TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Dışişleri Bakanlığı ile ona bağlı kuruluşların '2027 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Teklifi' ile '2025 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Teklifi'ni görüşmek üzere AK Parti Samsun Milletvekili Mehmet Muş başkanlığında toplandı. Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, bütçe üzerine sunum yaptı. Bakan Fidan, 2026 yılının belirsizliklerin arttığı, ihtilafların tek bir bölgeyle sınırlı kalmayarak küresel barış ve istikrarı tehdit ettiği bir yıl olduğunu söyleyerek, "Belirsizliğin temel parametre halini aldığı mevcut ortamda Türkiye, yaşanan küresel sarsıntıları en yakından hisseden ülkelerden birisidir. Küresel rekabet sahalarının kesişim noktasında yer alan Türkiye’nin, dünyanın içinden geçmekte olduğu dönüşüm sürecini dışarıdan izleme gibi bir şansı yoktur. Belirsizlikler döneminde yürütmekte olduğumuz çok boyutlu dış politikayla hem bölgemizde hem dünya genelinde barış ve istikrarı tesis etmek için sorumluluk üstlenmekten kaçınmıyoruz" diye konuştu.
'BÖLGESEL SAHİPLENME, TEMEL PARAMETREMİZ'
Yapıcı girişimlere duyulan ihtiyacın, her zamankinden daha belirgin hale geldiğini vurgulayan Bakan Fidan, "Bu nedenle, bölgesel sahiplenme ilkesini kalıcı ve sürdürülebilir iş birliği mekanizmalarının inşa edilmesi için temel bir parametre olarak değerlendirmekteyiz. 2026 yılında, bölgesel sahiplenme ilkesi temelinde oluşturduğumuz yapıcı ve sorumluluk sahibi dış politika, hem bölgemizde hem küresel ölçekte ülkemizin çekim gücünü artırmıştır. Bölgemizde güvenlik ve refahı, küresel ölçekte istikrar ve barışı tesis etmek üzere yürüttüğümüz dış politikamızda yüce Meclisimizden güç alıyor, değerli milletvekillerimizin katkılarını şükranla karşılıyoruz" ifadelerini kulandı.
'FİLİSTİN'İN HUKUKUNU SAVUNMAYI SÜRDÜRECEĞİZ'
Filistin’in yıl boyunca dış politikanın öncelikli gündem maddelerinden biri olmaya devam ettiğini kaydeden Bakan Fidan, "Önümüzdeki yıl da bu çalışmalarımızı artırarak sürdüreceğiz. Filistin’e destek sağlanması ve İsrail’e yönelik uluslararası izolasyonun artarak devam etmesi için yürüttüğümüz çalışmaların nihai stratejik hedefi; 1967 sınırları temelinde, başkenti Doğu Kudüs olan, bağımsız, egemen ve toprak bütünlüğünü haiz bir Filistin devletinin kurulmasıdır. Bu hedefe ulaşana kadar da Filistin halkının hak ve hukukunu savunmayı sürdüreceğiz" dedi.
'SURİYE’DE KAPSAYICI BİR DÜZENİ DESTEKLİYORUZ'
Suriye’nin de dış politikada öncelikli konu olduğunu söyleyen Bakan Fidan, "Bölgesine istikrarsızlık yayan değil, bölgenin istikrarına katkı sağlayan bir Suriye, milli menfaatlerimiz bakımından önem taşımaktadır. Suriye tarihinde ilk defa Kürtlere temel hak ve özgürlüklerinin verilmiş olması da ülke içindeki istikrarın güçlendirilmesi açısından önem taşımaktadır. Bu bağlamda, Suriye’de Türkmenler de dahil olmak üzere, bütün kesimlerin eşit vatandaşlık ilkesi temelinde temsil edildiği, kapsayıcı bir siyasi düzeni destekliyoruz" diye konuştu.
Bakan Fidan, istikrarlı bir Suriye’nin tesis edilmesinin önündeki en önemli engellerden birisinin İsrail’in yayılmacı politikaları olduğunu belirterek, "İsrail’in, gerek bölgede gerek uluslararası alanda saldırgan politikalarının bir bedeli olacağını görmesi için uluslararası toplumla iş birliği içerisinde çalışmalarımıza devam ediyoruz. İsrail’in bölgeye istikrarsızlık yayan politikalarla kendi güvenliğini sağlayamayacağını idrak etmesi gerektiğini de her vesileyle vurguluyoruz" ifadelerini kulandı.
'KALKINMA YOLU PROJESİ'NE DESTEĞİMİZİ SÜRDÜRÜYORUZ'
Bakan Fidan, Irak’a yönelik politikayı bütüncül bir anlayışla ele aldıklarını ifade ederek, "Sayın Cumhurbaşkanımızın 2024’te Irak’a yaptığı tarihi ziyaretle güç kazanan iş birliğimizi daha da ileriye taşımaya gayret ediyoruz. Başbakan Zeydi’nin 28 Temmuz’daki ziyareti vesilesiyle imzalanan anlaşmaların ardından enerji, ulaştırma ve su altyapısı gibi alanlardaki projeleri en kısa sürede hayata geçirmeye öncelik veriyoruz. Bu çerçevede, bölgemizin istikrar ve refahına kayda değer katkı sağlayacak, stratejik nitelikteki Kalkınma Yolu Projesi’ne desteğimizi sürdürüyoruz. Sincar’daki PKK mevcudiyetinin tasfiyesine yönelik Irak hükümetinin adımlarından memnuniyet duyuyoruz. Irak’ın Sincar’da atacağı somut adımlara paralel olarak Başika’daki faaliyetlerimizin de kademeli biçimde sonlandırılması konusunda vardığımız mutabakat, Irak’la ilişkilerimizde yeni bir döneme girmekte olduğumuzun açık bir göstergesidir" dedi.
