Akdeniz Motosikletli Kuryeler Federasyonu Başkanı Nihat Özdemir, kamuoyunda oluşturulan ‘kuryeler 150-200 bin lira kazanıyor’ algısının sektöre çok sayıda deneyimsiz ve eğitimsiz kişinin yönelmesine neden olduğunu belirterek, kurye sektöründe kapsamlı ve kalıcı düzenleme yapılması çağrısında bulundu. 27 yıldır sektörün içinde olduğunu belirten Özdemir, “Böyle bir kazancı düzenli olarak elde eden bir kurye görmedim. Eğer böyle bir kazanç gerçekten varsa, buyursunlar bize ispat etsinler. Biz de hep birlikte o işe girelim” dedi. Kurye sektörünün son yıllarda hızlı bir şekilde büyüdüğünü belirten Akdeniz Motosikletli Kuryeler Federasyonu Başkanı Nihat Özdemir, bu büyümenin önemli nedenlerinden birinin kamuoyunda oluşturulan yüksek kazanç algısı olduğunu söyledi. ‘Kuryeler çok yüksek kazanç elde ediyor’ şeklindeki söylemlerin, mesleğin kolay ve yüksek gelir getiren bir iş olduğu yönünde yanlış bir algı oluşturduğunu belirten Özdemir, bu nedenle herhangi bir mesleki eğitimden, yeterli sürüş deneyiminden veya sektörel hazırlık sürecinden geçmeyen çok sayıda kişinin kurye olarak çalışmaya başladığını ifade etti. Özdemir, özellikle motosiklet kullanımında yeterli deneyimi bulunmayan kişilerin doğrudan yoğun şehir trafiğine ve yüksek tempolu çalışma düzenine dahil edilmesinin ciddi riskler oluşturduğunu belirterek, yaşanan trafik kazalarının ardından sektörün bütün yönleriyle ele alınması gerektiğini söyledi.
‘Böyle kazanan kurye görmedim’
Kamuoyunda sık sık dile getirilen ‘150-200 bin lira kazanan kurye’ söylemine tepki gösteren Özdemir, bu rakamların sektörün gerçekleriyle örtüşmediğini savundu. 27 yıldır kurye sektörünün içerisinde olduğunu ifade eden Özdemir, düzenli şekilde bu seviyelerde kazanç elde eden bir kurye görmediğini belirtti. Özdemir, yüksek kazanç iddialarının kuryelerin gerçek çalışma koşullarını ve giderlerini göz ardı ettiğini söyledi. Özdemir, “150-200 bin lira kazanan kurye” söylemine ilişkin, “Eğer böyle bir kazanç gerçekten varsa, buyursunlar bize ispat etsinler. Biz de hep birlikte o işe girelim.” ifadelerini kullandı. Kurye gelirlerinin değerlendirilmesinde yalnızca elde edilen cironun dikkate alınmaması gerektiğini belirten Özdemir, motosikletin yakıtı, bakım ve onarım giderleri, sigorta, vergi, sosyal güvenlik ödemeleri ve diğer işletme maliyetlerinin de hesaba katılması gerektiğine dikkat çekti. Yüksek kazanç algısının mesleğin gerektirdiği niteliklerin göz ardı edilmesine yol açtığını belirten Özdemir, kuryeliğin yalnızca motosiklet ehliyeti alıp trafiğe çıkmaktan ibaret olmadığını vurguladı. Profesyonel olarak kurye hizmeti veren kişilerin motosiklet konusunda teknik bilgiye sahip olması, ileri sürüş eğitimi alması, trafik kurallarını iyi bilmesi ve iş güvenliği konusunda gerekli eğitimlerden geçirilmesi gerektiğini belirten Özdemir, yeterli deneyime sahip olmayan kişilerin yoğun trafik içerisinde çalıştırılmasının hem kendi hayatlarını hem de diğer yol kullanıcılarının güvenliğini tehdit ettiğini söyledi. Özdemir, sektörün büyümesiyle birlikte kurye sayısının da arttığını, ancak eğitim ve denetim mekanizmalarının aynı oranda geliştirilmemesi halinde sorunların daha da büyüyeceğini aktardı.
