Yaz aylarında serinlemek isterken yaşanan can kayıpları, her yıl onlarca ailenin ocağına ateş düşürüyor. Kalabalık plajlar, tecrübesizliğe güvenme ve ilk yardım konusundaki kulaktan dolma yanlış bilgiler boğulma vakalarına adeta davetiye çıkarıyor. Acil İlk Yardım Eğitim Merkezi Mesul Müdürü ve İlk Yardım Eğitmeni Halit Özdemir, boğulma anında ve sonrasında yapılması gerekenleri tüm ayrıntılarıyla anlattı. Yaz aylarında boğulma vakalarının artış nedenlerine değinen Halit Özdemir, deniz ve havuzların kalabalık olmasının gözden kaçma riskini artırdığını belirtti. Özdemir, “Çok iyi yüzme biliyorum diyerek ileriye ve derinlere açılmak riski ciddi oranda artırır. Kramplar, ani kan şekeri düşüşleri veya anlık panik durumları en iyi yüzücüleri dahi çaresiz bırakabilir. Ayrıca göl ve baraj gibi tatlı su alanları son derece tehlikelidir; trampolenden veya yüksekten atlamak da felç ve boğulma riskini tetikler” dedi.
Akıntıya karşı ne yapılmalı?
Akıntıya kapılan kişilerin asla kıyıya doğru yüzerek güç kaybetmemesi gerektiğini vurgulayan uzman Halit Özdemir, panik yapmadan, akıntının dışına çıkmak için kıyıya paralel yüzülmesi gerektiğini hatırlattı. Filmlerdeki gibi boğulan kişilerin çırpınıp bağırmasının her zaman geçerli olmadığını belirten Özdemir, boğulmanın çoğunlukla sessiz bir süreç olduğunu ifade ederek, “Boğulan kişi panik halindedir, nefes almaya çalıştığı için çığlık atamayabilir. Suda bir batıp bir çıkma hareketleri görülür. Kalabalıkta bu sesler duyulmayabilir, bu yüzden gözlem hayati önem taşır” diye konuştu.
‘Kurtarıcı’ tehlikesine dikkat!
Suda boğulan birine yardım ederken en büyük hatanın hazırlıksız şekilde kişiye yaklaşmak olduğunu söyleyen Özdemir, altın kuralları şöyle sıraladı: “Panik halindeki kazazede, kurtarmaya gelen kişiyi suya çekebilir. Nitekim birçok olayda kurtarıcılar da hayatını kaybetmektedir. Öncelikle can simidi, ip veya tutunabileceği bir cisim fırlatılmalıdır. Suya girmek zorundaysanız kişiye önden değil, arkadan yaklaşmalı ve gerekirse yorulmasını beklemelisiniz. Kazazede size sarılırsa kendinizi serbest bırakma tekniklerini uygulamalısınız.” Ebeveynlerin su kenarlarında gözlerini çocuklarından ayırmaması gerektiğine dikkat çeken Halit Özdemir, “Küçük yaştaki çocuklar havuzda veya denizde asla yalnız bırakılmamalıdır. Çocukların çok az miktardaki bir suda dahi boğulma riski vardır” diyerek aileleri uyardı.
Ne yapmalı, ne yapmamalı?
Sudan çıkarılan bir kazazedeye uygulanacak doğru ilk yardım müdahalesi hayatla ölüm arasındaki çizgiyi belirliyor. Toplumda doğru bilinen en büyük yanlışın kişiyi ters çevirip yuttuğu suyu çıkarmaya çalışmak veya sırtına vurmak olduğunu belirten Özdemir, “Asla mideye bası uygulanmamalı veya sırta vurulmamalıdır. Hastanın ölüm sebebi çok su yutması değil, oksijensiz kalmasıdır” dedi. Kazazede sudan bilinci açık olarak çıkarılsa bile hayati riskin devam edebileceğini vurgulayan Özdemir, hastanın sürekli gözlemlenmesi gerektiğini belirtti. Akciğerlere kaçan az miktarda suyun saatler sonra bile solunum yetmezliğine (sekonder/ikincil boğulma) yol açabileceğine dikkat çekti. Suda beyin ölümünün 4-6 dakika içinde başladığını hatırlatan Halit Özdemir, “112 ekipleri gelene kadar geçen 2-3 dakikalık altın sürede doğru yapılan müdahale, hastanın kalıcı hasar almadan yaşama tutunmasını sağlar. Bireysel ve kurumsal olarak tüm vatandaşlarımızın, anne-babaların, öğretmenlerin ve cankurtaranların Sağlık Bakanlığı onaylı merkezlerden profesyonel ilk yardım eğitimi alması şarttır. Unutmayın, doğru ilk yardım hayat kurtarır” diyerek sözlerini noktaladı.