'KALICI BARIŞA YÖNELİK UMUTLAR GÜÇLENDİ'
Güney Kafkasya’ya da yapıcı bir anlayışla yaklaştıklarını vurgulayan Bakan Fidan, "Azerbaycan’la eş güdüm içinde yürüttüğümüz Ermenistan ile normalleşme sürecindeki ilerleme, bölgede uzun süredir beklenen kalıcı barışa yönelik umutları güçlendirmiştir. Ermenistan’ın ülkemize ve Azerbaycan’a yönelik barışçıl ve yapıcı yaklaşımını da bu bağlamda memnuniyetle karşılıyoruz. 'Tek millet, iki devlet' anlayışıyla özel bağlara sahip olduğumuz Azerbaycan ile aramızdaki stratejik ortaklık ve müttefiklik ilişkisi, Güney Kafkasya’da kalıcı barış ve istikrar bakımından itici bir güç teşkil etmektedir. Bu çerçevede, Ermenistan ile Azerbaycan arasında barış anlaşmasının imzalanması yoluyla Güney Kafkasya’nın donmuş ihtilaflarla değil, istikrar ve refah vizyonuyla’ anılan bir bölgeye dönüşmesi için üzerimize düşeni yerine getirmeye devam ediyoruz" ifadelerini kullandı.
'YENİ BİR İŞ BİRLİĞİ DÖNEMİ BAŞLAYABİLİR'
Türkiye-Avrupa Birliği (AB) ilişkilerine değinen Fidan, "Avrupa Birliği’nin son dönemde ülkemizle diyalog ve temaslarını kuvvetlendirme yönünde bir çaba içinde olduğunu görüyoruz. Biz de katılım sürecimizin siyasi saiklerden ve tek taraflı gündemlerden bağımsız, objektif kriterler ve stratejik iş birliği perspektifi temelinde ilerletilmesi gerektiğini vurguluyoruz. Önümüzdeki dönemde, AB ile ilişkilerimiz bağlamında temel önceliklerimizi; Gümrük Birliği’nin güncellenmesi, ülkemizin ‘Made in EU’ girişimi kapsamına dahil edilmesi, vize serbestisi diyaloğunun hızlandırılması, AB’nin güvenlik ve savunma mekanizmalarının NATO’yu tamamlayıcı nitelikte olması ve ülkemizin de bunlara dahil edilmesi hususları teşkil edecektir. Avrupa Birliği’nin stratejik bir vizyonla hareket etmesi ve siyasi irade ortaya koyabilmesi halinde, ilişkilerimizde ortak menfaat temelinde yeni bir iş birliği döneminin başlayabileceğine inanıyoruz" diye konuştu.
ABD İLE İLİŞKİLER
ABD ile ilişkilerin de karşılıklı saygı ve çıkarlar temelinde geliştirildiğini söyleyen Fidan, "Sayın Cumhurbaşkanımız ile ABD Başkanı Trump arasındaki dostluk ve samimi diyalogdan da güç alarak, ilişkilerimizi stratejik vizyon ve olumlu gündem etrafında ilerletiyoruz. Başkan Trump’ın temmuz ayında Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi’ne katılımı ve zirveden hemen önce ülkemize gerçekleştirdiği resmi ziyaret, ilişkilerimizin ileriye taşınması bakımından faydalı olmuştur. Trump yönetimi ile Gazze’den Suriye’ye, Ukrayna’dan Kafkasya’ya uzanan geniş bir coğrafyaya ilişkin konularda diyalog ve istişaremizi sürdürüyoruz. Kuzey Amerika’nın bir diğer önemli ülkesi olan Kanada ile ilişkilerimizi stratejik ortaklık seviyesine yükselttik ve Serbest Ticaret Anlaşması müzakerelerine başlama kararı aldık. Önümüzdeki dönemde Kanada’yla enerjiden savunma sanayine uzanan geniş bir yelpazede iş birliğimizi derinleştirmeyi öngörüyoruz" dedi.
Bakanlığın diğer faaliyetlerine değinen Fidan, "Yurt dışında yaşayan yaklaşık 7,5 milyon vatandaşımızın haklarının korunması ve kaliteli konsolosluk hizmetlerine erişiminin sağlanması temel önceliklerimizden biri olmaya devam etmektedir. Ayrıca, vatandaşlarımızın karşı karşıya kaldığı vize sorunları da bakanlığımızca yakından takip edilmektedir. Özellikle AB nezdindeki yoğun girişimlerimiz neticesinde, hayata geçirilen ‘Cascade/Kademeli Vize Uygulaması’ ile vatandaşlarımızın hızlandırılmış bir prosedürle çok girişli Schengen vizesi alabilmesinin önü açılmıştır" ifadelerini kullandı.
BÜTÇE TEKLİFİ 64,4 MİLYAR LİRA
Bakan Fidan, 2025 yılında Dışişleri Bakanlığı’na tahsis edilen bütçeyi kamu kaynaklarının en etkin şekilde kullanılmasına önem göstererek ve tasarruf tedbirlerini titizlikle uygulayarak kullandıklarını belirtti. Fidan, “2025 yılı kesin hesabına göre, bakanlığımıza yıl sonu itibarıyla toplam 40,2 milyar TL ödenek tahsis edilmiştir. Harcamamız 36,9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Dolayısıyla, tasarruf tedbirlerine uyarak etkin şekilde kullandığımız bütçemizin gerçekleşme oranı yüzde 91,7’dir" diye konuştu. Fidan ayrıca, bakanlığın 2027 yılı bütçe teklifinin 64,4 milyar TL olduğunu ifade etti.
Komisyon, milletvekillerinin soru, değerlendirme ve görüşleriyle devam ediyor.



