Geçtiğimiz günlerde kutlanan 27 Eylül Dünya Turizm Çalışanları Günü kapsamında sektörün sorunlarına dikkat çeken Turizm Çalışanları Derneği Başkanı Mustafa Yahyaoğlu, turizmin Türkiye ekonomisi ve istihdamındaki hayati rolüne vurgu yaparak asıl gücün emekçilerde olduğunu belirterek, turizm yalnızca turizm patronlarına bırakılamayacak kadar ciddi bir iştir” dedi. Turizm sektörünün yalnızca tatil, konaklama ve eğlenceden ibaret olmadığını vurgulayan
Yahyaoğlu, sektörün milyonlarca insanın doğrudan veya dolaylı olarak geçimini sağladığı dev bir ekonomik alan olduğunu belirtti. Turizmin insanların ekonomik ve kültürel gelişimine paralel olarak ortaya çıkan önemli bir ihtiyaç olduğunu ifade eden Yahyaoğlu, gezmek, görmek, dinlenmek, eğlenmek ve
sosyalleşmek isteyen insanların konaklama, yeme-içme ve ulaşım başta olmak üzere çok sayıda hizmete ihtiyaç duyduğunu söyledi. Yahyaoğlu, “Ülkelerin doğal zenginlikleri, ekonomik kaynakları ve milyonlarca insanın emeği bu sektörde seferber ediliyor. Diğer birçok sektör istihdam kaybederken hizmet sektörü ve turizm istihdam yaratmaya devam ediyor” dedi. Antalya’nın turizmdeki ağırlığına da dikkat çeken Yahyaoğlu, sezon döneminde kentte yaklaşık 1,5 milyon kişinin turizmin farklı alanlarında çalıştığını, Türkiye genelinde ise turizm çalışanlarının sayısının milyonlarla ifade edildiğini kaydetti. Türkiye’nin turizm hedeflerinin sektör çalışanlarının sayısını da artıracağını dile getiren Yahyaoğlu, turizmde büyüme hedefleri ortaya konulurken insan kaynağının da aynı ölçüde planlanması gerektiğini söyledi. Yahyaoğlu, turizm gelirlerinin Türkiye ekonomisi açısından önemli bir döviz kaynağı oluşturduğunu belirterek, sektörün yalnızca oteller ve seyahat işletmelerinden ibaret olmadığını ifade etti. Turizmin tarımdan gıdaya, temizlik kimyasallarından tekstile, camdan porselene, paslanmaz çelikten otomotive kadar çok sayıda sektörü doğrudan veya dolaylı biçimde etkilediğini söyledi.
‘Yetişmiş işçi sektörden uzaklaşıyor’
Turizm sektörünün en önemli sorunlarından birinin yetişmiş ve deneyimli çalışanların sektörden uzaklaşması olduğunu savunan Yahyaoğlu, çalışma koşullarının iyileştirilmemesi halinde sektörün nitelikli insan kaynağı konusunda daha büyük sorunlarla karşılaşacağını dile getirdi. Yahyaoğlu, “Kalifiye, eğitimli ve yıllarını bu sektöre vermiş işçiler ve yöneticiler yurt dışına veya başka sektörlere yöneliyor. Bunun yerine daha düşük ücretlerle ve daha ağır çalışma koşullarıyla işçi açığı kapatılmaya çalışılıyor. Gerekli kalitede ve sayıda yetişmiş eleman bulunamadığında ise sektörden sürekli personel sıkıntısı konusunda şikâyetler duyuyoruz” ifadelerini kullandı. Turizm sektöründe çalışanların sezonluk istihdam, uzun çalışma süreleri, düşük ücret, mobbing ve iş güvencesi gibi sorunlarla karşı karşıya kaldığını ileri süren Yahyaoğlu, çalışanların haklarının korunması gerektiğini belirtti. ‘Değirmen gibi işçi öğüten bir mekanizma kabul edilemez ve sürdürülemez’ diyen Yahyaoğlu, çalışanların emeğinin karşılığını almasının yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda sosyal ve hukuki bir mesele olduğunu kaydetti.
‘Çalışanlar örgütlenmek zorunda’
Turizm çalışanlarının farklı meslek dernekleri altında örgütlenmesinin tek başına yeterli olmayacağını savunan Yahyaoğlu, sektörün bütün çalışanlarını kapsayacak demokratik ve ilkeli bir sendikal örgütlenmeye ihtiyaç olduğunu söyledi. Yahyaoğlu, aşçıların, kat hizmetleri çalışanlarının, teknik servis personelinin, barmenlerin, baristaların, ön büro çalışanlarının, kafe ve bar çalışanlarının ve kuryelerin ayrı ayrı örgütlenmesinin sektörün ortak sorunlarının çözümünde yeterli olmayacağını belirtti. ‘Gerçek, ilkeli ve demokratik sendikalarda örgütlenerek ulusal ve uluslararası ölçekte bütünlüklü bir mücadele ortaya koymak zorundayız’ diyen Yahyaoğlu, işverenlerin örgütlü hareket ettiği bir sektörde çalışanların da haklarını koruyabilmek için örgütlü olması gerektiğini söyledi. Her sezon sonunda turizm çalışanlarının ücret, kıdem, işten çıkarma ve diğer hakları konusunda mağduriyet yaşadığını ileri süren Yahyaoğlu, çalışanların sezon boyunca da yoksulluk, mobbing ve hukuksuzluk iddialarıyla karşı karşıya kalabildiğini dile getirdi. Yahyaoğlu, turizmin sürdürülebilir olması için yalnızca tesislerin ve hizmetlerin değil, çalışanların yaşam ve çalışma koşullarının da iyileştirilmesi gerektiğini vurguladı. Türkiye turizminin rekabet gücünün doğal zenginliklerin yanı sıra hizmet ve ürün kalitesiyle de doğrudan bağlantılı olduğunu belirten Yahyaoğlu, bu hizmeti üreten çalışanların sektör
içerisindeki değerinin göz ardı edilmemesi gerektiğini söyledi. Yahyaoğlu, “Turizm rekabet gücünü doğal zenginliklerimizden, hizmet kalitesinden, ürün kalitesinden ve tesislerin kalitesinden alıyorsa, bu hizmeti üretenlerin de kendi kıymetini ve ağırlığını ortaya koyması gerekiyor. Bunun yolu örgütlü mücadeleden geçiyor” dedi.
