Antalya’da devam eden Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) Mavi Alan’da yer alan Ukrayna Pavilyonu, ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor. Pavilyonun yansıtıcı ayna detaylarıyla zenginleşen mimari atmosferi alana farklı bir boyut kazandırırken, sergilenen enstalasyon iklim diplomasisinin ötesinde güçlü bir insanlık ve hafıza hikayesini gözler önüne seriyor. Rus kuvvetlerinin Temmuz 2022'de Mariupol’de tahrip ettiği, sanatçılar Alla Horska ve Viktor Zaretskyi’ye ait ikonik 'Yaşam Ağacı' (Tree of Life) mozaik eserinin hafızasından ilhamla hayata geçirilen modern enstalasyon, savaşın yıkımına karşı sanatın, hafızanın ve toplumsal dayanıklılığın en somut örneklerinden birini sunuyor.
Enkazdan doğan anıtsal miras
1967 yapımı anıtsal eserin küllerinden yeniden doğan 'Hayat Ağacı', yalnızca Ukrayna’nın zengin kültürel mirasını koruma çabasını değil, aynı zamanda yıkılan her şeyin ortak bir iradeyle yeniden inşa edilebileceğine olan inancı simgeliyor. Savaş kalıntılarının ve tahrip olmuş binaların parçalarının geçmişin motifleriyle birleşerek geleceğe uzanan bir ağaca dönüşmesi, sürdürülebilir ve döngüsel yeniden yapım felsefesini etkileyici bir görsel metafora dönüştürüyor.
Yaraları sarmadaki gücü simgeliyor
Projenin öne çıkan detayları ise şu şekilde: Savaşta yıkılan binalardan arta kalan enkaz kalıntılarını ve atıkları sanata dönüştürerek Ukrayna'nın sürdürülebilir toparlanmasını ve döngüsel ekonomi potansiyelini simgeliyor. Enstalasyon; cam, seramik, karo ve enkaz kalıntılarından oluşan yaklaşık 5 bin parça ile 55 kilogram toplanıp ayrıştırılmış yıkım atığından üretildi. Mozaik 51 ana fragmandan oluşmakta ve eserin oluşturulmasında 10 sanatçı görev aldı. Çalışma, UNDP Ukraine öncülüğünde, Japonya Hükümeti'nin finansal desteğiyle, Alla Horska ve Viktor Zaretskyi Vakfı ile Studio Monumentta sanatçılarının iş birliğiyle gerçekleştirildi. Dokunaklı ve güçlü anlatımıyla COP31’in en çok konuşulan kültürel duraklarından biri olan Ukrayna Pavilyonu'ndaki 'Hayat Ağacı', sanatın yaraları sarmadaki ve geleceği inşa etmedeki birleştirici gücünü tüm dünyaya hatırlatıyor.
