuçlar doğurabileceğine dikkat çeken Eren, mevzuata uygun olmayan beyanların risklerini şu örneklerle açıkladı: "İlgili kriterleri sağlamadığı halde ‘şekersiz’ olarak sunulan ürünler, diyabet hastaları açısından yanıltıcı olup sağlıklarını doğrudan tehlikeye atıyor. ‘Glutensiz’ beyanı taşıyan bir üründe eser miktarda dahi gluten bulunması, çölyak hastalarında ciddi klinik tablolara yol açabiliyor. Benzer şekilde eksik veya hatalı alerjen bildirimi de hassas bireylerde ölümcül olabilecek reaksiyonları tetikleyebiliyor.”
Raf ömrü tuzaklarına dikkat!
Tüketicilerin en çok yanıldığı noktalardan birinin de porsiyon oyunları olduğunu ifade eden TÜKONFED Gıda Komisyonu Üyesi Dilan Eren, "Besin değerleri çoğu zaman ambalajın tamamı için değil, tek bir porsiyon üzerinden verilir. Ancak tüketici ambalajın tamamını tek seferde tüketebiliyor. Bu da yanlış enerji ve besin öğesi alımına yol açıyor" dedi. Eren ayrıca, hatalı raf ömrü belirlenmesinin ürünlerin bozulmuş halde tüketilmesine, yanlış besin değeri beyanlarının ise diyet takibi yapan tüketicilerin yanlış kararlar vermesine neden olduğunu belirtti.
Üreticiye yaptırım, markaya kayıp
Yanlış veya yanıltıcı etiketlemenin bedelinin sadece tüketiciye kesilmediğini, üreticiler için de ağır sonuçları olduğunu hatırlatan Gıda Mühendisi Dilan Eren, kurallara uymayan firmaları şu sözlerle uyardı: "Bu beyanların kullanılabilmesi için ilgili mevzuat hükümlerine kesinlikle uygun olunması ve gerektiğinde bilimsel verilerle doğrulanabilmesi gerekir. Aksi takdirde bu durum; tüketici güveninin zedelenmesinin yanı sıra, ağır idari yaptırımlara, ürün geri çağırmalarına, toplatmalara ve markanın itibarının tamamen yerle bir olmasına neden olur." Eren, sözlerini tüketicileri etiketleri daha dikkatli incelemeye, üreticileri ise beyanlarını mevzuata uygun ve doğrulanabilir temellere dayandırmaya davet ederek tamamladı.
