Bu yazı kimin için, bilin bakalım..
Sakın sizleri sınadığımı falan düşünmeyin..
Haddim değil..
Ama..
Yapılan bir araştırma var..
Ve..
Bu araştırma..
Çevrenizdeki insanları..
Özellikle de sizi yönetenleri..
Tanımanız, ilişkilerinizi ona göre düzenlemeniz açısından son derece önemli..
Bilmediğiniz bir şey değil aslında..
Hani Türk sağduyusunun yüzyıllardır, ?cahil cesareti? dediği bir deyiş vardır ya..
O işte..
?
Efendim..
New York Stern School of Business te görevli psikologlar Justin Kruger ve David Dunning bir ?teori? ile tarihe geçerler..
Bu teorinin adı, ?Dunning-Kruger Etkisi?..
Teori şunu söylüyor:
?Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini artırır..?
Tabii ki  bu sonuca oturdukları yerde ulaşmamışlar..
Metin çözme, araç kullanma, tenis oynama gibi çeşitli alanlarda yapılan araştırmalar yapmışlar..
Ve..
Sonucunda şu bulgulara ulaşmışlar:
- Niteliksiz insanlar, ne ölçüde niteliksiz olduklarını fark edemezler..
- Niteliksiz insanlar, niteliklerini abartma eğilimindedir..
- Niteliksiz insanlar, gerçekten nitelikli insanların niteliklerini görüp anlamaktan da acizdirler..
- Eğer nitelikleri, belli bir eğitimle artırılırsa, aynı niteliksiz insanlar, niteliksizliklerinin farkına varmaya başlarlar..
?
(Ben bu araştırmaya katkım olsun diye, bir şey ilave etmek istiyorum..)
- Bazıları; nitelikleri belli bir eğitimle arttırılsa bile (örneğin profesör bile olsalar) niteliksizliklerinin farkına varamayabilirler..
Çünkü..
?Değerlendirme zaafları? ağır basar..
?
Nedir bu ?değerlendirme zaafı??
Burada yine o iki uzmanın çalışmalarına bakalım..
?
Bu iki uzman teorilerini test ederler..
Cornell Üniversitesi nden 45 öğrenciye çeşitli sorular sordular..
Ardından öğrencilerden, ?Testin sonucunda ne kadar başarılı olacaklarını tahmin etmelerini? istediler..
En başarısızların (yani sadece yüzde 10 ve daha az doğru cevap verenlerin), testin yüzde 60 ına doğru cevap verdiklerine, ayrıca iyi günlerinde olsalar yüzde 70 e ulaşabileceklerine inandıkları ortaya çıktı..
En iyilerin (yani en az yüzde 90 doğru sonuç alanların) en alçakgönüllü denekler olduğu (soruların yüzde 70 ine doğru cevap verdiklerini düşündükleri) görüldü..
(Not: Dunning ve Kruger bu çalışmalarıyla 2000 yılında Nobel de kazandılar..)
İki uzman psikolog bu bilinçsizliği, ?Kronik kendi kendini değerlendirme (auto-evaluation) yeteneksizliği? olarak açıklıyor..
?
Çalışan, kendi kapasitesini değerlendirmekten ve eksikliğini teşhis etmekten acizdir..
Ama..
Asıl vahim olan, bu ?yetersizlik + haddini bilmeme? kokteylinin, mesleki açıdan, karşı koyulmaz bir itici güç oluşturması..
Kariyer açısından bir eksiyken, artıya dönüşmesi..
?
İşinde çok iyi olduğuna inanan ?yetersiz?, kendini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve haddi olmayan görevlere talip olmaktan en küçük bir rahatsızlık duymaz..
Aksine..
Bunu bir ?hak? olarak görür, ?uyanıklık? bilir..
Bu tür insanlar, ?kifayetsiz muhterisler? diye tanımlanır..
Ve..
Her zaman, her yerde daha hızlı yükselirler..
Etrafınıza bir bakın, uzmanlara hak vereceksiniz..
?
Kimi, ya da kimleri anlattığımı anladınız mı?
İsim vermiyorum..
Çünkü siz onları, onlar da kendilerini çok iyi biliyorlar..
Ama..
Yine de bir ?kifayetsiz muhteris?i daha iyi görebilmeniz için bir-iki tüyo vereyim..
?
1- Gücünü delegasyon bahanesinden alır.. Ekibinin orkestra şefi havalarına girer..
2- Çok gürültü patırtı eder, çok şey yapıyormuş havası estirir..
3- Koridorlarda hızlı hızlı, düşünceli edayla yürür..
4- ?Beşer şaşar? diye düşünür, ama genellikle şaşan beşer başkası değil, kendisidir..
5- Ne olursa olsun, hazırlıklıymış, olacakları önceden biliyormuş gibi davranır..
6- Üstlerine karşı son derece kibardır; altındakilere (özellikle de en çok ihtiyaç duyduklarına) kötü muamele eder..
7- İktidar ilişkileri ve göstergeleri onun için çok önemlidir.. Astlarına kimin üst olduğunu hatırlatmayı sever..
8- İlk denemede başarılı olamazsa, başarısızlığının belgelerini yok etmeyi unutmaz..
9- Talimatlarını post-it ile, e-postayla verir böylece astlarıyla yüzleşmekten kaçar..
10- Toplantılarda son sözü mutlaka o söyler, gerekirse başkasının sözünü tekrarlamak pahasına..
?
Bu haftasonu bunu iyi bir düşünün, değerlendirin..
Eminim..
Size büyük katkısı olacaktır..