Bir yanında Akdeniz’in mavisi, diğer yanında Torosların yeşili; tarihî Kaleiçi, falezler, Konyaaltı Sahili ve insanı kendine hayran bırakan doğal güzellikler…
Antalya, aslında yavaş kent anlayışının gerektirdiği pek çok değere sahip.
Peki, bu güzelliklerin içinde yaşayanlar kent hayatının tadını gerçekten çıkarabiliyor mu?
Yaz aylarında Konyaaltı ve Lara çevresinde artan trafik yoğunluğunu, işe ya da eve ulaşmak için harcanan zamanı düşünelim.
Bir zamanlar kısa sürede kat edilen mesafelerin bugün daha fazla sabır gerektirdiği bir kentte yaşıyoruz.
Araç sayısı artarken toplu taşımanın güçlendirilmesi, güvenli bisiklet yollarının yaygınlaştırılması ve yaya öncelikli sokakların çoğaltılması artık bir tercih değil, ihtiyaç.
Bir de betonlaşma meselesi var.
Antalya’nın iklimi ve doğal güzellikleri, kenti yaşanabilir kılan en önemli değerler arasında. Yeşil alanların korunması, ağaçların çoğaltılması ve mahallelerde nefes alacak kamusal alanlar yaratılması daha da önemli hâle geldi…
Ancak yapılaşma baskısı arttıkça Portakal Çiçeği Caddesinde mazot, Narenciye Mahallesinde foseptik kokar hale geldi.
Kaleiçi’ni düşünelim.
Dar sokakları, tarihî evleri ve kendine özgü dokusuyla Antalya’nın hafızasını taşıyor.
Ancak tarihî bir bölgeyi korumak, yalnızca binalarını ayakta tutmak değildir.
Orada yaşayanların gündelik hayatını, yerel esnafı, kültürel kimliği ve kamusal alanları da yaşatmak gerekir.
“Bir kent, geçmişini yalnızca turistlere sergilenen bir manzaraya dönüştürdüğünde kendi ruhundan bir şeyler kaybetmeye başlar.”
Antalya’nın bir başka gerçeği de turizm.
Turizm kente ekonomik canlılık kazandırıyor; istihdam yaratıyor ve yerel işletmelere fırsatlar sunuyor.
Ancak bu hareketliliğin kent sakinlerinin yaşam kalitesini gölgelememesi gerekiyor.
Konutların erişilebilirliği, su kaynaklarının korunması, atık yönetimi, kıyıların herkes tarafından kullanılabilmesi ve mahallelerin mevsimsel yoğunluk karşısında yaşanabilir kalması birlikte düşünülmeli.
“Turizmden kazanırken Antalya’nın kendisini tüketmemek zorundayız.”
Peki, yavaş kent anlayışı Antalya’da nasıl karşılık bulabilir?
Örneğin, mahalle sakinlerinin temel ihtiyaçlarına yürüyerek ulaşabildiği bir düzen kurulabilir. Çocukların güvenle okula gidebildiği, yaşlıların kaldırımlarda rahatça yürüyebildiği, bisikletin yalnızca hafta sonu yapılan bir etkinlik değil, gündelik ulaşımın parçası olduğu bir kent hedeflenebilir.
Parklar ve gölgeli yürüyüş güzergâhları artırılabilir; yerel üreticilerin pazarlara erişimi desteklenebilir, tarihî alanlar ve kıyılar kamusal yaşamın merkezinde tutulabilir.
Akıllı ulaşım sistemleri de insanların trafikte daha fazla zaman geçirmesi için değil, daha az zaman kaybetmesi için kullanılabilir.
Elbette Antalya’nın tamamının küçük bir kasaba gibi yaşaması mümkün değil.
“Ancak yavaş kent anlayışı, büyükşehir olmanın getirdiği hareketliliği reddetmek değil; bu hareketliliği insanın ihtiyaçlarına göre düzenlemektir.”
Antalya’nın gerçek başarısı, yalnızca kaç turist ağırladığıyla ya da ne kadar yapılaştığıyla ölçülmemeli.
Burada yaşayan bir insanın yaz sıcağında gölgeli bir sokakta yürüyebilmesi, çocuğuyla güvenle parka gidebilmesi, denize erişebilmesi ve gününün önemli bir bölümünü trafikte tüketmemesi de başarı ölçütü olmalı.
Çünkü Antalya yalnızca ziyaret edilecek bir turizm kenti değil, insanların yaşadığı, çalıştığı, çocuk büyüttüğü ve bir gelecek kurduğu bir kenttir.
“Kısacası, Antalya’da insanları cennetle cehennem arasında kurulan kaydırakta yaşamaya mahkûm edilmemeli…”
