Türkiye’de artan enflasyon ve hayat pahalılığı dar gelirlinin ve emeklinin omuzlarındaki yükü her geçen gün artırırken, ekonomik tablonun vahametini gözler önüne seren yeni bir veri analizi yayımlandı. Birleşik Emekliler Sendikası Antalya Şube Başkanı Ahmet Hilmi Kancı raporda, 2000 yılından bugüne kadar asgari ücretin temel tüketim harcamaları, döviz, altın ve konut kiraları karşısındaki değişimi detaylı bir şekilde analiz edildi. 2005 yılında paradan altı sıfır atılması (YTL’ye geçiş) dönemi de baz alınarak hazırlanan çalışma, milyonlarca emeklinin ve asgari ücretlinin maruz kaldığı ekonomik sıkışmayı somut rakamlarla gözler önüne serdi. Raporun en dikkat çekici ve endişe verici boyutu barınma krizinde yaşanıyor. Özellikle 2020 yılından sonra konut kiralarındaki artışın tırmanışa geçtiği, 2026 yılı itibarıyla Türkiye genelinde ortalama ev kirasının 29 bin 500 TL’yi bulduğu raporda açıkça ifade ediliyor. Buna karşılık 2026 yılı net asgari ücretinin 28 bin 75,50 TL seviyesinde kalması, çalışanların ve emeklilerin maaşlarının tamamını verseler dahi bir kira borcunu kapatamadığını (0,95 oranında kaldığını) kanıtlıyor. Antalya ve İstanbul gibi büyükşehirlerde ise durumun çok daha vahim bir krize evrildiği, maaşların neredeyse tamamının doğrudan barınmaya gittiği vurgulanıyor.
Temel harcama kalemlerindeki kayıp da tablonun vahametini destekliyor. Yıllar bazında yapılan kıyaslamalara göre, 2000 yılında asgari ücretle 14 gram altın alınabilirken, bu miktar 2026 yılında dramatik bir düşüşle 4,5 grama kadar geriledi. Dövizin ve temel gıda maddelerinin enflasyon karşısındaki önlenemez tırmanışı, dar gelirli vatandaşların mutfaktaki ve sokaktaki hayatta kalma mücadelesini her geçen gün zorlaştırıyor.
Aile yapısı tehdit altında
Ekonomik krizin sadece cüzdanları değil, doğrudan toplumsal dokuyu da sarstığı TÜİK verileriyle raporda yer buldu. Ekonomik sıkıntılar nedeniyle gençlerin evlenemediği, evli çiftlerin ise boşanma oranlarındaki artışla karşı karşıya kaldığı belirtildi. 2002 yılından 2025 yılına uzanan süreçte evlenme sayıları azalırken boşanma oranlarındaki tırmanış, ekonomik krizin aile kurumunu da tehdit ettiğini ortaya koydu. Raporun değerlendirme bölümünde sert eleştirilerde bulunan Birleşik Emekliler Sendikası Antalya Şube Başkanı Ahmet Hilmi Kancı, emeklilerin yaşadığı sefalet tablosuna tepki gösterdi. Kancı, "30-40 yılını bu devlete ve topluma hizmete adamış emeklilerimize bu durumu reva görenleri affetmeyeceğiz. Maaşı bütünüyle kiraya giden emeklilerin bir ay boyunca nasıl beslenebileceği, giyinip kuşanabileceği matematik biliminde cevapsızdır. Sosyal güvenlik sistemi sil baştan yeni bir anlayış ve kaynak yaratarak acilen ele alınmalıdır. Sadece seçim zamanlarında hatırlanan emeklilerin bu sorunları artık kamuoyunda bıkkınlık yaratan bir boyuta ulaşmıştır” diyerek konuşmasını tamamladı.
