Lider İş Kadınları Derneği (İŞKADER) Tarih Komisyonu tarafından hazırlanan ‘Tarihte Kadın’ programında, Türk tarihinin önemli başlıklarından biri olan “Türk Töresinde Kadının Yeri” konusu kapsamlı bir sohbetle değerlendirildi. Programın moderatörlüğünü, İŞKADER Tarih Komisyonu Başkanı Bahar AKSUNGUR üstlendi. Programa İŞKADER Eğitim Komisyonu Başkanı Pınar TEYİN ile İŞKADER Tarih Komisyonu üyeleri Vicdan DEMİRCİ ve Sıla ÖZPOLAT konuk olarak katıldı.
Programda ilk olarak Orta Asya Türk toplumunda kadının sosyal, hukuki ve siyasi konumu ele alındı. Vicdan Demirci, Türk toplumunun geleneksel yapısında törenin önemine değinerek aile, uruk, boy ve bodun yapılanması üzerinden toplumsal düzeni anlattı. Eski Türk toplumunda kadının yalnızca aile hayatıyla sınırlı bir konumda bulunmadığını; sosyal, ekonomik ve siyasi yaşamın farklı alanlarında aktif sorumluluk üstlendiğini ifade etti. Türk kadınının ata binmesi, ok ve silah kullanması, avcılık yapması ve gerektiğinde savaşlara katılması, dönemin toplumsal yaşamındaki etkin rolünün göstergeleri arasında değerlendirildi.
Ayrıca kadının aile içerisindeki yeri, evlilikte karşılıklı sorumluluklar, mal varlığı, miras ve boşanma hakkı gibi konular da programda gündeme geldi.
Devlet yönetiminde söz sahibi kadın
Programın dikkat çeken bölümlerinden birinde, eski Türk devletlerinde hükümdarın eşi olan Hatun'un konumu değerlendirildi. Hatun'un yalnızca hükümdarın eşi olarak görülmediği; devlet yönetiminde, diplomatik ilişkilerde ve siyasi törenlerde önemli sorumluluklar üstlendiği anlatıldı. Yabancı elçilerin kabul edilmesi, hükümdarın yanında devlet törenlerine katılınması ve gerektiğinde hükümdarın yokluğunda devlet işlerinin yürütülmesi gibi örnekler üzerinden kadının yönetim mekanizmasındaki yeri ele alındı. Pınar Teyin, Türk devlet anlayışındaki ‘kut’ kavramı üzerinden kadının devletin meşruiyeti ve devamlılığıyla ilişkisini değerlendirdi. Orhun Yazıtları'nda yer alan ifadelerden hareketle Hatun'un manevi ve siyasi konumuna dikkat çekilirken, yönetme yetkisinin yalnızca güç değil, aynı zamanda adalet ve sorumluluk anlamına geldiği vurgulandı.
Bağımsızlık ve kararlılığın sembolü
Sıla ÖZPOLAT ise programda Türk tarihinin öne çıkan kadın hükümdarlarından Tomris Hatun'u anlattı. Saka/Massaget topluluklarıyla ilişkilendirilen Tomris Hatun'un Pers hükümdarı II. Kiros'a karşı verdiği mücadele, bağımsızlık iradesinin tarihsel örneklerinden biri olarak değerlendirildi. Tomris Hatun'un siyasi evlilik yoluyla Pers hâkimiyetini kabul etmeyi reddetmesi ve halkının bağımsızlığını korumak için mücadele etmesi üzerinde duruldu. Anlatımda, Tomris Hatun'un askeri stratejisi, liderliği, kararlılığı ve zor koşullar altında üstlendiği sorumluluklar öne çıkarıldı. Antik kaynaklarda yer alan Tomris Hatun anlatılarının tarihsel önemi de gündeme getirildi. Programın ilerleyen bölümünde eski Türk toplumundaki kadın anlayışı ile Cumhuriyet dönemindeki kadın hakları arasında tarihsel bir bağ kuruldu.
Mustafa Kemal Atatürk'ün kadınların toplumsal ve siyasal yaşama katılımına verdiği önem üzerinde duruldu. Türk kadınının tarih boyunca üstlendiği sorumlulukların Cumhuriyet döneminde modern hukuk ve vatandaşlık haklarıyla yeni bir boyut kazandığı ifade edildi. Kadının ailede, toplumda ve devlet hayatında etkin olmasının milli birlik, toplumsal dayanışma ve bağımsızlık açısından taşıdığı önem vurgulandı. Karşılıklı bilgi ve değerlendirmelerle devam eden programda, Türk kadınının tarihsel kimliğinin ve kültürel mirasının gelecek kuşaklara aktarılmasının önemi üzerinde duruldu. İŞKADER Tarih Komisyonu tarafından hazırlanan “Tarihte Kadın” programının, kadınların tarih içerisindeki yerini farklı dönemler ve örnek şahsiyetler üzerinden ele alarak tarih bilincine katkı sunmayı amaçladığı belirtildi.
