Antalya’nın hayati su kaynaklarını ve endemik ekosistemini barındıran Akseki Değirmenlik bölgesinde, Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü’ne ait 34107 sayılı boksit madeni ruhsatı kapsamında planlanan kapasite artışı projesi büyük tepki topladı. Değirmenlik Köyü Yardımlaşma Derneği ve bölge sakinleri, projenin Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporuna karşı bilimsel verilerle desteklenen sert bir itiraz metniyle karşılık verdi.
Bilimsel veriler çatışıyor
Bölge halkı adına yapılan açıklamada, ÇED raporunda sunulan flora ve fauna envanterinin eksik ve hatalı olduğu vurgulandı. Raporda bölgede 93 hayvan türü olduğu iddia edilirken, Prof. Dr. Mustafa Sözen tarafından yapılan saha çalışmalarında bu sayının 213 olduğu ortaya koyuldu. Açıklamada, "ÇED dosyasında nesli tehlikede 4 tür listelenmişken, gerçekte 14 tür yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu eksik listelerle sağlıklı bir değerlendirme yapılamaz" denilerek flora çalışmalarında Prof. Dr. Ahmet Duran’ın raporundaki hassas endemik türlerin göz ardı edildiği belirtildi.
'Su deposu tehlikede'
Projenin en kritik noktasını ise su kaynakları oluşturuyor. Değirmenlik ve çevresinin Antalya’nın doğal su toplama havzası olduğu hatırlatılan açıklamada, madencilik faaliyetinin yeraltı su seviyesinin altında yapılacağı ve ortamın susuzlaştırılacağı belirtiliyor. Yapılacak patlatmaların yeraltı su yollarını değiştirerek Değirmenlik kaynağının kurumasına ve Akseki’nin içme suyu kuyularının verimsizleşmesine yol açacağı öngörülüyor. Su yollarının değişmesinin Manavgat Irmağı’nın debisini de olumsuz etkileyeceği vurgulanıyor.
Anayasal hak hatırlatması
Köylüler, projenin başta Anayasa’nın 56. maddesi (Sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı) olmak üzere; Çevre Kanunu, Milli Parklar Kanunu ve Toprak Koruma Kanunu’na açıkça aykırı olduğunu ifade etti. Maden faaliyetinin sadece doğayı değil, bölgedeki tarımı, hayvancılığı ve eko-turizmi de bitireceği savunuldu. Açıklamanın sonuç bölümünde maden savunucularına seslenen Değirmenlik Köyü Yardımlaşma Derneği, boksit madeninin dünyanın pek çok yerinde bulunabileceğini ancak yok edilen bir su kaynağının veya endemik türün geri getirilmesinin imkansız olduğunu belirtti.
Köylülerin talebi net!
Derneğin ve köylülerin ise ortak talebi net. Köylüler, kamu yararı ve sürdürülebilir kalkınma ilkeleriyle bağdaşmayan bu ÇED raporunu kabul etmediklerini ifade ederek, "Resmi itirazımızı yapıyor ve ÇED sürecinin derhal durdurulmasını talep ediyoruz. Su yaşamdır; suyumuza ve geleceğimize sahip çıkıyoruz" diye konuştu.