‘Sadece belge yeterli değil’
Kurye sektörüne yönelik P1, SRC ve benzeri belge ve düzenlemelerin hayata geçirildiğini hatırlatan Özdemir, ancak yalnızca belge şartı getirmenin yeterli olmadığını söyledi. Sektörde asıl ihtiyacın etkin ve sürekli bir denetim mekanizması olduğunu belirten Özdemir, kuryelerin çalışma durumlarının merkezi bir sistem üzerinden takip edilmesini önerdi. Özdemir, trafikte araç ve sürücü bilgilerinin kontrol edilebilmesine benzer bir sistemin kuryeler için de oluşturulabileceğini belirterek, kurye kimliği, çip veya T.C. kimlik numarası üzerinden kişinin hangi işletmede çalıştığının, çalışma saatlerinin, mesaisinin başlayıp başlamadığının, gerekli belgelerinin bulunup bulunmadığının ve sosyal güvence durumunun yetkili kurumlar tarafından görülebilmesi gerektiğini ifade etti. Böyle bir sistemin kayıt dışı çalışmanın yanı sıra eğitimsiz ve kontrolsüz şekilde kuryelik yapılmasının da önüne geçebileceğini belirten Özdemir, teknolojik altyapının etkin bir denetim sistemi oluşturmak için kullanılabileceğini söyledi. Kurye sektöründeki denetim ve çalışma koşulları tartışılırken Alanya’da bir kuryenin araç çarpması sonucu hayatını kaybetmesinin büyük üzüntü yarattığını belirten Özdemir, yaşanan kazanın sektördeki riskleri bir kez daha ortaya koyduğunu söyledi. Her gün binlerce kuryenin motosiklet üzerinde çalışarak geçimini sağladığını belirten Özdemir, çalışma koşullarının iyileştirilmemesi, yeterli eğitim verilmemesi ve denetimlerin etkin şekilde yapılmaması halinde yeni kazaların yaşanabileceği uyarısında bulundu. Bir meslektaşlarını daha iki teker üzerinde çalışırken kaybettiklerini belirten Özdemir, “Artık bir meslektaşımızı daha kaybetmek istemiyoruz.” dedi.
‘Çalışma yükü giderek artıyor’
Kurye hizmeti veren işletmelerin kilometre ve hizmet alanlarını genişlettiğini belirten Özdemir, şehirlerin ve bölgelerin büyümesiyle birlikte kuryelerin üzerindeki çalışma yükünün de arttığını söyledi. Kurye sayısındaki artışa rağmen bazı bölgelerde çalışanların belgelerinin, çalışma şartlarının ve sosyal güvencelerinin yeterince kontrol edilmediğini savunan Özdemir, sektörün büyümesinin daha güçlü bir denetim sistemini zorunlu hale getirdiğini ifade etti. Özdemir, çalışma saatlerinin ve mesai sürelerinin de denetlenmesi gerektiğini belirterek, zaman baskısının kuryeleri trafik açısından daha riskli davranışlara yöneltebileceğine dikkat çekti. Kurye sektörünün önemli sorunlarından birinin de sosyal güvence olduğunu belirten Özdemir, yasal düzenlemelere rağmen sosyal güvencesiz çalışan kuryelerin bulunduğunu söyledi. Bir kaza sonrasında sosyal güvencesi bulunmayan kuryelerin yalnızca sağlık sorunlarıyla değil, ekonomik problemlerle de mücadele etmek zorunda kaldığını ifade eden Özdemir, özellikle ağır yaralanma veya çalışma gücünün kaybedilmesi halinde kuryelerin ve ailelerinin ciddi mağduriyet yaşayabildiğini belirtti. Bağ-Kur ve vergi borçları devam eden bir kuryenin yaşadığı kaza sonrasında hem sağlık hem de ekonomik açıdan zor bir süreçle karşı karşıya kaldığını belirten Özdemir, bazı meslektaşlarının kurye olarak başladıkları çalışma hayatından ciddi borç yüküyle çıkmak zorunda kaldığını söyledi.
