Antalya tarımının kalbi konumundaki Toptancı Hal’de yaşanan sıkıntılar büyüyor. Antalya Toptancı Hal Yaş Sebze ve Meyve Komisyoncuları Derneği Yönetim Kurulu Başkanı Nevzat Akcan, tarım sektörünün içinde bulunduğu ekonomik tabloyu değerlendirerek çarpıcı açıklamalarda bulundu. Üreticiden komisyoncuya, esnaftan ihracatçıya kadar tüm sektör paydaşlarının zor günlerden geçtiğini belirten Akcan, yüksek faiz politikalarının piyasadaki hareketliliği durma noktasına getirdiğini söyledi. Akcan, “Tarım sektörü gerçekten iflas etmiş durumda. Büyük bir sıkıntı var. Bu üretim maliyetleri ve yüksek faiz oranlarıyla hiç kimsenin ticaret yapma şansı kalmadı. Ne çiftçi, ne esnaf, ne komisyoncu ne de tüccar para kazanabiliyor” dedi.
‘Ekmesem daha kârlıyım’
Tarımda üretim yapmanın artık büyük bir risk haline geldiğini anlatan Nevzat Akcan, kendi serası üzerinden çarpıcı bir örnek vererek, “Benim 250 dönüm seram var. Bu seranın yıllık masrafı 75-80 milyon lirayı buluyor. Ben bugün o parayı bankaya koysam, üretim yapmadan faiz geliri elde ederim. Böyle bir ortamda insan nasıl üretim yapsın? Üretici üretmekten korkar hale geldi” diye konuştu. Üreticinin önünü göremediğini ifade eden Akcan, “Üretim maliyetleri her yıl yüzde 50, yüzde 70 oranında artıyor. Ancak ürününü aynı oranda zamlı satamıyorsun. Maliyet yükseliyor ama gelir aynı kalıyor. Üreticinin kazancı her geçen gün eriyor” ifadelerini kullandı.
‘Yüksek faiz piyasadaki parayı çekti’
Ekonomide yaşanan sıkıntıların temel nedenlerinden birinin yüksek faiz politikaları olduğunu savunan Akcan, piyasadaki nakit akışının durduğunu söyleyerek, “Yüksek faiz piyasadan parayı çekiyor. İnsanlar parasını ticarete yatırmak yerine bankaya koymayı tercih ediyor. Malını mülkünü satamıyor, piyasada nakit dönmüyor. Para kazanmanın yolu üretim ve ticaret olması gerekirken, bugün insanlar faiz gelirine yöneliyor” dedi. Ekonomide yaşanan tablo nedeniyle vatandaşın da büyük sıkıntı çektiğini belirten Akcan, “Paranın alım gücü bitti. Enflasyon insanların üzerinden silindir gibi geçti. Asgari ücretli, emekli nasıl harcama yapsın? Vatandaşın cebinde para kalmadı” diye konuştu.
‘Esnaf da ihracatçı da zorda’
Antalya Toptancı Hali’nde faaliyet gösteren esnafın yaşadığı sıkıntılara da dikkat çeken Akcan, sorunun bireysel değil genel bir ekonomik kriz olduğunu vurgulayarak, “Hal esnafımız zor durumda. İhracatçı zor durumda, komisyoncu zor durumda, tüccar zor durumda. Bu sadece bir kişinin veya bir firmanın yaptığı hatadan kaynaklanan bir durum değil. Genel bir sıkıntı yaşıyoruz” dedi. Akcan, yüksek faizlerin yaklaşık üç yıldır piyasaları etkilediğini, son bir yılda ise zirve seviyelere ulaştığını ifade ederek, “Esnaf bankadan kredi alıyor ama kazandığı para faizi karşılamıyor. Zarar her geçen gün büyüyor. Esnafın üzerinde ciddi bir yük oluştu” diye konuştu. Ekonomik sıkıntıların sadece tarımla sınırlı olmadığını dile getiren Akcan, Antalya’nın bütün sektörlerinde benzer sorunların yaşandığını söyleyerek, “Tarım böyle, turizm böyle, sanayi böyle. Organize sanayi bölgelerine gidin, sanayicinin de aynı sorunları yaşadığını görürsünüz. Bugün mutlu bir kesim kalmadı” dedi.
‘Hal’de fiyatlar maliyeti karşılamıyor’
Yaş sebze ve meyve fiyatlarını da değerlendiren Akkan, ürün fiyatlarının üreticinin maliyetlerini karşılamaktan uzak olduğunu hatırlattı. Antalya Toptancı Hali’ndeki güncel durumu anlatan Akcan, “Biber çeşitleri kaliteye göre 40-60 lira, dolmalık ve diğer çeşitler 40-70 lira arasında değişiyor. Domates fiyatları ise 15-35 lira bandında. Ancak bu rakamlar üreticinin maliyetlerini karşılamıyor” ifadelerini kullandı. Ürün fiyatlarının yüksek görünmesine rağmen üreticinin para kazanamadığını belirten Akcan, “Vatandaş pahalı alıyor, üretici ise kazanamıyor. Burada büyük bir dengesizlik var. Çünkü maliyetler sürekli artıyor” dedi.
‘Ticareti kilitleyen konu yüksek faiz’
Hal esnafının ve sektör temsilcilerinin en büyük talebinin faizlerin düşürülmesi olduğunu aktaran Akcan, “Bütün ticareti kilitleyen konu yüksek faiz oranlarıdır. Esnafın, üreticinin, ihracatçının önünü açacak politikalar gerekiyor” diye konuştu. Kur politikasına da değinen Akcan, ihracatçıların rekabet etmekte zorlandığını söyleyerek, “Yüksek enflasyonla birlikte kuru baskıladığınız zaman ihracat yapamaz hale geliyoruz. Bizim dışarıya mal satabilmemiz gerekiyor. Bunun için üreticinin ve ihracatçının desteklenmesi şart” dedi. Türkiye’nin üretim gücünün zayıfladığına dikkat çeken Akcan, ithalat ağırlıklı ekonomik yapının tehlikelerine vurgu yaparak, “Biz şu anda ihracattan çok ithalat yapar hale geldik. Hazırcı olduk. Üreten ülkeden tüketen ülkeye geçtik. Böyle devam ederse ithalat ülkenin geleceğini daha da zorlaştırır. Bizim yeniden üreten bir ülke olmamız gerekiyor” ifadelerini kullandı.
‘Tarımın geleceği için acil adım şart’
Antalya’nın Türkiye’nin en önemli tarım merkezlerinden biri olduğunu hatırlatan Nevzat Akcan, tarımın korunması gerektiğini belirterek, “Antalya sadece turizmin değil, tarımın da başkentidir. Eğer üreticiyi ayakta tutamazsak gelecekte çok daha büyük sorunlarla karşı karşıya kalırız. Üretim desteklenmeli, maliyetler düşürülmeli, ticaretin önündeki engeller kaldırılmalıdır. Çünkü üretmeyen bir ülkenin güçlü olması mümkün değildir” diye konuştu. Nevzat Akcan’ın açıklamaları, Antalya’da tarım sektörünün yaşadığı ekonomik darboğazı bir kez daha gündeme taşırken, üretici ve esnafın yüksek maliyetler karşısında ayakta kalma mücadelesini gözler önüne serdi.
