Altı Nokta Körler Derneği Antalya Şube Başkanı Aydoğan Kuşçu, 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler Günü nedeniyle yaptığı açıklamada, görme engelli bireylerin günlük yaşamda karşılaştığı sorunların bireysel çabalarla çözülemeyecek boyutta olduğunu söyledi. Kuşçu, “Engeller gözlerde değil, eşitliği sağlamayan koşullardadır” mesajını verdi. Kuşçu, erişilebilirliğin bir iyilik değil, yerine getirilmesi gereken bir sorumluluk olduğunu vurguladı. Beyaz bastonun yalnızca yön bulmaya yarayan bir araç olmadığını belirten Kuşçu, bunun aynı zamanda bağımsızlığın, özgürlüğün, güvenli hareket edebilmenin ve insan onuruna yakışır bir yaşamın simgesi olduğunu ifade etti.
‘Kaldırımlar bağımsız hareketi engelliyor’
Görme engelli bireylerin günlük yaşamda çok sayıda fiziki engelle karşılaştığını dile getiren Kuşçu, kaldırımlara gelişigüzel bırakılan araçların, işgal edilen yaya yollarının ve yanlış ya da eksik uygulanan hissedilebilir yüzeylerin ciddi sorun oluşturduğunu belirtti. Sesli trafik ışıklarının yetersizliği ve toplu taşımadaki erişilebilirlik sorunlarına da dikkat çeken Kuşçu, eğitim, istihdam, kamu hizmetleri ve sosyal yaşamda karşılaşılan engellerin eşit yurttaşlık hakkının önünde önemli bir sorun oluşturduğunu kaydetti.
‘Dijital erişilebilirlik zorunluluktur’
Dijital hizmetlerin de görme engelli bireylerin yaşamında önemli bir yere sahip olduğunu vurgulayan Kuşçu, internet siteleri, mobil uygulamalar, bankacılık sistemleri ve kamu hizmetlerine erişim sağlayan elektronik platformların ekran okuyucu programlarla uyumlu olması gerektiğini söyledi. Kuşçu, dijital erişilebilirliğin artık bir tercih olarak değerlendirilemeyeceğini, görme engelli bireylerin toplumsal yaşama eşit katılımının temel koşullarından biri olduğunu ifade etti.
‘Asıl engel fırsat eşitsizliği’
Görme engelliliğin bireyin üretme, çalışma, öğrenme, karar verme ve toplumsal yaşama katılma yeteneğini ortadan kaldırmadığını belirten Kuşçu, asıl engelin fırsat eşitsizliği, erişilemeyen çevreler, önyargılar ve gerekli düzenlemelerin yapılmaması olduğunu söyledi. Kuşçu, kamu kurumları ve yerel yönetimlerin erişilebilirlik konusunda daha etkin adımlar atması gerektiğini belirterek, kaldırımlar, yaya geçitleri, parklar, kamu binaları ve toplu taşıma sistemlerinin erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesi çağrısında bulundu.
‘Kararlara etkin katılım sağlanmalı’
Görme engelli bireylerin eğitim ve istihdam olanaklarının artırılması gerektiğini ifade eden Kuşçu, çalışma yaşamında fırsat eşitliğinin sağlanmasını istedi. Beyaz baston, yardımcı teknolojiler ve erişilebilir eğitim materyallerine ulaşımın kolaylaştırılması gerektiğini de dile getirdi. Kuşçu ayrıca, görme engelli bireyleri doğrudan ilgilendiren kararların alınması sürecinde onların görüşlerinin alınması ve karar mekanizmalarına etkin biçimde katılmalarının sağlanması gerektiğini vurguladı.
‘Haklar lütuf değil’
Toplumda engellilik konusunda farkındalığın artırılması ve ayrımcılıkla mücadele edilmesi gerektiğini belirten Kuşçu, “Engelli bireylerin hakları bir lütuf değil, insan haklarının ayrılmaz bir parçasıdır. Erişilebilirlik bir iyilik değil, yerine getirilmesi gereken bir sorumluluktur. Bağımsız yaşam ise yalnızca bir talep değil, eşit yurttaşlığın temel koşullarından biridir” dedi. 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler Günü’nün yalnızca bir günle sınırlı kalmaması gerektiğini kaydeden Kuşçu, görme engelli bireylerin yaşamını kolaylaştıracak düzenlemelerin yılın her günü sürdürülmesi gerektiğini ifade etti. Kuşçu, açıklamasının sonunda, “Eşit, erişilebilir, güvenli ve bağımsız bir yaşam herkesin hakkıdır” mesajını verdi.