Kapsamlı ve kalıcı bir yasası
Sektörde yaşanan sorunların geçici düzenlemelerle çözülemeyeceğini belirten Nihat Özdemir, kapsamlı ve kalıcı bir Kurye Yasası çıkarılması gerektiğini söyledi. Kuryeliğin başlı başına bir meslek olarak tanımlanmasını isteyen Özdemir, mesleğe giriş şartlarının, eğitim süreçlerinin, çalışma koşullarının, sosyal güvenlik haklarının ve denetim mekanizmalarının yasal bir çerçeveye kavuşturulması gerektiğini ifade etti. Özdemir, kuryelerin yalnızca belge sahibi olup olmadıklarının değil, mesleği güvenli şekilde yapabilecek bilgi ve beceriye sahip olup olmadıklarının da kontrol edilmesi gerektiğini vurguladı. Akdeniz Motosikletli Kuryeler Federasyonu olarak Antalya’da Kuryeler Odası kurulmasını önemsediklerini belirten Özdemir, sektörün kendi içerisinden gelen temsilciler tarafından örgütlenmesinin sorunların çözümüne katkı sağlayacağını söyledi. Devletin desteği ve ilgili kurumların iş birliğiyle kurulacak bir Kuryeler Odası’nın, kuryelerin çalışma koşullarının iyileştirilmesi, mesleki eğitimlerin düzenlenmesi, sektörün kayıt altına alınması ve kamu kurumlarıyla daha etkin iletişim kurulması açısından önemli bir adım olacağını belirten Özdemir, sektörün sorunlarını sahadan bilen kişiler olarak çözüm konusunda katkı sunmaya hazır olduklarını ifade etti. Yapılmasını istedikleri düzenlemelerin kimsenin ekmeğine engel olmak amacı taşımadığını özellikle vurgulayan Özdemir, amaçlarının kuryelerin daha güvenli, bilinçli, eğitimli ve sosyal güvenceli koşullarda çalışmasını sağlamak olduğunu hatırlattı. Kuryelerin çalışma şartlarının iyileştirilmesinin yalnızca çalışanların değil, trafikte bulunan tüm insanların güvenliği açısından da önemli olduğunu belirten Özdemir, sektörün sürdürülebilir bir yapıya kavuşması için kamu kurumları, işletmeler ve sektör temsilcilerinin birlikte hareket etmesi gerektiğini ifade etti. Yetkilileri ve ilgili bakanlıkları kurye sektöründeki sorunlara kalıcı çözüm üretmeye davet eden Özdemir, gerekli yasal düzenlemelerin bir an önce hayata geçirilmesini istedi. Kuryelerin iki teker üzerinde hayatlarını ve emeklerini ortaya koyarak çalıştıklarını belirten Özdemir, yeni can kayıplarının yaşanmaması için sektörün ciddi biçimde denetlenmesi gerektiğini söyledi. Özdemir, “Bizler iki teker üzerinde sadece paket taşımıyoruz. Bizler, hayatımızı ve emeğimizi ortaya koyarak çalışıyoruz. Bir canın bedeli hiçbir paketten, hiçbir siparişten ve hiçbir kazançtan daha değerli değildir. Artık bir meslektaşımızı daha kaybetmek istemiyoruz. Yetkililerimizi, ilgili bakanlıklarımızı ve tüm kurumlarımızı sorumluluk almaya, gerekli yasal düzenlemeleri hayata geçirmeye ve kurye sektörünü ciddi anlamda denetim altına almaya davet ediyoruz” ifadelerini kullandı.
