Ortadoğu’da yıllardır devam eden çatışmalar, işgaller ve insani dramlar, uluslararası siyasetin en önemli gündem maddelerinden biri olmayı sürdürüyor. Ancak son dönemde İsrail yönetiminin Türkiye’ye ve Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a yönelik açıklamaları, bölgesel gerilimin diplomatik sınırları aşan yeni bir boyuta taşındığını gösteriyor. Özellikle İsrailli yetkililerin Türkiye'yi hedef alan ifadeleri, yalnızca iki ülke arasındaki ilişkileri değil, Ortadoğu'nun geleceğini de yakından ilgilendiriyor.
11 Kasım 2026 tarihinde İsrail Dışişleri Bakanlığının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ı hedef alan açıklamalarına Türkiye Dışişleri Bakanlığı sert tepki gösterdi. Bakanlık, söz konusu ifadeleri gerçekleri örtbas etmeye yönelik çirkin ve hadsiz bir karalama girişimi olarak değerlendirdi. Açıklamanın, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Antalya'da düzenlenen COP31 Liderler Zirvesi'nin açılışında İsrail'in politikalarına yönelik eleştirilerinin ardından gelmesi de dikkat çekti.
Burada üzerinde durulması gereken temel mesele, Türkiye'nin uluslararası platformlarda dile getirdiği görüşlerin hangi gerekçeyle bu kadar sert bir siyasi karşılıkla karşılandığıdır.
Türkiye'nin duruşu neden rahatsızlık yaratıyor?
Türkiye, Gazze'de yaşanan insani dram karşısında başından beri uluslararası topluma çağrıda bulunan ülkelerin başında geliyor. Sivillerin korunması, insani yardımların ulaştırılması, uluslararası hukuka uyulması ve kalıcı barışın sağlanması yönündeki çağrılar, Türkiye'nin dış politika yaklaşımının önemli unsurlarını oluşturuyor.
İsrail yönetiminin bu eleştirileri diplomatik argümanlarla karşılamak yerine Türkiye'yi ve ülkemizin Cumhurbaşkanını hedef alan açıklamalar yapması ise kabul edilebilir bir diplomatik yaklaşım değildir.
Demokratik ülkeler arasında görüş ayrılıkları yaşanabilir. Hükümetler birbirlerinin politikalarını eleştirebilir. Ancak eleştirinin kişisel saldırıya, siyasi itibarsızlaştırmaya ve tehdit diline dönüşmesi uluslararası ilişkilerin sağlıklı yürütülmesine zarar verir.
Türkiye, bağımsız bir devlettir. Kendi dış politikasını belirleme, uluslararası gelişmeler karşısında görüş açıklama ve insani meselelerde tavır alma hakkına sahiptir. Bu hakkın başka bir ülkenin siyasi söylemleriyle sınırlandırılmaya çalışılması düşünülemez.
İsrail'in iç siyaseti ve Türkiye üzerinden oluşturulan gündem
İsrail'de yaşanan siyasi gelişmeler de bu açıklamaların değerlendirilmesinde göz önünde bulundurulmalıdır. Netanyahu yönetiminin güvenlik politikaları, bölgesel çatışmalar ve iç siyasi tartışmalar nedeniyle ciddi baskılarla karşı karşıya olduğu biliniyor.
Böyle dönemlerde dış politikada sert söylemlerin iç kamuoyuna yönelik siyasi araç olarak kullanılması ihtimali göz ardı edilmemelidir. Türkiye'nin hedef alınması da bu çerçevede değerlendirilmelidir.
Ancak İsrail'in Türkiye'yi siyasi tartışmaların merkezine yerleştirmesi, iki ülke arasındaki gerilimi gereksiz biçimde artırma riski taşıyor. Türkiye, askeri, ekonomik ve diplomatik kapasitesiyle bölgede önemli bir aktördür. Dolayısıyla Ankara'ya yönelik sorumsuz açıklamalar, yalnızca söylem düzeyinde kalmayabilecek sonuçlar doğurabilir.
Türkiye nasıl bir politika izlemeli?
Türkiye'nin bu tür açıklamalar karşısında kararlı, soğukkanlı ve ilkeli bir politika izlemesi büyük önem taşıyor. Diplomatik tepkinin güçlü olması kadar, uluslararası hukuk zemininden ayrılmamak da gereklidir.
Birleşmiş Milletler başta olmak üzere uluslararası kuruluşlarda Filistin meselesinin gündemde tutulması, diplomatik temasların sürdürülmesi ve uluslararası kamuoyunun bilgilendirilmesi önemlidir.
Bunun yanında Türkiye'nin bölgesel güvenlik politikalarını dikkatle yürütmesi, ekonomik ilişkiler ve ticaret alanındaki gelişmeleri de ulusal çıkarlar açısından değerlendirmesi gerekiyor. Çünkü siyasi gerilimler zamanla ticaretten turizme, yatırımlardan enerji projelerine kadar birçok alanı etkileyebilir.
Özellikle Ortadoğu'da yeni bir çatışma ortamının oluşması, Türkiye ekonomisi açısından enerji fiyatları, dış ticaret, lojistik maliyetleri ve yatırımcı güveni üzerinde baskı yaratabilir.
Sonuç: Türkiye'ye parmak sallamak kimsenin haddi değildir
Türkiye'nin uluslararası meselelerde görüş açıklaması, başka ülkelerin iznine bağlı değildir. Filistin'de yaşanan insani dramı gündeme getirmek, sivillerin yaşam hakkını savunmak ve uluslararası hukuka dikkat çekmek Türkiye'nin meşru diplomatik tutumudur.
İsrail yönetiminin Türkiye'yi hedef alan hadsiz açıklamaları, Ankara'nın haklı eleştirilerini ortadan kaldırmaz. Aksine, diplomatik nezaketin ve karşılıklı saygının ne kadar önemli olduğunu bir kez daha ortaya koyar.
Unutulmamalıdır ki Türkiye, bölgesinde sıradan bir ülke değildir. Tarihi, ekonomik gücü, askeri kapasitesi ve diplomatik ağırlığıyla önemli bir aktördür. Türkiye ile ilişkileri gerilim üzerinden şekillendirmeye çalışmak, İsrail açısından da kazançlı bir politika olmayacaktır.
Bugün ihtiyaç duyulan şey yeni tehditler, karşılıklı suçlamalar ve siyasi gösteriler değil; uluslararası hukuka saygı, sivillerin korunması ve kalıcı barış için samimi çabadır.
Türkiye'nin mesajı açıktır: Hiçbir ülke, Türkiye'ye nasıl konuşacağını veya hangi konuda görüş bildireceğini dikte edemez. Diplomasi karşılıklı saygı gerektirir. Bu saygı gösterilmediğinde de Türkiye'nin kendi haklarını ve ulusal çıkarlarını savunma kararlılığı değişmeyecektir.
ZAFER ÖZCİVAN
Ekonomist-Yazar