Aşırı sıcak dalgaları, kuraklık ve sert rüzgarlar Akdeniz havzasından Orta ve Kuzey Avrupa'ya kadar ormanları kül ediyor. Toplam yanan alan uzun yıllar ortalamasını ikiye katlarken, uzmanlar "yeni normal" konusunda uyarıyor.
AKDENİZ'DEN İSKANDİNAVYA'YA YAYILAN ALEV ÇEMBERİ
2026 yaz mevsimi, Avrupa kıtası için meteorolojik kayıtlara geçen en zorlu dönemlerden birine dönüştü. Haziran ayından bu yana süregelen aşırı sıcak hava dalgaları ve kronikleşen kuraklık, ormanlık alanları adeta patlamaya hazır birer dinamit deposuna çevirdi.
Avrupa Orman Yangınları Bilgi Sistemi (EFFIS) verilerine göre, 2026 yılı ağustos ayı ortası itibarıyla AB sınırları içerisinde 550.000 hektardan fazla ormanlık alan ve çalı örtüsü küle döndü. Bu rakam, son 20 yıllık tarihsel ortalama olan 243.000 hektarın iki katından daha fazla.
Tarihin en ağır yıkım yılı olarak kayıtlara geçen 2025 yılının aynı dönemindeki verilere (yaklaşık 713.000 hektar) henüz ulaşılmamış olsa da yangın sezonunun henüz ortasında olunması ve yangın riskinin kıtanın kuzeyine doğru genişlemesi, 2026'nın toplam bilançoda yeni bir rekor kırabileceği endişesini doğuruyor.
"Yangınlar artık sadece geleneksel risk bölgesi olan Akdeniz havzasıyla sınırlı değil; Fransa'nın batısı, Almanya, İngiltere ve hatta İskandinavya'nın güneyi 'aşırı risk' haritasına dahil oldu."
İSPANYA VE FRANSA'DA BİLANÇO AĞIRLAŞIYOR
Kıta genelinde krizin merkez üssü bu yıl İspanya ve Fransa oldu.
- İspanya: Yıl başından bu yana 220 bin hektardan fazla alanını kaybetti. Geçen yılın aynı döneminde sadece 7 büyük orman yangını kaydedilmişken, 2026'da bu sayı 30'un üzerine çıktı.
- Fransa: Ülkenin güneybatısındaki Gironde, Landes ve Var bölgelerindeki devasa yangınlar Bordeaux gibi büyük yerleşim merkezlerinin sınırlarına kadar dayandı. Ülke genelinde yanan alan 93.000 hektarı geçti.
- Tahliyeler ve İnsani Boyut: İspanya ve Fransa genelinde 330 binden fazla kişi evlerinden veya tatil beldelerinden tahliye edildi; bu durum son yılların en büyük tahliye operasyonlarından biri olarak tarihe geçti.
2026 AVRUPA YANGIN BİLANÇOSU (AĞUSTOS İTİBARIYLA)
-------------------------------------------------
[Aba] Yanan Alan (Hektar) - Toplam: ~554,788 ha
[ABb] 20 Yıllık Ortalama: ~243,189 ha
[ABc] 2025 Rekor Yılı Aynı Dönem: ~713,870 ha
Ülke Bazlı Yanan Alanlar (2026):
- İspanya : 223,403 ha (Ortalama: 95,245 ha)
- Fransa : 93,020 ha (Ortalama: 14,755 ha)
- İtalya : 75,844 ha (Ortalama: 57,226 ha)
- Portekiz: 50,790 ha (Ortalama: 105,488 ha)
KUZEY ÜLKELERİ İÇİN UYARI ÇANLARI
2026'nın en belirgin farkı, yangınların tarihsel olarak serin ve nemli kabul edilen İngiltere, Almanya, Avusturya ve Hollanda gibi Orta ve Kuzey Avrupa ülkelerinde de ciddi boyutlara ulaşmasıdır.
İngiltere'de yanan alan 14 yıllık ortalamanın iki katına çıkarak 22 bin hektarı aşarken, Almanya ve Avusturya'da da geçmiş ortalamaların çok üzerinde kayıplar yaşandı. Uzmanlar, küresel iklim değişikliğine bağlı olarak aşırı sıcaklık kuşaklarının kuzeye kaydığını ve Kuzey Avrupa ekosistemlerinin bu ölçekte yangınlara karşı biyolojik ve altyapısal olarak hazırlıksız olduğunu vurguluyor.
Neden 2026 Bu Kadar Şiddetli Geçiyor?
Orman mühendisleri ve iklim bilimciler, 2026'daki tablonun arkasında üç temel etkenin birleştiğini belirtiyor:
- İklim Krizinin "Megadrought" etkisi: Üst üste yaşanan kurak kışlar ve rekor kıran yaz sıcaklıkları, toprağın nem oranını sıfırlayarak örtü yangınlarının hızla taç yangınlarına dönüşmesine neden oluyor.
- Kırsal Alanların Boşalması: Tarım ve hayvancılığın azalmasıyla orman tabanında biriken kuru çalı ve odun atıkları (yanıcı yük) doğal bir yakıt deposu oluşturuyor.
- Müdahale Kapasitesinin Sınırları: Saatte 6-7 km hızla ilerleyen devasa yangın fırtınalarına hava ve kara ekiplerinin müdahale etmesi fiziksel olarak imkansız hale geliyor.
ULUSLARARASI DANIŞMA VE GELECEK BAKIŞI
AB Sivil Koruma Mekanizması çerçevesinde ülkeler arasında yangın söndürme uçakları ve personel dayanışması rekor seviyeye ulaştı. Türkiye de dahil olmak üzere pek çok ülke Fransa ve İspanya'ya söndürme helikopterleri ve uçakları sevk etti.
Ancak uzmanlar, yangın sonrasında müdahale etmenin yeterli olmadığını, orman yönetimi politikalarının kökten değişmesi gerektiğini hatırlatıyor. Yanıcı yükün azaltılması, yangına dayanıklı ağaç türlerinin dikilmesi ve erken uyarı uydu sistemlerinin entegrasyonu, önümüzdeki yıllarda Avrupa'nın öncelikli gündem maddesi olmak zorunda.
2026 yılı istatistiksel olarak 2025'in zirve rakamlarını geçip geçmeyeceğini sonbahar öncesindeki haftalarda belirleyecek; ancak şimdiden kesinleşen tek bir gerçek var: "Yangın Sezonu" kavramı artık istisnai bir kriz değil, Avrupa'nın her yaz karşı karşıya olduğu kalıcı bir gerçeklik.
Kaynak: Euronews
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar
