Yeni Kuşak Köy Enstitüleri Derneği (YKKED) Antalya Şubesi tarafından düzenlenen ‘Anadolu’da Kurtuluş Savaşı’ndan Destansı Köy Enstitülerine’ konulu panel, eğitimci-yazar Muzaffer Koçak’ın sunumuyla Antalya Tabip Odası Toplantı Salonu’nda gerçekleştirildi. Koçak, Cumhuriyet’in kuruluş felsefesinden Köy Enstitüleri’nin üretim odaklı eğitim modeline kadar uzanan süreci çarpıcı analizlerle dinleyicilere aktardı. Panelin açılışında Kurtuluş Savaşı’nın sosyo-ekonomik temellerine değinen Muzaffer Koçak, Gazi Mustafa Kemal önderliğindeki mücadelenin sadece bir askeri başarı değil, aynı zamanda yerleşik ‘Efendi-Köle’düzenine karşı bir başkaldırı olduğunu belirtti. Koçak, savaşın finansal ayağında Anadolu eşrafının ve ağalarının kritik rol oynadığını, bunun en somut örneğinin ise Dersimli Diyap Ağa olduğunu vurguladı.
Eğitimde devrim
Mustafa Kemal Atatürk’ün “Milletin asıl efendisi köylüdür” sözünün altını çizen Başkan Muzaffer Koçak, Cumhuriyet’in ilanıyla başlayan aydınlanma sürecinin eğitim ayağına dikkat çekti. 3 Mart 1924’te çıkarılan Tevhid-i Tedrisat Kanunu’nun önemini belirten Koçak, şunları söyledi: “Bu kanunla hedeflenen; köleci toplum düzeninin içi boş kavramlarını terk ederek, gözle görülür, elle tutulur ‘Madde Bilgisi’ne yönelmekti. Köy Enstitüleri, Amasya Tamimi’nde filizlenen birey sorumluluğuna dayalı etkinliklerin yarattığı destansı bir oluşumdur.” Konuşmasında Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası ve Serbest Cumhuriyet Fırkası gibi çok partili hayata geçiş denemelerine de değinen Koçak, 1938 sonrası siyasi tabloda yaşanan değişimleri analiz etti. 28 Aralık 1938’de Hasan Ali Yücel’in Milli Eğitim Bakanı olmasıyla Kepirtepe ve Gölköy gibi enstitülerin açıldığını, böylece sayının hızla arttığını hatırlattı. Köy Enstitüleri’nin kurucusu Hasan Ali Yücel’i vefatının 61. yılında saygı ve minnetle anan YKKED Başkanı Muzaffer Koçak, enstitülerin neden unutulmaz bir felsefeye sahip olduğunu iki temel maddeyle özetledi: “Üretim için gerekli her bilgi, iş içinde birlikte öğrenilir ve öğretilirdi. Birlikte üretme ve üretilen değerleri adaletli bir şekilde paylaşma ilkesi en ön sıradaydı. Panel, katılımcıların soruları ile sona erdi.
